افزایش کالابرگ در خرداد ۱۴۰۵؛ کمک تازه دولت یا جبران گرانیهای چند ماه اخیر؟
در حالی که رقم کالابرگ برای برخی خانوارها افزایش پیدا میکند، رشد مداوم قیمت مواد غذایی این سوال را ایجاد کرده که آیا حمایت جدید دولت میتواند قدرت خرید از دست رفته مردم را جبران کند؟
به گزارش اینتیتر، در روزهایی که بسیاری از خانوارهای ایرانی با افزایش هزینههای زندگی دستوپنجه نرم میکنند، خبر افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی بار دیگر توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده است. بر اساس اظهارات مطرح شده از سوی مسئولان و گزارشهای منتشر شده، دولت در حال بررسی افزایش اعتبار کالابرگ برای دهکهای مشمول است؛ اقدامی که هدف آن تقویت قدرت خرید خانوارها در برابر موج جدید افزایش قیمت کالاهای اساسی عنوان میشود.
اما پرسش مهمی که این روزها در میان مردم مطرح شده، این است که آیا افزایش مبلغ کالابرگ میتواند اثر گرانیهای اخیر را خنثی کند یا تنها بخشی از فشار تورم را کاهش خواهد داد؟
کالابرگ در شرایطی افزایش مییابد که قیمتها نیز بالا رفتهاند
بررسی بازار کالاهای اساسی در ماههای اخیر نشان میدهد خانوارها با رشد محسوس قیمت بسیاری از اقلام مصرفی روبهرو بودهاند. از لبنیات و روغن گرفته تا حبوبات، گوشت، برنج و برخی محصولات پروتئینی، بسیاری از کالاهایی که سهم مهمی در سبد مصرفی خانوار دارند با افزایش قیمت مواجه شدهاند.
همزمان گزارشهای رسمی نیز از رشد قیمت سبد کالابرگ خبر میدهند. به عبارت دیگر، دولت در شرایطی به دنبال افزایش اعتبار کالابرگ است که هزینه تأمین همان سبد کالا نسبت به ماههای گذشته افزایش یافته است.
این موضوع باعث شده برخی کارشناسان اقتصادی معتقد باشند افزایش اعتبار کالابرگ بیش از آنکه یک امتیاز جدید برای خانوارها باشد، تلاشی برای حفظ حداقل قدرت خرید در برابر رشد قیمتهاست.
آیا افزایش کالابرگ میتواند تورم را مهار کند؟
پاسخ کوتاه به این سوال منفی است.
کالابرگ یک ابزار حمایتی محسوب میشود، نه یک ابزار ضدتورمی.
در واقع دولت از طریق افزایش اعتبار کالابرگ تلاش میکند بخشی از فشار ناشی از تورم را بر دوش خانوارهای کمدرآمد کاهش دهد، اما ریشههای تورم در متغیرهای کلان اقتصادی قرار دارد و با افزایش یارانه یا کالابرگ از بین نمیرود.
به همین دلیل ممکن است خانوارها در کوتاهمدت احساس بهبود نسبی در تأمین برخی اقلام ضروری داشته باشند، اما اگر روند رشد قیمتها ادامه پیدا کند، اثر حمایتی کالابرگ نیز به مرور کاهش خواهد یافت.
چرا موضوع کالابرگ برای مردم اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟
در سالهای گذشته یارانه نقدی به دلیل کاهش ارزش پول ملی بخش قابل توجهی از اثرگذاری خود را از دست داده است. به همین دلیل سیاستگذاران تلاش کردهاند بخشی از حمایتهای معیشتی را از مسیر کالابرگ و تأمین مستقیم کالاهای اساسی دنبال کنند.
برای بسیاری از خانوارهای کمدرآمد، اعتبار کالابرگ اکنون به یکی از منابع مهم تأمین هزینه خوراک تبدیل شده است. به همین دلیل هرگونه تغییر در مبلغ آن مستقیماً بر معیشت میلیونها نفر اثر میگذارد.
بازار مواد غذایی در ماههای آینده به کدام سمت میرود؟
مهمترین دغدغه مردم پس از اعلام افزایش کالابرگ، آینده قیمت کالاهای اساسی است.
بررسی روندهای اقتصادی نشان میدهد چند عامل میتواند بر قیمت مواد غذایی در ماههای آینده اثرگذار باشد؛ از نرخ ارز و هزینه واردات گرفته تا وضعیت تولید داخلی، هزینه حملونقل و سیاستهای حمایتی دولت.
اگر بازار ارز در ماههای آینده ثبات نسبی داشته باشد و دولت بتواند عرضه کالاهای اساسی را مدیریت کند، احتمال کند شدن سرعت افزایش قیمتها وجود دارد.
اما بسیاری از اقتصاددانان معتقدند تا زمانی که تورم عمومی اقتصاد در سطوح بالا قرار دارد، انتظار کاهش محسوس قیمت مواد غذایی چندان واقعبینانه نیست. در بهترین حالت ممکن است شتاب افزایش قیمتها کمتر شود، اما بازگشت قیمتها به سطوح گذشته دور از انتظار به نظر میرسد.
کالابرگ بیشتر؛ زندگی ارزانتر؟
افزایش اعتبار کالابرگ بدون تردید میتواند بخشی از فشار معیشتی خانوارهای کمدرآمد را کاهش دهد و به تأمین بهتر کالاهای ضروری کمک کند. اما واقعیت این است که معادله معیشت مردم تنها با افزایش یارانه یا کالابرگ حل نمیشود.
آنچه بیش از هر چیز بر زندگی خانوارها اثر میگذارد، ثبات قیمتها و کنترل تورم است. اگر روند رشد هزینههای زندگی ادامه پیدا کند، هر بسته حمایتی جدید نیز دیر یا زود تحت تأثیر موج گرانیها قرار خواهد گرفت.
به همین دلیل، افزایش کالابرگ را باید یک مُسکن کوتاهمدت برای معیشت خانوارها دانست؛ مُسکنی که میتواند بخشی از فشار را کاهش دهد، اما درمان اصلی همچنان در مهار تورم و ایجاد ثبات در اقتصاد کشور نهفته است.
