از ابولا تا سرخک؛ پزشکان میگویند از کدام ویروسها باید ترسید و از کدام نه؟
در حالی که اخبار مربوط به شیوع ابولا، هانتاویروس و بیماریهای نوظهور بار دیگر نگرانیها درباره همهگیریهای جدید را افزایش داده، متخصصان بیماریهای عفونی معتقدند خطر واقعی برای بیشتر مردم نه ویروسهای نادر و دوردست، بلکه بیماریهای رایج و بسیار مسری مانند سرخک، آنفلوآنزا و کووید-۱۹ است. گزارش جدید CNN به بررسی این موضوع پرداخته که کدام ویروسها تهدید جدی محسوب میشوند و چگونه میتوان از ابتلا به آنها پیشگیری کرد.
به گزارش اینتیتر، با انتشار خبرهای مربوط به شیوع ابولا در آفریقا یا موارد نادر ابتلا به هانتاویروس، بسیاری از مردم نگران آغاز همهگیری جدیدی مشابه کرونا میشوند. اما متخصصان بیماریهای عفونی میگویند این نگرانیها اغلب بیش از حد واقعی است و خطر اصلی معمولاً در جایی نزدیکتر از آن چیزی است که تصور میکنیم.
به گزارش CNN، پزشکان معتقدند تجربه همهگیری کووید-۱۹ باعث شده بسیاری از افراد نسبت به هر خبر مرتبط با ویروسهای جدید واکنش شدیدی نشان دهند. دکتر رونالد ناهس، رئیس انجمن بیماریهای عفونی آمریکا، میگوید ویروسها برای بسیاری از مردم به «دشمن نامرئی» تبدیل شدهاند؛ تهدیدی که دیده نمیشود اما ترس از آن همواره وجود دارد.
چرا احتمال همهگیری ابولا بسیار پایین است؟
ابولا یکی از مرگبارترین بیماریهای ویروسی جهان به شمار میرود، اما شیوه انتقال آن باعث شده خطر گسترش جهانی آن محدود باشد.
بر اساس این گزارش، انتقال ابولا نیازمند تماس مستقیم با خون، پوست یا مایعات بدن فرد مبتلا است. در بسیاری از مناطق آفریقا، بخشی از انتقال بیماری به مراسم سنتی خاکسپاری مربوط میشود؛ جایی که اعضای خانواده و نزدیکان با بدن فرد فوتشده تماس پیدا میکنند.
دکتر ویلیام شافنر، متخصص بیماریهای عفونی، تأکید میکند فردی که در دوره نهفتگی بیماری قرار دارد و هنوز علائمی ندارد، خطری برای اطرافیان خود محسوب نمیشود. به گفته او، ابولا زمانی به تهدید جدی تبدیل میشود که بیمار وارد مراحل شدید بیماری شود.
هانتاویروس؛ بیماری نادری که کمتر از تصور مردم واگیردار است
هانتاویروس پس از انتشار اخباری درباره مرگ چند نفر در یک کشتی تفریحی بار دیگر مورد توجه قرار گرفت. با این حال کارشناسان میگویند بیشتر گونههای این ویروس از انسان به انسان منتقل نمیشوند.
منبع اصلی انتقال بیماری معمولاً موشها و جوندگان آلوده هستند و افراد از طریق استنشاق ذرات آلوده موجود در ادرار یا مدفوع این حیوانات مبتلا میشوند.
طبق آمار مراکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا (CDC)، طی سه دهه گذشته کمتر از ۹۰۰ مورد ابتلا به هانتاویروس در ایالات متحده ثبت شده است؛ آماری که نشان میدهد این بیماری همچنان بسیار نادر است.
تنها گونهای از هانتاویروس موسوم به «آندِس» قابلیت انتقال محدود میان انسانها را دارد و برای سرایت به تماس نزدیک و طولانیمدت نیازمند است.
پس مردم باید نگران چه ویروسهایی باشند؟
کارشناسان معتقدند تهدید اصلی نه ابولا و نه هانتاویروس، بلکه ویروسهایی هستند که هر روز در محیط زندگی ما حضور دارند.
در صدر این فهرست، بیماری سرخک قرار دارد؛ بیماریای که یکی از مسریترین ویروسهای شناختهشده جهان محسوب میشود. متخصصان هشدار دادهاند کاهش نرخ واکسیناسیون در برخی کشورها میتواند زمینهساز بازگشت گسترده این بیماری شود.
در کنار سرخک، ویروسهای زیر نیز همچنان از مهمترین تهدیدهای سلامت عمومی به شمار میروند:
- آنفلوآنزا
- کووید-۱۹
- ویروس RSV
- نوروویروس و روتاویروس (عامل بسیاری از بیماریهای گوارشی)
- ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)
- آبله مرغان
- اوریون
- فلج اطفال
پزشکان هشدار میدهند کاهش استقبال از واکسیناسیون در سالهای اخیر، بهویژه در میان کودکان، خطر شیوع دوباره برخی از این بیماریها را افزایش داده است.
چگونه از خود در برابر ویروسها محافظت کنیم؟
متخصصان در گفتوگو با CNN چند توصیه ساده اما مؤثر را برای کاهش خطر ابتلا به بیماریهای ویروسی مطرح کردهاند:
شستوشوی منظم دستها: همچنان یکی از مؤثرترین راههای پیشگیری از انتقال ویروسها و باکتریها محسوب میشود.
واکسیناسیون: پزشکان تأکید دارند واکسنها همچنان مهمترین ابزار مقابله با بیماریهای عفونی هستند و بهروز نگه داشتن برنامه واکسیناسیون اهمیت زیادی دارد.
استفاده از ماسک در زمان شیوع بیماریها: بهویژه برای سالمندان، بیماران مزمن، افراد دارای نقص ایمنی و زنان باردار.
رعایت بهداشت غذایی در سفر: متخصصان توصیه میکنند در سفرهای خارجی از مصرف غذاها و نوشیدنیهای مشکوک خودداری شود.
پرهیز از حضور در تجمعات پرخطر هنگام شیوع بیماریها: فضاهای شلوغ و سربسته همچنان از مهمترین نقاط انتقال ویروسهای تنفسی هستند.
جمعبندی
پیام اصلی گزارش CNN روشن است: ترس از ویروسهای مرگبار اما نادر نباید باعث شود از تهدیدهای واقعی و روزمره غافل شویم. اگرچه بیماریهایی مانند ابولا و هانتاویروس توجه رسانهها را جلب میکنند، اما خطر اصلی برای بسیاری از مردم همچنان ویروسهای شناختهشدهای مانند سرخک، آنفلوآنزا و کووید-۱۹ هستند؛ بیماریهایی که با واکسیناسیون، رعایت بهداشت فردی و مراقبتهای ساده میتوان تا حد زیادی از آنها پیشگیری کرد.
