پاییز پرتلاطمی که معادلات منطقه را به لرزه درمی‌آورد
پاییز ۲۰۲۶ با برگزاری انتخابات اسرائیل، آمریکا و فلسطین می‌تواند به نقطه مهمی برای سنجش تغییرات سیاسی خاورمیانه تبدیل شود. با این حال، تغییر چهره‌های سیاسی الزاماً به معنای تغییر سیاست‌های امنیتی و خارجی نیست. در اسرائیل ائتلاف‌ها تعیین‌کننده‌اند، در آمریکا ترکیب کنگره حدود قدرت ترامپ را مشخص می‌کند و در فلسطین، انتخابات بیش از هر چیز آزمونی برای مشروعیت سیاسی و بازسازی اعتماد عمومی است.
به گزارش اینتیتر به نقل از المیادین، پاییز ۲۰۲۶ در خاورمیانه و آمریکا با سه انتخابات مهم همراه شده است؛ انتخاباتی که در اسرائیل، آمریکا و سرزمین‌های فلسطینی برگزار می‌شوند و هرکدام می‌توانند بر معادلات سیاسی، امنیتی و منطقه‌ای اثر بگذارند. اما پرسش اصلی فقط این نیست که چه کسی پیروز خواهد شد؛ مسئله مهم‌تر این است که آیا نتایج صندوق‌های رأی می‌تواند به تغییر واقعی در سیاست‌ها و موازنه قدرت منجر شود؟
منطقه در شرایطی وارد فصل انتخاباتی کم‌سابقه‌ای شده که جنگ‌ها و بحران‌های امنیتی همچنان ادامه دارند و هم‌زمان فشارهای اقتصادی، تحولات افکار عمومی و رقابت‌های سیاسی داخلی نیز بر تصمیم‌گیری دولت‌ها اثر می‌گذارند. در چنین فضایی، ممکن است چهره‌های سیاسی تغییر کنند، اما ساختارهای سیاست‌گذاری و امنیتی تا حد زیادی ثابت بمانند؛ یا ترکیب پارلمان‌ها تغییر کند، بدون آنکه قواعد اصلی بازی در میدان‌های جنگ دگرگون شود.
اسرائیل؛ آیا تغییر نخست‌وزیر به معنای تغییر سیاست است؟
انتخابات پارلمانی اسرائیل برای ۲۷ اکتبر برنامه‌ریزی شده است. این انتخابات در شرایطی برگزار می‌شود که سه سال از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ‌های پس از آن گذشته و موضوعات امنیتی، هزینه‌های جنگ، شکاف‌های اجتماعی و اختلافات سیاسی همچنان بر فضای داخلی اسرائیل سایه انداخته‌اند. رقابت اصلی در این انتخابات میان بنیامین نتانیاهو و مخالفان او از جمله گادی آیزنکوت دنبال می‌شود. نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند که رقابت میان دو اردوگاه همچنان فشرده است و هیچ‌یک از آنها به‌تنهایی مسیر روشنی برای دستیابی به ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل دولت ندارد.
همین مسئله یکی از مهم‌ترین پیچیدگی‌های انتخابات اسرائیل است. ممکن است یک حزب یا ائتلاف در تعداد آرا جایگاه بالاتری پیدا کند، اما این موضوع الزاماً به معنای توانایی تشکیل دولت نیست. در نظام پارلمانی اسرائیل، تشکیل ائتلافی که بتواند حمایت حداقل ۶۱ نماینده از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورد، اهمیت تعیین‌کننده دارد.
بنابراین حتی در صورت تغییر نخست‌وزیر، لزوماً نمی‌توان از تغییر فوری سیاست‌های امنیتی و خارجی اسرائیل سخن گفت. بخشی از ساختار سیاسی و امنیتی اسرائیل مستقل از شخص نخست‌وزیر عمل می‌کند و بسیاری از اختلافات اساسی درباره ایران، حزب‌الله و مسئله فلسطین ممکن است فراتر از نتیجه یک انتخابات ادامه پیدا کنند.
آمریکا؛ انتخابات برای تعیین حدود قدرت ترامپ
در آمریکا، انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر برگزار خواهد شد و تمامی کرسی‌های مجلس نمایندگان و بخشی از کرسی‌های سنا در معرض رأی‌گیری قرار می‌گیرند. در اینجا برخلاف اسرائیل، مسئله اصلی انتخاب رئیس‌جمهور نیست، بلکه تعیین ترکیب کنگرس و در نتیجه میزان قدرت نظارتی و قانون‌گذاری آن در برابر دولت دونالد ترامپ است.
