بازی ۵ میلیون دلاری در اسپیس‌ایکس
افشای خرید یک تا پنج میلیون دلار اوراق بدهی اسپیس‌ایکس از سوی دونالد ترامپ، تنها دو روز پیش از اعلام سیاست جدید آمریکا برای توسعه صنعت فضایی، پرسش‌هایی درباره شفافیت مالی و احتمال تعارض منافع ایجاد کرده است. کاخ سفید می‌گوید دارایی‌های رئیس‌جمهور را مؤسسات مالی مستقل مدیریت می‌کنند، اما مشخص نیست این معامله نیز تحت همین سازوکار انجام شده باشد. ارتباط نزدیک ترامپ و ایلان ماسک بر حساسیت موضوع افزوده است.
به گزارش اینتیتر به نقل از روزنامه واشنگتن پست، افشای خرید اوراق بدهی شرکت اسپیس‌ایکس به ارزش یک تا پنج میلیون دلار از سوی دونالد ترامپ بار دیگر موضوع شفافیت مالی و احتمال تعارض منافع در دولت او را مطرح کرده است. بر اساس تازه‌ترین اظهارنامه مالی ترامپ، این خرید تنها دو روز پیش از آن انجام شد که کاخ سفید سیاست جدیدی را برای تقویت صنعت حمل‌ونقل فضایی اعلام کند؛ سیاستی که هدف آن افزایش ظرفیت پرتاب و بازگشت فضاپیماها و دستیابی به بیش از هزار پرتاب و بازگشت سالانه تا سال ۲۰۳۰ است.
خرید اوراق بدهی پیش از اعلام سیاست فضایی
اظهارنامه مالی ترامپ نشان می‌دهد او اوراق بدهی اسپیس‌ایکس را در بازه قیمتی یک تا پنج میلیون دلار خریداری کرده است. دو روز پس از این معامله، رئیس‌جمهور آمریکا یادداشتی را امضا کرد که چارچوب سیاست جدید واشنگتن در حوزه حمل‌ونقل فضایی را مشخص می‌کرد.
اسپیس‌ایکس با فاصله قابل‌توجهی بزرگ‌ترین شرکت پرتاب فضایی آمریکا معرفی شده و از جمله رقبای آن می‌توان به شرکت بلو اوریجین متعلق به جف بزوس اشاره کرد. اهمیت این معامله تنها به ارزش مالی آن محدود نمی‌شود؛ بلکه هم‌زمانی خرید اوراق با اعلام سیاست جدید دولت، پرسش‌هایی درباره نحوه مدیریت سرمایه‌گذاری‌های رئیس‌جمهور و ارتباط احتمالی آنها با تصمیم‌های سیاستی واشنگتن ایجاد کرده است. با این حال، اطلاعات منتشرشده به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که خرید اوراق بر اساس اطلاع قبلی از تصمیم دولت انجام شده باشد.
بیش از ۵۰۰ معامله در سبد سرمایه‌گذاری ترامپ
اظهارنامه مالی جدید ترامپ بیش از ۵۰۰ معامله را در شرکت‌های مختلف ثبت کرده است؛ شرکت‌هایی که برخی از آنها ممکن است به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از سیاست‌های دولت تأثیر بپذیرند. در این گزارش، ارزش سرمایه‌گذاری‌ها به‌صورت بازه‌ای اعلام شده و رقم دقیق هر معامله مشخص نیست. خرید اوراق بدهی اسپیس‌ایکس همچنین با بسیاری از معاملات اخیر ترامپ تفاوت دارد؛ زیرا بخش عمده خریدهای گزارش‌شده پیشین او به سهام شرکت‌ها مربوط بوده است. بر اساس گزارش منتشرشده، ترامپ دارایی‌های خود را برخلاف برخی رؤسای‌جمهور پیشین در یک صندوق امانی کور قرار نداده است. حساب‌های مالی او نیز در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش ده‌ها هزار معامله انجام داده‌اند.
پاسخ کاخ سفید درباره نحوه مدیریت دارایی‌ها
دیویس اینگل، سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به انتشار این اطلاعات اعلام کرده است که معاملات مالی ترامپ تعارض منافعی ایجاد نمی‌کنند. به گفته او، سبد سهام و اوراق بدهی رئیس‌جمهور به‌صورت مستقل از سوی مؤسسات مالی شخص ثالث مدیریت می‌شود.
اینگل همچنین گفته است سرمایه‌گذاری‌ها در حساب‌های اختیاری نگهداری می‌شوند و بر اساس الگوهای رایانه‌ای طراحی‌شده برای بازتاب شاخص‌های شناخته‌شده بازار از جمله شاخص «شوآب ۱۰۰۰»، انجام می‌گیرند. او تأکید کرده است که ترامپ و اعضای خانواده‌اش در انتخاب سرمایه‌گذاری‌ها یا زمان خریدوفروش آنها دخالتی ندارند. با این حال، سخنگوی کاخ سفید مشخص نکرده است که آیا خرید اوراق اسپیس‌ایکس نیز از طریق چنین الگوریتمی انجام شده یا تصمیم خرید را چه شخص یا نهادی اتخاذ کرده است.
چرا اسپیس‌ایکس اوراق بدهی منتشر کرد؟
اسپیس‌ایکس در تابستان اوراق بدهی منتشر کرد تا منابع مالی لازم برای هزینه‌های سنگین خود را تأمین کند. این هزینه‌ها از جمله توسعه مراکز داده هوش مصنوعی مرتبط با شرکت زیرمجموعه‌اش، اکس‌ای‌آی، سازنده سامانه هوش مصنوعی گروک، و همچنین گسترش شبکه ماهواره‌ای استارلینک و توسعه فضاپیمای استارشیپ را در بر می‌گیرد. انتشار اوراق بدهی به شرکت اجازه می‌دهد سرمایه جذب کند، بدون آنکه با انتشار سهام جدید، سهم مالکیت سهام‌داران فعلی کاهش یابد. گزارش یادشده می‌گوید این شرکت در همان سال وارد بازار سهام شده بود.
رابطه ترامپ و ماسک؛ بُعد سیاسی ماجرا
اسپیس‌ایکس به مدیریت ایلان ماسک فعالیت می‌کند؛ کارآفرینی که از متحدان سیاسی ترامپ محسوب می‌شود و در ابتدای دولت دوم او ریاست نهادی موسوم به خدمات دولتی کارآمد را بر عهده داشت. روابط این دو پس از دوره‌ای از تنش در سال گذشته دوباره بهبود یافت. ماسک در ماه‌های اخیر حضور پررنگی در کاخ سفید داشته و در ضیافت ترامپ برای شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین و همچنین نشست رئیس‌جمهور آمریکا با مدیران شرکت‌های هوش مصنوعی شرکت کرده است. ترامپ روز پنجشنبه نیز مدال ملی علوم را به ماسک اهدا کرد و هنگام معرفی او، از نقش وی در توسعه فناوری و فعالیت‌های اسپیس‌ایکس تمجید کرد.
معامله اوراق اسپیس‌ایکس در شرایطی افشا شده که دولت آمریکا سیاست‌های تازه‌ای را برای توسعه صنعت فضایی دنبال می‌کند و این شرکت نیز از بازیگران اصلی این حوزه است. ازاین‌رو، زمان‌بندی خرید و نحوه مدیریت سبد مالی رئیس‌جمهور به موضوعاتی مهم در ارزیابی شفافیت مالی دولت تبدیل شده‌اند.
