سامانه رصد و سنجش مستمر سبک زندگی مردم چیست؟
در این مطلب درباره جزییات سامانه رصد و سنجش مستمر سبک زندگی مردم می خوانید.
اینتیتر - سارا محمودی؛ روز گذشته طرح راه اندازی سامانه رصد و سنجش مستمر سبک زندگی مردم که ماده ۷۵ لایحه برنامه هفتم توسعه است در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و نمایندگان مجلس شورای اسلامی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را مکلف کردند تا نسبت به راهاندازی سامانه رصد، پایش و سنجش مستمر شاخصهای فرهنگ عمومی، سبک زندگی مردم، مرجعیت رسانهای و وضعیت ارتباطات کشور اقدام کند.
سامانه رصد و سنجش مستمر سبک زندگی مردم چیست؟
هنوز جزییات مشخصی از این طرح منتشر نشده است و تنها متن زیر پس از تصویب این طرح در خبرگزاری های رسمی کشور منتشر شد.
بر اساس بند «ب» ماده ۷۵ لایحه برنامه توسعه؛ به منظور احصاء دقیق و برخط (آنلاین) دادههای آماری مورد نیاز به جهت تسهیل پردازش، تحلیل دقیق و ایجاد بستر مناسب برای آینده پژوهی روندهای سبک زندگی جامعه ایرانی، شناخت تحولات فرهنگی - ارتباطی و همچنین انتشار آنها، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف است با همکاری سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و مرکز آمار ایران و راهبری و نظارت مرکز رصد و برنامه ریزی و ارزیابی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و با رعایت اصل بیست و پنجم (۲۵) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قانون مدیریت دادهها و اطلاعات ملی مصوب سال ۳۰ /۰۶ / ۱۴۰۱ نسبت به راهاندازی سامانه رصد، پایش و سنجش مستمر شاخصهای فرهنگ عمومی، سبک زندگی مردم، مرجعیت رسانهای و وضعیت ارتباطات کشور اقدام نماید.
نظرات نمایندگان مجلس درباره سامانه رصد و سنجش مستمر سبک زندگی مردم
موضوع راه اندازی سامانه رصد و سنجش مستمر سبک زندگی مردم با واکنش های متعددی از سوی نمایندگان مجلس مواجه شد و برخی از نمایندگان این بند را مصداق تفتیش عقاید دانستند. در ادامه اظهارات موافقان و مخالفان این بند از برنامه توسعه هفتم را می خوانیم.
جلال رشیدی کوچی: چه دلیلی دارد که بخواهیم میزان معنویت و سبک زندگی مردم را رصد کنیم؟
در اوایل مردادماه که این طرح در مجلس در حال بررسی بود جلال رشیدی کوچی، نماینده مرودشت در مجلس در این باره در گفتگویی با اقتصادآنلاین بیان کرده بود که با توجه به گنگ و مبهم بودن این ماده باید قبل از هر چیزی منظور و هدف پشت پرده این کار آن هم در قالب برنامه پنج ساله توسعه مشخص شود. چه دلیلی دارد که بخواهیم میزان معنویت و سبک زندگی مردم را رصد کنیم؟ یعنی میخواهند بدانند که مثلا کارمندان دولت نماز میخوانند یا خیر؟ یا اینکه میخواهند از میزان کافه و رستوران رفتن مردم مطلع شوند؟ خوب این اطلاعات چه فایدهای دارد؟ وجود و یا عدم وجود معنویت و حتی میزان آن، موضوع کاملا شخصی است پس اینکه بخواهند اطلاعات مردم را به بهانه راهاندازی چنین سامانه ای بگیرند مصداق بارز نقص حریم شخصی و خصوصی مردم است.
غلامرضا نوری قزلجه: راه اندازی چنین سامانهای مصداق بارز ورود به حریم خصوصی مردم است
همچنین غلامرضا نوری قزلجه، رییس فراکسیون مستقلین ولایی مجلس در این بار بیان کرده بود که : راه اندازی چنین سامانهای مصداق بارز ورود به حریم خصوصی مردم و برخلاف روح و برخی اصول قانون اساسی است لذا این اقدام تجسس بیمورد و ورود غیر لازم به حریم خصوصی افراد محسوب میشود. یدگاههایی که چنین موضوعاتی را تدوین کردند دیدگاههای محدود و بستهای هستند. در دنیا هم به غیر کره شمالی، چین و مقداری هم در روسیه، سایر کشورها چنین برخوردی با مردمان خود ندارند که به حریم خصوصی افراد سرک بکشند؛ این موضوع و این نوع رفتار و حرکات با شان و جایگاه مردم ایران و دین اسلام سازگاری ندارد. اگر هم این کارها از سر دلسوزی باشد، دلسوزی بیجایی است. اگر دلسوز جامعه و دین مردم هستند، مسیر اشتباهی میروند که انتهای آن دین گریزی و نه دینداری است. حتما باید این افکار اصلاح شود.