اگر ترکیب یکی یا هر دو مجلس تغییر کند، کنگره می‌تواند نقش پررنگ‌تری در بودجه، تصویب قوانین، تحقیقات و نظارت بر سیاست خارجی ایفا کند. با این حال، تغییر ترکیب کنگره لزوماً به معنای تغییر فوری سیاست خارجی آمریکا به‌ویژه در قبال اسرائیل نیست. رئیس‌جمهور آمریکا همچنان اختیارات قابل توجهی در حوزه سیاست خارجی و امنیت ملی دارد. در نتیجه، یکی از آثار مهم انتخابات می‌تواند نه تغییر ناگهانی سیاست واشنگتن، بلکه افزایش هزینه سیاسی برخی تصمیم‌های دولت باشد.
این موضوع به‌خصوص در شرایطی اهمیت دارد که درون حزب دموکرات درباره سیاست آمریکا در قبال جنگ غزه و رابطه با اسرائیل بحث‌های بیشتری شکل گرفته و بخشی از نسل جوان و دانشجویان مواضع متفاوت‌تری نسبت به گذشته اتخاذ کرده‌اند. از این منظر، انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند بخشی از روند طولانی‌تر بازتعریف رابطه آمریکا و اسرائیل باشد، بدون آنکه نتیجه آن را بتوان صرفاً به «افزایش» یا «کاهش» حمایت آمریکا از اسرائیل تقلیل داد.
فلسطین؛ حساس‌ترین صندوق رأی
انتخابات پارلمانی فلسطین برای ۲۸ نوامبر تعیین شده و بر اساس برنامه رسمی، انتخابات ریاست‌جمهوری نیز برای اوایل سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی شده است. اهمیت انتخابات فلسطین بیش از آنکه صرفاً به ترکیب آینده مجلس قانون‌گذاری مربوط باشد، به مسئله مشروعیت سیاسی و بازسازی اعتماد عمومی بازمی‌گردد.
این انتخابات قرار است پس از سال‌ها شکاف سیاسی میان گروه‌های فلسطینی و در شرایطی برگزار شود که جنگ و محدودیت‌های ناشی از اشغال، امکان برگزاری یک فرآیند انتخاباتی عادی را دشوار کرده است.
سه انتخابات، یک پرسش مشترک
انتخابات اسرائیل، آمریکا و فلسطین اگرچه در سه نظام سیاسی متفاوت برگزار می‌شوند، اما یک پرسش مشترک را پیش روی منطقه قرار می‌دهند: آیا تغییر در ترکیب سیاسی الزاماً به تغییر در سیاست منجر می‌شود؟ در اسرائیل، تغییر نخست‌وزیر می‌تواند بدون تغییر فوری در ساختارهای امنیتی و سیاست‌های منطقه‌ای رخ دهد. در آمریکا، تغییر ترکیب کنگره می‌تواند اختیارات نظارتی و بودجه‌ای بیشتری در اختیار قانون‌گذاران قرار دهد، اما لزوماً به تغییر سریع سیاست خارجی منجر نمی‌شود. در فلسطین نیز برگزاری انتخابات به‌تنهایی تضمین‌کننده پایان شکاف سیاسی یا شکل‌گیری نظم سیاسی جدید نیست.
در نهایت، اهمیت این سه انتخابات بیش از نتیجه اولیه آنها، به توانایی بازیگران سیاسی برای تبدیل نتیجه صندوق رأی به سیاست، سیاست به تصمیم و تصمیم به تغییر پایدار وابسته خواهد بود. صندوق‌های رأی می‌توانند ترکیب قدرت را تغییر دهند، اما میزان اثرگذاری آنها بر تحولات منطقه‌ای به ساختارهای سیاسی، ائتلاف‌ها، نهادها و شرایط امنیتی پس از انتخابات نیز بستگی خواهد داشت.
به همین دلیل، پاییز ۲۰۲۶ صرفاً فصل سه انتخابات نیست؛ بلکه آزمونی برای این پرسش است که آیا انتخابات می‌تواند در میان جنگ، بحران و شکاف‌های سیاسی، به ابزاری برای بازتعریف مشروعیت و سیاست تبدیل شود، یا اینکه نتیجه آن عمدتاً بازتولید همان موازنه‌های موجود خواهد بود.
