از کلاس‌های ویران تا گاز اشک‌آور در خیابان
اعتراض دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه از مسدود کردن مدارس آغاز شد و به بحرانی گسترده برای دولت تبدیل شده است. معترضان به کاهش بودجه آموزش، کمبود معلم، کلاس‌های شلوغ، فرسودگی مدارس، گرمای شدید و نابرابری آموزشی اعتراض دارند. برخورد پلیس و برخی درگیری‌ها نیز بر تنش‌ها افزوده است. هم‌زمان، مطالبات سیاسی و اجتماعی مانند مخالفت با راست افراطی و حمایت از غزه وارد اعتراض‌ها شده و دامنه جنبش را گسترده‌تر کرده است.
به گزارش اینتیتر به نقل از روزنامه گاردین، آنژلیک کریسافیس، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه گاردین
اعتراض دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه که ابتدا با مسدود کردن ورودی مدارس آغاز شد، به سرعت به یکی از مهم‌ترین بحران‌های داخلی دولت در ماه‌های اخیر تبدیل شده است. هزاران نوجوان در شهرهای مختلف با بستن ورودی مدارس، ایجاد موانع و برگزاری تجمع، نسبت به کاهش بودجه آموزش، فرسودگی مدارس، کمبود معلم، تراکم بالای کلاس‌ها و شرایط نامناسب تحصیل اعتراض کرده‌اند. در حالی که دولت بخشی از مطالبات دانش‌آموزان را مشروع دانسته، برخوردهای پلیسی و وقوع برخی درگیری‌ها باعث شده دامنه اعتراض‌ها از مسائل آموزشی فراتر برود.
«می‌خواهیم شنیده شویم»
در شمال شرق پاریس، سوفیا، دانش‌آموز ۱۷ ساله سال آخر دبیرستان، به جای حضور در کلاس زبان اسپانیایی، در صف نخست موانعی ایستاده بود که ده‌ها دانش‌آموز با استفاده از سطل‌های زباله در ورودی مدرسه ایجاد کرده بودند. او می‌گوید دانش‌آموزان می‌خواهند صدایشان شنیده شود و معتقدند شرایط موجود آموزشی، آنها را به اعتراض خیابانی سوق داده است.
در بسیاری از مدارس، دانش‌آموزان با شعارهایی مانند «مدرسه حق است، نه امتیاز» خواستار افزایش سرمایه‌گذاری دولتی در آموزش شده‌اند. کلاس‌های شلوغ که گاه تا ۴۰ دانش‌آموز را در خود جای می‌دهد، ساختمان‌های فرسوده، کاهش دستمزد معلمان، کمبود نیروی آموزشی و غیبت کارکنان از جمله مهم‌ترین اعتراض‌های مطرح‌شده است.
بخشی از دانش‌آموزان همچنین به نابرابری آموزشی اعتراض دارند و معتقدند شرایط اجتماعی خانواده‌ها همچنان نقش مهمی در موفقیت تحصیلی ایفا می‌کند. سامانه دشوار و مبهم درخواست ورود به دانشگاه نیز یکی دیگر از عوامل نارضایتی است.
گرما، ساختمان‌های فرسوده و کلاس‌های نامناسب
اعتراض‌ها در شرایطی شدت گرفته که دانش‌آموزان تجربه برگزاری امتحانات در دمای بسیار بالا در ماه‌های مه و ژوئن را نیز مطرح می‌کنند. برخی از آنها گفته‌اند دمای کلاس‌ها در موج‌های گرما به حدود ۳۵ تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد رسیده و حتی معلمان نیز این شرایط را نامناسب دانسته‌اند.
در برخی مدارس نیز دانش‌آموزان از نشتی سقف، وجود سوسک، فرسودگی ساختمان و حتی ریزش بخش‌هایی از سقف در هنگام برگزاری کلاس‌ها سخن گفته‌اند. ساعات طولانی مدرسه و کمبود معلم نیز به این مشکلات افزوده است. برخی معترضان همچنین به سیاست‌های بودجه‌ای دولت اعتراض دارند و می‌گویند در شرایطی که بودجه آموزش کاهش می‌یابد، منابع بیشتری به بخش نظامی اختصاص داده می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد اعتراض دانش‌آموزان تنها به وضعیت فیزیکی مدارس محدود نیست، بلکه به اولویت‌های بودجه‌ای دولت نیز کشیده شده است.
