انواع سنگ ساختمانی و کاربرد آنها
امروزه استفاده از سنگها به دلیل مقاومت بالا و استخراج آسانی که دارد در حال افزایش است.
به گزارش اینتیتر ، به تودهای متراکم و هماهنگ یک یا چند کانی که به طور طبیعی شکل گرفته باشد را سنگ میگویند. از سنگها برای پوشش دیوار داخلی ساختمان، نماکاری، زیرسازی جادهها، کف خیابان و پیاده رو و تزئینات مختلف استفاده میکنند. در کل سنگها به سه دسته آذرین، رسوبی و دگرگون تقسیم میشوند. از ویژگیهای سنگ میتوان به مقاومت بالای آن، جلا پذیری، قابلیت برش و صیقل خوردن، قابلیت شستشو، غیر قابل نفوذ بودن و… اشاره کرد.
برخی از سنگهای رایج عبارتنداز:
گرانیت(Granite)
از سرد شدن تودههای مذاب سنگها، سنگ گرانیت به دست میآید. گرانیتها جزء سنگهای آذرین محسوب میشود. سنگ خارا نام دیگر این نوع سنگ است و در برابر فرسایش و ساییدگی، باران اسیدی، حرارت و تغییرات جوی مفاومت نسبتا خوبی دارد. این سنگ تنوع رنگ و طرح کمتری از تراورتن و مرمریت دارد.
از سنگ گرانیت برای اجزای پل، دیوارههای نگهدارنده و ستونهای سنگی استفاده میکنند. این سنگ از کوارتز، فلدسپات، میکا و سایر مواد معدنی تشکیل شده و در رنگهای سفید، خاکستری، صورتی، پرتقالی، سبز، مشکی، قرمز وجود دارد. گرانیت سیاه با نام Anorthsite شناخته شده است که حاوی کوارتز و فلدسپات بسیار کمی است و ترکیب متفاوتتری نسبت به گرانیت اصلی دارد.
ظاهر سنگ گرانیت به صورت چکشی، کلنگی، تیشهای یا صیقلی است. بهترین نما، صیقلی است که زیبایی خیره کنندهای دارد. گرانیتها از سختی بالایی برخوردار هستند. بنابراین هزینه برش و فرآوری سنگهای گرانیتی نسبت به سنگهای آهکی بیشتر است.
در کشورهای آسیا مانند چین، هند، ویتنام این سنگها استخراج میشود. البته معادن گرانیت زیادی در کشور ما وجود دارد. دانشمندان این نوع سنگ را، سنگ زیرزمینی مینامند و به عنوان پایهای عالی برای لایههای دیگر مواد معدنی و سنگهای واقع در بالای گرانیت عمل میکند.
بازالت(Basalt)
بازالت نیز نوعی سنگ آذرین است که با نام تله نامیده میشود. این نوع سنگ آذرین دارای بافت ریز است که گاهی به دلیل خروج گازها در زمان سرد شدن گدازه، حفرهها و منافذی را نشان میدهند. وزن سنگ بازالت از ۲.۶ الی ۳ متغیر است. مقاومت فشاری آن نیز از ۱۵۰ تا ۱۹۰ مگاپاسکال متفاوت است. بیش از ۹۰ درصد سنگهای آتشفشانی را سنگ بازالت تشکیل میدهد.
بازالت در ساخت راهآهن و بهعنوان سنگدانه در بتن کاربرد دارد. همچنین از بازالت قرمز و زرد رنگ برای کارهای تزئینی استفاده میکنند. سنگ بازالت نیز به چند دسته تولئیتی، قلیایی، بونینیت و بازالت حاوی آلومینیوم بالا تقسیم میشود.
سنگ بازالت، یکی از محکمترین سنگهای جهان محسوب میشود. این نوع سنگ با وزن سبکی که دارد، میتواند در ارتفاع مورد استفاده قرار بگیرد. همچنین طول عمر بالایی دارد و میتوان آن را تعمیر یا تعویض کرد. انعکاس ندادن نور و انرژی گرمایی خورشید یکی دیگر از مزایای سنگ بازالت است.
آمریکا، چین و هند از تولید کنندگان سنگ بازالت هستند. معادن این نوع سنگ در در شهرستان ماکو استان آذربایجان غربی قرار دارد. سنگ بازالت قیمت ثابتی ندارد. زیرا قیمت با توجه به متراژ، طول، عرض، نوع معدن سنگ، روش فرآوری و ضخامت آن تعیین میشود.
