اگر ایران و آمریکا توافق کنند، دلار و طلا چقدر ارزان میشود؟
همزمان با انتشار اخبار تازه از مذاکرات ایران و آمریکا، این پرسش بار دیگر در بازار طلا و ارز مطرح شده است که در صورت دستیابی دو کشور به توافق، قیمت دلار، طلا و سکه تا چه اندازه کاهش خواهد یافت؟ تجربه سالهای گذشته نشان میدهد توافق سیاسی میتواند شوک کوتاهمدتی به بازارها وارد کند، اما مسیر بلندمدت قیمتها به عوامل دیگری نیز وابسته است؛ از نرخ تورم گرفته تا وضعیت نقدینگی، بودجه دولت و قیمت جهانی طلا.
به گزارش اینتیتر، در روزهای اخیر انتشار اخبار ضدونقیض از روند مذاکرات تهران و واشنگتن باعث شده معاملهگران بازار ارز و طلا با احتیاط بیشتری فعالیت کنند.
در حالی که بخشی از فعالان بازار احتمال توافق را عاملی برای کاهش قیمتها میدانند، گروه دیگری معتقدند اثر توافق ممکن است کمتر از انتظارات عمومی باشد؛ به ویژه اگر مشکلات ساختاری اقتصاد ایران همچنان پابرجا بماند.
چرا توافق میتواند قیمت دلار را کاهش دهد؟
مهمترین اثر توافق احتمالی، کاهش ریسک سیاسی در اقتصاد ایران است.
در شرایط فعلی بخش مهمی از قیمت دلار ناشی از انتظارات تورمی و نگرانیهای سیاسی است. هر خبری که احتمال کاهش تنش میان ایران و آمریکا را افزایش دهد، میتواند بخشی از این حباب انتظاری را تخلیه کند.
همچنین در صورت کاهش تحریمها یا تسهیل فروش نفت، ورود ارز به کشور افزایش مییابد و دست بانک مرکزی برای مدیریت بازار بازتر خواهد شد.
به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند در صورت اعلام توافق، بازار ارز نخستین بازاری باشد که به این خبر واکنش نشان دهد.
بازار طلا چه واکنشی نشان میدهد؟
قیمت طلا در ایران از دو متغیر اصلی تأثیر میگیرد؛ قیمت دلار و قیمت جهانی اونس طلا.
اگر توافق باعث کاهش نرخ ارز شود، حتی در شرایطی که قیمت جهانی طلا در سطوح بالا باقی بماند، بازار طلای داخلی میتواند با فشار نزولی مواجه شود.
اما این تمام ماجرا نیست.
در بازار جهانی نیز طلا همچنان از نااطمینانیهای اقتصادی، سیاستهای فدرال رزرو آمریکا و تنشهای ژئوپلیتیک حمایت میشود. به همین دلیل احتمال دارد بخشی از کاهش قیمت طلای داخلی با رشد اونس جهانی خنثی شود.
سکه بیشترین واکنش را نشان میدهد؟
تجربه دورههای گذشته نشان داده سکه معمولاً سریعتر و شدیدتر از سایر داراییها به اخبار سیاسی واکنش نشان میدهد.
دلیل این موضوع وجود حباب قیمتی در بازار سکه است. هر زمان فضای مذاکرات مثبت شده، بخشی از این حباب تخلیه شده و قیمت سکه افت بیشتری نسبت به طلای خام تجربه کرده است.
بنابراین اگر توافقی میان تهران و واشنگتن اعلام شود، احتمال دارد بازار سکه در کوتاهمدت نوسانات بیشتری نسبت به بازار طلای آبشده یا طلای ۱۸ عیار تجربه کند.
آیا کاهش قیمتها پایدار خواهد بود؟
این مهمترین سوالی است که سرمایهگذاران باید به آن توجه کنند.
توافق سیاسی میتواند شوک اولیه مثبتی به بازارها وارد کند، اما پایداری این اثر به عوامل متعددی وابسته است.
اگر توافق به افزایش صادرات نفت، بهبود دسترسی به منابع ارزی، کاهش کسری بودجه و کنترل رشد نقدینگی منجر شود، کاهش قیمتها میتواند دوام بیشتری داشته باشد.
اما اگر مشکلات ساختاری اقتصاد ایران بدون تغییر باقی بماند، بازارها پس از مدتی دوباره به متغیرهای بنیادی بازخواهند گشت.
سرمایهگذاران باید به چه نکاتی توجه کنند؟
فعالان بازار نباید تصمیمهای سرمایهگذاری خود را صرفاً بر اساس تیترهای خبری اتخاذ کنند.
تجربه نشان داده بازارها معمولاً پیش از وقوع رویدادهای مهم بخشی از اثر آن را در قیمتها منعکس میکنند. به همین دلیل ممکن است واکنش واقعی بازار پس از اعلام توافق کمتر از انتظار عمومی باشد.
از سوی دیگر، مسیر مذاکرات همچنان با ابهام همراه است و هنوز هیچ توافق نهایی به صورت رسمی اعلام نشده است.
جمعبندی
در صورت دستیابی ایران و آمریکا به توافق، محتملترین سناریو کاهش فشار روانی در بازار ارز و افت کوتاهمدت قیمت دلار، طلا و سکه است. با این حال میزان و ماندگاری این کاهش به کیفیت توافق، نحوه اجرای آن و شرایط اقتصاد داخلی بستگی خواهد داشت.
به همین دلیل سرمایهگذاران بهتر است به جای تمرکز بر هیجانات کوتاهمدت، تحولات سیاسی را در کنار متغیرهای اقتصادی و روندهای جهانی مورد ارزیابی قرار دهند؛ زیرا آینده بازار طلا و ارز تنها با یک متغیر سیاسی تعیین نخواهد شد.