اعتراض‌ها در روزهای اخیر به صدها دبیرستان در سراسر فرانسه گسترش یافته است. اتحادیه‌های دانش‌آموزی می‌گویند نظام آموزشی با کمبود منابع مواجه است و دولت برای حل مشکلات مدارس اقدام کافی انجام نداده است. در مقابل، دولت ضمن پذیرش مشروعیت بخشی از مطالبات دانش‌آموزان، آنچه را «خشونت شهری» می‌خواند محکوم کرده است. در جریان اعتراض‌ها، پلیس برای پراکنده کردن تجمعات از گاز اشک‌آور استفاده کرده و دانش‌آموزان نیز پلیس را به استفاده بیش از حد از زور متهم کرده‌اند. در پاریس، ورودی دو دبیرستان بر اثر آتش‌سوزی آسیب دید. همچنین چندین دانش‌آموز زخمی شده‌اند و وزارت آموزش اعلام کرده است که ۶۵ نفر از کارکنان آموزشی، از جمله ۴۰ مدیر مدرسه، آسیب دیده‌اند.
یکی از جدی‌ترین موارد درگیری مربوط به یک نوجوان ۱۴ ساله در منطقه ول-دواز است که بر اساس ادعای خانواده و وکیل او، در جریان برخورد پلیس از ناحیه دهان و فک به‌شدت آسیب دیده است. درباره جزئیات این حادثه تحقیقات در جریان است.
دانش‌آموزان می‌گویند اعتراض آنها مسالمت‌آمیز است
با وجود درگیری‌های پراکنده، شماری از دانش‌آموزان تأکید دارند که اعتراض‌های آنها مسالمت‌آمیز است. در دبیرستان ولتر پاریس، دانش‌آموزان می‌گفتند افرادی خارج از مدرسه تلاش کرده‌اند آتش روشن کنند و درگیری با پلیس ایجاد کنند، اما معترضان دانش‌آموز تلاش کرده‌اند مانع گسترش این اقدامات شوند. در برخی مناطق، صدای انفجار مواد آتش‌بازی و درگیری‌های خیابانی نیز شنیده شده است. دانش‌آموزان می‌گویند برخی از افرادی که با پلیس درگیر شده‌اند، از مدارس آنها نبوده‌اند و نباید رفتار آنها به کل جنبش دانش‌آموزی نسبت داده شود.
آموزش، اما با مطالبات سیاسی و اجتماعی گسترده‌تر
دامنه اعتراض‌ها در برخی مدارس از مسائل آموزشی فراتر رفته است. شماری از دانش‌آموزان درباره جایگاه فرانسه در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی آموزشی نیز انتقاد دارند و می‌گویند طولانی بودن ساعات مدرسه الزاماً به معنای کیفیت بالاتر آموزش نیست.
در برخی نقاط پاریس نیز دانش‌آموزان از مردم غزه حمایت کرده و علیه جریان راست افراطی و مارین لوپن شعار داده‌اند. نگرانی درباره احتمال حذف طرح غذای یک‌یورویی برای دانش‌آموزان کم‌برخوردار و کاهش کمک‌هزینه مسکن نیز به دیگر مطالبات اضافه شده است. این ترکیب از مطالبات نشان می‌دهد اعتراض‌های اخیر تنها واکنشی به یک تصمیم بودجه‌ای نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از نگرانی‌های اقتصادی، آموزشی و اجتماعی را در میان بخشی از نسل جوان فرانسه بازتاب می‌دهد.
بحران آموزشی یا آغاز یک جنبش جوانان؟
آنچه اکنون دولت فرانسه با آن روبه‌روست، اعتراضی است که از داخل مدارس آغاز شده اما دامنه آن به مسائل گسترده‌تری مانند بودجه عمومی، کیفیت خدمات دولتی، نابرابری اجتماعی، هزینه زندگی و حتی موضوعات سیاسی کشیده شده است.
دانش‌آموزان معترض می‌گویند خواسته اصلی آنها ساده است: امکان تحصیل در شرایط مناسب. اما تداوم تعطیلی و محاصره مدارس، برخورد پلیس و ورود موضوعات سیاسی به تجمعات، این اعتراض را به بحرانی پیچیده‌تر برای دولت تبدیل کرده است.
اگر اعتراض‌ها در روزهای آینده ادامه پیدا کند، مسئله اصلی برای دولت فرانسه فقط بازگشایی مدارس نخواهد بود؛ بلکه نحوه پاسخ به نسلی خواهد بود که می‌گوید مشکلات آموزش، آینده تحصیلی و اجتماعی آن را مستقیماً تحت تأثیر قرار داده است.
