هشدار پژوهشگران: برخی مواد نگهدارنده غذایی با افزایش خطر دیابت نوع ۲ و سرطان مرتبطاند
دو مطالعه علمی نشان میدهد مصرف بالاتر برخی مواد نگهدارنده غذایی با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و سرطان ارتباط دارد.
به گزارش اینتیتر، دو مطالعه علمی نشان میدهد مصرف بالاتر برخی مواد نگهدارنده غذایی با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و سرطان ارتباط دارد.
به گزارش گاردین، به گفته پژوهشگران، نتایج این تحقیقات که در مجلات معتبر Nature Communications و BMJ منتشر شدهاند، با توجه به استفاده گسترده از این افزودنیها در سراسر جهان، میتواند پیامدهای مهمی برای سلامت عمومی داشته باشد.
محققان تأکید کردهاند هرچند به مطالعات بیشتری نیاز است، اما این یافتهها باید به بازنگری مقررات مربوط به استفاده از مواد نگهدارنده در محصولاتی مانند غذاهای فوقفرآوریشده منجر شود تا از مصرفکنندگان در سطح جهانی بهتر محافظت شود.
مواد نگهدارنده ترکیباتی هستند که برای افزایش ماندگاری به غذاهای بستهبندیشده اضافه میشوند. مطالعات آزمایشگاهی پیشین نشان داده بود برخی از این مواد میتوانند به سلولها و DNA آسیب بزنند، اما شواهد قطعی درباره ارتباط آنها با دیابت نوع ۲ یا سرطان تاکنون محدود بوده است.
در هر دو مطالعه، پژوهشگران با استفاده از دادههای تغذیهای و سلامت بزرگسالان طی سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳، ارتباط میان میزان مواجهه با مواد نگهدارنده و خطر دیابت نوع ۲ و سرطان را بررسی کردند. این یافتهها بر اساس دادههای بیش از ۱۰۰ هزار نفر از شرکتکنندگان فرانسوی در مطالعه NutriNet-Santé به دست آمده است.
علاوه بر بررسی اثر کلی مواد نگهدارنده، ۱۷ نوع از این افزودنیها بهطور جداگانه نیز تحلیل شدند.
در مطالعه مربوط به سرطان که در مجله BMJ منتشر شد، از میان ۱۷ ماده بررسیشده، ۱۱ مورد ارتباطی با بروز سرطان نداشتند و بهطور کلی نیز ارتباط معناداری میان مجموع مصرف مواد نگهدارنده و سرطان مشاهده نشد. با این حال، مصرف بالاتر چند ماده خاص با افزایش خطر ابتلا به برخی سرطانها همراه بود.
برای نمونه، سوربات پتاسیم با افزایش ۱۴ درصدی خطر کلی سرطان و ۲۶ درصدی خطر سرطان پستان مرتبط بود. همچنین سولفیتها با افزایش ۱۲ درصدی خطر کلی سرطان ارتباط داشتند.
نیتریت سدیم با افزایش ۳۲ درصدی خطر سرطان پروستات مرتبط شد و نیترات پتاسیم با افزایش خطر کلی سرطان (۱۳ درصد) و سرطان پستان (۲۲ درصد) ارتباط داشت. مجموع استاتها با افزایش ۱۵ درصدی خطر کلی سرطان و ۲۵ درصدی خطر سرطان پستان همراه بود و اسید استیک نیز با افزایش ۱۲ درصدی خطر کلی سرطان مرتبط شد.
پژوهشگران در عین حال تأکید کردند برای درک دقیقتر این خطرات بالقوه، به مطالعات بیشتری نیاز است، اما اشاره کردند برخی از این ترکیبات میتوانند مسیرهای ایمنی و التهابی بدن را تغییر دهند و احتمالاً زمینهساز بروز سرطان شوند.
این مطالعه از نوع مشاهدهای بوده و بنابراین نمیتوان بهطور قطعی درباره رابطه علت و معلولی نتیجهگیری کرد. همچنین احتمال تأثیر عوامل اندازهگیرینشده دیگر بر نتایج وجود دارد.
با این حال، محققان یادآور شدند این پژوهش در مقیاسی بزرگ و بر پایه ثبت دقیق الگوهای غذایی طی ۱۴ سال انجام شده و نتایج آن با دادههای آزمایشگاهی موجود که به اثرات نامطلوب برخی از این ترکیبات اشاره دارند، همخوانی دارد.
پژوهشگران نوشتند: «این مطالعه میتواند بینشهای جدیدی برای بازنگری آینده در ایمنی این افزودنیهای غذایی از سوی نهادهای سلامت فراهم کند؛ بهویژه با در نظر گرفتن توازن میان مزایای نگهداری مواد غذایی و خطرات احتمالی سرطان.»
در همین راستا، آنها از تولیدکنندگان خواستند استفاده از مواد نگهدارنده غیرضروری را کاهش دهند و از توصیهها برای مصرف غذاهای تازه و حداقلفرآوریشده حمایت کردند.
پروفسور ویلیام گالاگر از دانشگاه کالج دوبلین، که در این مطالعات نقشی نداشت، گفت این یافتهها از منظر سلامت عمومی اهمیت دارد. او افزود: «افزایش خطر سرطان در این نتایج شاید اندک به نظر برسد، اما در سطح جمعیت میتواند تأثیر قابلتوجهی داشته باشد.»
در مطالعه مربوط به دیابت نوع ۲ که در Nature Communications منتشر شد، مصرف بالاتر مواد نگهدارنده بهطور کلی، مواد نگهدارنده غیرآنتیاکسیدانی و افزودنیهای آنتیاکسیدانی، بهترتیب با افزایش ۴۷، ۴۹ و ۴۰ درصدی بروز دیابت نوع ۲ نسبت به کمترین سطح مصرف همراه بود.
از میان ۱۷ ماده بررسیشده بهصورت جداگانه، مصرف بالاتر ۱۲ مورد با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط بود.
ماتیلد توویه، یکی از هماهنگکنندگان این پژوهش، گفت: «این نخستین مطالعه در جهان است که ارتباط میان افزودنیهای نگهدارنده و بروز دیابت نوع ۲ را بررسی میکند. هرچند این نتایج نیاز به تأیید دارند، اما با دادههای آزمایشگاهی موجود درباره اثرات زیانبار برخی از این ترکیبات همراستا هستند.»
