مشمولان یارانه نقدی بخوانند | پاسخ به تمام سوالات مهم و پرتکرار مردم درباره حذف یارانه ۱۴۰۵

به گزارش اینتیتر به نقل از اقتصادآنلاین،‌ در شرایطی که افزایش نرخ تورم طی سال‌های اخیر از اثرگذاری این حمایت نقدی کاسته است، دولت علاوه بر اجرای سیاست حذف یارانه دهک‌های پردرآمد، برنامه‌هایی را نیز برای افزایش حمایت از برخی گروه‌های هدف و تقویت پرداخت‌های معیشتی در دستور کار قرار داده است. از یک سو طرح‌هایی برای افزایش یارانه و حمایت بیشتر از خانوارهای کم‌درآمد و پرجمعیت مطرح شده و از سوی دیگر بازنگری در دهک‌بندی و شناسایی مشمولان یارانه با جدیت بیشتری دنبال می‌شود؛ موضوعی که موجب شده سرنوشت یارانه نقدی و معیارهای جدید حذف و پرداخت آن به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خانوارها تبدیل شود.

جزئیات افزایش ۳ برابری یارانه نقدی

در کنار برنامه دولت برای بازنگری در فهرست یارانه‌بگیران، طرحی نیز برای افزایش حمایت از خانوارهای کم‌درآمد و پرجمعیت در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس اظهارات مسئولان و نمایندگان مجلس، یارانه حق اولاد خانواده‌های دارای سه فرزند و بیشتر که در چهار دهک نخست درآمدی قرار دارند، سه برابر خواهد شد. هدف از اجرای این طرح، تقویت سیاست‌های جوانی جمعیت و حمایت بیشتر از خانوارهایی عنوان شده است که به دلیل تعداد بیشتر اعضای خانواده، با هزینه‌های معیشتی بالاتری مواجه هستند.
مطابق جزئیات اعلام‌شده، این حمایت شامل خانواده‌های دارای حداقل سه فرزند و ساکن در دهک‌های اول تا چهارم درآمدی خواهد بود و منابع مالی آن از محل صرفه‌جویی ناشی از حذف یارانه دهک‌های پردرآمد تأمین می‌شود. همچنین پیش‌بینی شده است اعتبار مربوط به این طرح در قالب کالابرگ الکترونیکی یا سایر حمایت‌های معیشتی به خانوارهای مشمول اختصاص یابد تا بخشی از هزینه‌های مربوط به نگهداری و تأمین نیازهای فرزندان جبران شود.

معیارهای اصلی حذف یارانه نقدی

دولت در راستای اجرای سیاست هدفمند‌سازی یارانه‌ها و تمرکز منابع حمایتی بر اقشار نیازمند، معیارهای جدیدی را برای حذف خانوارهای پردرآمد از فهرست یارانه‌بگیران تعیین کرده است. بر اساس اعلام مسئولان، اطلاعات اقتصادی خانوارها با استفاده از داده‌های سازمان امور مالیاتی، اطلاعات بانکی، دارایی‌های ملکی و خودروهای تحت مالکیت مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
مطابق ضوابط اعلام شده، خانوارهای یک‌نفره با درآمد ماهانه بیش از ۳۰ میلیون تومان و خانوارهای دو نفره با درآمد بیش از ۳۶ میلیون تومان در زمره گروه‌های مشمول حذف یارانه قرار می‌گیرند. همچنین مالکیت املاک با ارزش بیش از ۵۰ میلیارد تومان و خودروهایی با ارزش بیش از ۵ میلیارد تومان از دیگر شاخص‌های تعیین شده برای حذف یارانه محسوب می‌شود.
اگرچه هدف از اجرای این سیاست، هدایت منابع حمایتی به سمت دهک‌های کم‌درآمد عنوان شده است، اما برخی کارشناسان معتقدند تعیین سقف‌های درآمدی و دارایی بدون لحاظ کردن آثار تورم و افزایش ارزش دارایی‌ها می‌تواند موجب شود بخشی از خانوارهای متوسط نیز در فهرست افراد پردرآمد قرار گرفته و از دریافت یارانه محروم شوند.

یارانه نقدی این افراد حذف نخواهد شد

در کنار اجرای طرح حذف یارانه دهک‌های پردرآمد، دولت تأکید کرده است که برخی گروه‌های حمایتی تحت هیچ شرایطی از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه خارج نخواهند شد.
بر اساس اظهارات وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بیماران خاص، افراد دارای معلولیت، مددجویان سازمان بهزیستی و خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) همچنان مشمول دریافت یارانه خواهند بود و حذف یارانه این افراد در دستور کار قرار ندارد.
مسئولان وزارت رفاه اعلام کرده‌اند اطلاعات این گروه‌ها به صورت مجزا در سامانه‌های حمایتی ثبت شده و حتی در صورت بازنگری گسترده در دهک‌بندی خانوارها نیز حمایت‌های معیشتی آنان ادامه خواهد یافت. این تصمیم با هدف جلوگیری از آسیب به اقشار آسیب‌پذیر و حفظ پوشش حمایتی گروه‌هایی اتخاذ شده است که بیش از سایر اقشار به حمایت‌های دولتی نیاز دارند.

ابهامات اصلی در دهک‌بندی یارانه‌ها

یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجرای سیاست حذف یارانه دهک‌های پردرآمد، نحوه شناسایی وضعیت اقتصادی خانوارها و دقت داده‌های مورد استفاده در فرآیند دهک‌بندی است. معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به این موضوع اعلام کرده است که صرفاً بر اساس میزان تراکنش‌های بانکی نمی‌توان درباره برخورداری یا عدم برخورداری افراد از یارانه تصمیم‌گیری کرد. به گفته وی، بخشی از تراکنش‌های ثبت‌شده در حساب‌های بانکی ممکن است مربوط به پرداخت اجاره مسکن، فعالیت‌های شغلی، خریدهای سازمانی یا جابه‌جایی منابع مالی باشد و لزوماً نشان‌دهنده درآمد یا توان اقتصادی بالای خانوار نباشد.
علاوه بر این، ضعف برخی بانک‌های اطلاعاتی از جمله اطلاعات مربوط به املاک و دارایی‌ها نیز یکی دیگر از ابهامات موجود در نظام دهک‌بندی به شمار می‌رود. مسئولان وزارت رفاه اعلام کرده‌اند که بخش قابل توجهی از املاک کشور هنوز دارای اطلاعات کامل و شفاف در سامانه‌های رسمی نیستند؛ موضوعی که می‌تواند احتمال خطا در ارزیابی دارایی خانوارها را افزایش دهد. همین مسئله موجب شده نگرانی‌ها درباره حذف اشتباه برخی خانوارها از فهرست یارانه‌بگیران افزایش یابد؛ به‌ویژه آنکه در سال‌های گذشته نیز تعدادی از خانوارها به دلیل تغییر شاخص‌های ارزیابی یا نقص اطلاعات ثبت‌شده، به دهک‌های بالاتر منتقل شده و یارانه آنها قطع شده بود.

روش‌های استعلام دهک‌بندی یارانه

خانوارها برای اطلاع از وضعیت دهک درآمدی خود و بررسی اطلاعات اقتصادی ثبت شده در سامانه‌های رفاهی، می‌توانند از چند روش غیرحضوری استفاده کنند.

•    استعلام از طریق سامانه حمایت