خبر فوری؛ ایران ذخایر اورانیوم را به خارج ارسال میکند؟!
در حالی که پرونده هستهای ایران بار دیگر به صدر اخبار بینالمللی بازگشته، گزارش جدید رویترز درباره احتمال ارسال ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به خارج از کشور موجی از گمانهزنیها را در فضای سیاسی و رسانهای ایجاد کرده است.
به گزارش اینتیتر به نقل از اقتصادآنلاین، رویترز در گزارشی مدعی شد که تهران ممکن است در چارچوب یک توافق جدید، بخشی از ذخایر اورانیوم غنیشده خود را به خارج از کشور ارسال کند؛ توافقی که به گفته این خبرگزاری، مشروط به لغو تحریمهای اقتصادی علیه ایران خواهد بود. این گزارش در حالی منتشر شده که مقامات رسمی ایران، روایتهای متفاوت و گاه متناقضی درباره چنین سناریویی ارائه میدهند.
انتقال اورانیوم در دستور کار نیست
علی باقری، معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، صراحتاً اعلام کرده است: «مسئولان ایرانی هیچ بنایی بر انتقال مواد غنیشده هستهای به هیچ کشوری ندارند و اساساً مذاکرات حول چنین موضوعی شکل نگرفته است.»
این اظهارات، بهنوعی پاسخ مستقیم به گزارش رویترز و گمانهزنیهای رسانهای درباره خروج اورانیوم غنیشده از ایران تلقی میشود.
روایت دیگر از مجلس: احتمال توافق بر سر «اورانیوم مازاد»
در مقابل، برخی نمایندگان مجلس از احتمال پیشرفتهایی پشتپرده سخن میگویند. یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به سفر اخیر علی لاریجانی به روسیه اعلام کرد: «این احتمال وجود دارد که در زمینه توافق بر سر اورانیوم مازاد ایران، پیشرفتهایی حاصل شده باشد.»
این اظهارنظر، بار دیگر نگاهها را به نقش روسیه در معادلات هستهای ایران معطوف کرده است.
۴۰۰ کیلو اورانیوم؛ شایعه یا واقعیت؟
محمدرضا محسنیثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در گفتوگو با خبرنگار پارلمانی تابناک، اخبار مربوط به انتقال ۴۰۰ کیلو اورانیوم ایران به ترکیه را رد کرد و گفت: «چنین موضوعی تاکنون مطرح نشده است.»
با این حال، او یادآور شد که در زمان اجرای برجام، برای ایجاد شرایط برد–برد، بحثهایی درباره انتقال ۳۰۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم مازاد ایران به کشورهای همسایه و همسو، از جمله روسیه، وجود داشت.
محسنیثانی تأکید کرد: «با توجه به سفر آقای لاریجانی به روسیه، احتمال میدهیم که در همین چارچوب، توافقی صورت گرفته باشد.»
چارچوب مذاکرات در حال شکلگیری است؟
این عضو کمیسیون امنیت ملی، در واکنش به توییت علی لاریجانی درباره شکلگیری چارچوب مذاکرات، از «پیشرفتهای خوب» خبر داد و افزود: «احتمال دارد چشمانداز روشنی در آینده نزدیک پیش روی مذاکرات قرار بگیرد.»
این اظهارات، نشانهای از فعال شدن مجدد دیپلماسی هستهای در سطحی متفاوت از گذشته ارزیابی میشود.
تغییر راهبرد آمریکا؛ از تهدید نظامی تا فشار مذاکرهای
محسنیثانی همچنین به تغییر رویکرد آمریکا اشاره کرد و گفت: «پس از حضور گسترده مردم در محکومیت اغتشاشات اخیر، آمریکا رویکرد خود را از حمله نظامی به مذاکره تغییر داده است.»
او اعزام ناو «آبراهام لینکلن» به منطقه را نه مقدمه جنگ، بلکه ابزاری برای افزایش فشار در میز مذاکره دانست و تصریح کرد: «هیچ عقل سلیمی حکم نمیکند چنین ناوی در تیررس ایران قرار بگیرد؛ هدف آمریکا صرفاً چانهزنی سیاسی است.»
بازی همزمان تکذیب و توافق
در حالی که گزارش رویترز از احتمال ارسال ذخایر اورانیوم ایران به خارج در ازای لغو تحریمها خبر میدهد، مقامات رسمی این موضوع را تکذیب میکنند و در مقابل، برخی نمایندگان مجلس از احتمال توافق بر سر اورانیوم مازاد، بهویژه با نقشآفرینی روسیه، سخن میگویند.
آنچه روشن است، چرخش فضای تقابل نظامی به سمت مذاکره و تلاش طرفها برای افزایش اهرم فشار پیش از ورود به هر توافق احتمالی است؛ توافقی که اگر شکل بگیرد، میتواند فصل تازهای در پرونده هستهای ایران بگشاید.