روز گذشته نیز در جلسه علنی مجلس نمایندگان به اظهاراتی درباره این طرح پرداختند.
سعیدی: سالهاست که با این روشها قصد داریم فرهنگ عمومی را ارتقاء دهیم اما به نتیجه نمیرسیم
معینالدین سعیدی در مخالفت با این بند بیان کرد: تجربه نشان داده که با روشهای این چنینی نمیتوان نسبت به ارتقاء شاخص عمومی اقدام کرد، ما در قانون بودجه سال ۱۴۰۲ بندی آوردیم که اگر در هر مسجدی دو بار در روز نماز جماعت برگزار شود مشوق مالی برای آن در نظر گرفته میشود آیا با این روش میتوان مردم را نمازگزار کرد؟
وی در ادامه با بیان اینکه با راهاندازی سامانه رصد و پایش زندگی مردم نگرانیها در جامعه بیشتر میشود، اظهار کرد: سالهاست که با این روشها قصد داریم فرهنگ عمومی را ارتقاء دهیم اما به نتیجه نمیرسیم. نهادهایی که میلیاردها تومان در حوزه فرهنگی اعتبار دریافت میکنند باید اکنون پاسخگو باشند. مسئولان صداوسیما و نهادهای فرهنگی اکنون به جای آنکه مطالبهگر باشند باید پاسخگو باشند.
سید ناصر موسوی لارگانی: ما در حوزه فرهنگی کوتاهی کردیم
سید ناصر موسوی لارگانی در موافقت با راهاندازی سامانه رصد و پایش سبک زندگی مردم بیان کرد: آقای معینالدین سعیدی بحث را به انحراف بردند این درست است که ما در حوزه فرهنگی کوتاهی کردیم و باید سالها پیش برای حوزه فرهنگی ورود پیدا میکردیم ولی اکنون در برنامه هفتم توسعه احکامی آورده شده که میتواند مشکل را حل کند.
راستینه: امروز در دنیا آیندهپژوهی یک کار اساسی است
احمد راستینه، عضو کمیسیون تلفیق لایحه برنامه در دفاع از این مصوبه بیان کرد: امروز در دنیا آیندهپژوهی یک کار اساسی است و یک اصول شناخته شده علمی برای غلبه بر آسیبهای اجتماعی و پیشگیری از بسیاری از آسیبها در سطح جامعه به شمار میرود. در این حکم نیز ما به دنبال آیندهپژوهی بر روی کلان دادههای اجتماعی با رعایت اصل ۲۵ قانون اساسی یعنی حفظ محرمانگی دادههای افراد هستیم. از سوی دیگر رعایت قانون مدیریت دادهها تاکید شده است. اساسا اگر نیازی به دادههای فردی افراد باشد صرفا با تصمیم قضایی این موضوع امکانپذیر است. ایجاد یک سامانه جامع رصد و پایش کلاندادههای اجتماعی در آینده پژوهی بسیار مهم است.
قالیباف: دسترسی به اطلاعات شخصی افراد بدون حکم قاضی امکانپذیر نیست
غلامرضا نوری قزلچه نیز در اخطاری بیان کرد: در این بند ذکر شده که به صورت برخط سبک زندگی مردم و دادهها و اطلاعات افراد در یکجا رصد و پایش شود. اما در اصل ۲۵ قانون اساسی گفته شده با حکم قانون این امکان وجود دارد. اگر اکنون ما اینجا قانونگذاری کنیم ممکن است امکان تجسس در اطلاعات شخصی افراد فراهم شود. اگر هدف آیندهپژوهی باشد باید اطلاعات جمعی افراد مورد بررسی قرار گیرد و نباید بررسی لحظه به لحظه اطلاعات هر فرد صورت گیرد. با تکیه بر اطلاعات جمعی نیز میتوان آیندهپژوهی انجام داد.
محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در پاسخ به اخطار نوری بیان کرد: ما به این دلیل این بند را در ابتدا به کمیسیون تلفیق ارجاع دادیم تا راهاندازی سامانه پایش و رصد سبک زندگی افراد با رعایت اصل ۲۵ قانون اساسی باشد. قطعا اگر قرار باشد به احوالات شخصی افراد ورود شود، حکم قاضی لازم است و بدون حکم قاضی این اتفاق نمیافتد. چنین برداشتی از این حکم صورت نخواهد گرفت و کسی نمیتواند از اطلاعات شخصی افراد بدون حکم قبلی برداشت داشته باشد.