مرمریت(Marble)
سنگ مرمریت نیز از سنگهای ساختمانی و تزئینی محسوب میشود که یک نوع سنگ آهکی رسوبی است. بنابراین این سنگها مقاومت بالایی در حد سنگ گرانیت ندارد. این سنگ متشکل از کلسیم، کلسیت، دولومیت و کریستال است. سنگ مرمریت خلل و فرج ندارد. بنابراین نباید در ارتفاعات مورد استفاد قرار بگیرد.
مرمریت در سه نوع سنگ کریستال، ابری و چینی وجود دارد. سنگ مرمریت کریستال دارای بافتی دانه درشت و بلورین است. در محیطهای اداری، لابی هتل و ساختمان، بخشهای مسکونی و تجاری، کف آپارتمان، بدنه راه پله و پارکینگها از سنگ مرمریت استفاده میکنند. این سنگ نمیتواند آب را جذب کند و همچنین در برابر هوازدگی و باران اسیدی مقاومت خوبی ندارد.
مرمریت خالص به رنگ سفید است. بهتر است از سنگ مرمریت در محیطهای داخلی و سرپوشیده استفاده شود. زیرا ماندگاری بالاتری خواهد داشت. این سنگها در رنگها و طرحهای مختلفی وجود دارد و به همین دلیل کاربرد گستردهای در دکوراسیون دارد. کرم، قرمز، قهوهای، صورتی، سیاه، خردلی، سبز از دیگر رنگهای سنگ مرمریت هستند.
برخی از انواع سنگ مرمریت شامل:
• خوی
• دهبید
• لاشتر
• پرشین سیلک
• صلصالی
• پرطاووسی
• بیرجند
مرمر(onyx)
برخی تصور میکنند سنگ مرمر همان سنگ مرمریت است. اما در واقع این دو سنگ با یکدیگر متفاوت هستند. سطح سنگ مرمر صیقلی آینهای است و دارای رنگهای مختلفی هستند. کلیست یکی از کانی اصلی تشکیل دهنده سنگ مرمر است. ناخالصیهایی مانند اکسید آهن، سیلیس، میکا، سرپانتین و گرافیت در این نوع سنگ، سبب ایجاد رنگهای گوناگونی شده است.
انواع سنگ مرمر بر اساس میزان کربنات منیزیم
• منیزیتی: بیش از ۴۰ درصد کربنات منیزیم داشته باشد.
• کلسیتی: بین ۵ تا ۴۰ درصد کربنات منیزیم داشته باشد.
• دولومیتی: کمتر از ۵ درصد کربنات منیزیم داشته باشد.
یکی از مزایای اصلی مرمر، خاصیت عبور نور است. همچنین این سنگ گرما را جذب نمیکند و درخشندگی زیبایی دارد. از معایب آن نیز میتوان به قیمت بالای آن اشاره کرد. در مقابل نور خورشید نیز تغییر رنگ میدهد. دیوارپوش، اسلب پشت تلویزیون، اسلب پشت شومینه، دیوارههای آشپزخانه، سرویسهای روشویی و… از کاربردهای سنگ مرمر هستند.
تراورتن
سنگ تراورتن یک نوع سنگ رسوبی است و رنگ بندی مختلفی دارد. اکثر این سنگها در رنگهای سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. طرح این سنگ به صورت ابر و بادی و موجدار است. گاهی به دلیل وجود اکسید آهن و منیزیم سنگها به رنگهای قهوهای، زرد و قرمز نیز در میآیند. ایران از تولیدکنندگان تراورتن قرمز محسوب میشود. این سنگ در برابر سرما، گرما، اشعه UV و رطوبت هوا مقاومت خوبی دارد و نسبت به دیگر سنگها از قیمت مناسبی برخودار است.
اندازه و شـکل تخلخل در سنگهای تراورتن متفاوت است. ممکن است به صورت میلیمتر یا سانتیمتر باشد. کاربرد این سنگ شامل نمای ساختمان، کف پوش، پله، سرویسهای بهداشتی است. قیمت مناسب، ظاهری زیبا، برش و صیقل پذیری باعث شده تا استفاده از این سنگ روز به روز افزایش یابد.
این نوع سنگ دارای خاصیت عایق حرارتی و صوتی است و به صورت موجدار و بدون موج برش داده میشود. هنگام فراوری، سطوح سوراخها و حفرات موجود باید پر شوند. این حفرهها باعث میشود ملات به آن نفوذ کرده و از سقوط سنگ جلوگیری کند.