فرانسه در آستانه خیزش تازه خیابانی
فرانسه با حضور حدود ۵۷۵ هزار معترض، بزرگ‌ترین روز اعتراضات خود از سپتامبر را تجربه کرد؛ تجمع‌هایی که با مشارکت اتحادیه‌های کارگری، دانشجویان، معلمان، کارکنان حمل‌ونقل و جلیقه‌زردها عمدتاً آرام برگزار شد، اما به اعتصاب و اختلال در خدمات عمومی انجامید. افزایش دستمزد و مستمری، بودجه بیشتر آموزش و تغییرات سیاسی از مطالبات اصلی بود. با وجود بازداشت ۴۴۸ نفر و کنترل نسبی خشونت‌ها، نارضایتی از عملکرد مکرون پابرجاست و معترضان از ادامه اعتراض‌ها تا کریسمس و انتخابات آینده خبر داده‌اند.
به گزارش اینتیتر به نقل از شبکه سی، فرانسه پنجشنبه شاهد بزرگ‌ترین روز اعتراضات از زمان آغاز موج ناآرامی‌ها در سپتامبر بود. با وجود حضور صدها هزار معترض و مشارکت گسترده اتحادیه‌های کارگری، دانشجویان و جنبش جلیقه‌زردها، تجمع‌ها عمدتاً آرام برگزار شد؛ اما مطالبات اقتصادی و سیاسی معترضان همچنان بی‌پاسخ مانده است.
ان ان، بر اساس برآورد دولت فرانسه، حدود ۵۷۵ هزار نفر روز پنجشنبه در شهرهای مختلف این کشور تظاهرات کردند. این میزان مشارکت، بزرگ‌ترین روز اعتراضات از زمان آغاز موج تازه ناآرامی‌ها در ماه سپتامبر و هم‌زمان با اعتصاب سراسری محسوب می‌شود. این تجمع‌ها در شرایطی برگزار شد که خاطره خشونت‌های اعتراضات ۱۷ اکتبر همچنان در ذهن مقام‌های دولتی، نیروهای امنیتی و صاحبان کسب‌وکارها باقی مانده بود. با این حال، برخلاف نگرانی‌ها، پنجشنبه عمدتاً بدون درگیری‌های گسترده سپری شد و تنها در برخی شهرها برخوردهای پراکنده میان پلیس و گروه‌هایی از معترضان رخ داد. هم‌زمان، بخشی از کارکنان بخش‌های مختلف نیز دست به اعتصاب زدند و فعالیت مدارس، دانشگاه‌ها، راه‌آهن و تا حدودی بیمارستان‌ها را مختل کردند.
ائتلافی گسترده از معترضان با مطالبات متفاوت
گستردگی گروه‌های حاضر در اعتراضات نشان می‌دهد که این جنبش دیگر به دانشجویانی که ابتدا خواهان بهبود شرایط آموزشی بودند، محدود نیست. اتحادیه‌های کارگری، معلمان، کارکنان حمل‌ونقل، کادر درمان و اعضای جنبش جلیقه‌زردها نیز به این حرکت پیوسته‌اند. هر یک از این گروه‌ها مطالبات خاص خود را دارند، اما نارضایتی از افزایش هزینه‌های زندگی، بی‌عملی دولت، شکاف فزاینده طبقاتی و خواست تغییرات اجتماعی و سیاسی، آنها را به یکدیگر پیوند می‌دهد. چندین اتحادیه بزرگ فرانسه که نماینده گروه‌هایی از جمله دانشجویان، معلمان، کارکنان پست، پزشکان، داروسازان و کارگران حمل‌ونقل هستند، فراخوان اعتصاب سراسری صادر کرده بودند.
برآورد دولت نشان می‌دهد حدود یک‌سوم مؤسسات آموزش عالی فرانسه تحت تأثیر اعتراضات قرار گرفتند و نزدیک به ۱۳ درصد کارکنان مدارس در اعتصاب شرکت کردند. اتحادیه‌ها آمار مشارکت را بسیار بیشتر از ارقام دولتی اعلام کرده‌اند. در بخش حمل‌ونقل ریلی نیز برخی سرویس‌ها به دلیل اعتصاب کارکنان مختل شد. با این حال، مشارکت کارکنان بیمارستان‌های دولتی محدود بود و تنها حدود پنج درصد نیروی کار این بخش دست از کار کشیدند. وزارت بهداشت فرانسه اعلام کرد اختلال قابل‌توجهی در خدمات درمانی گزارش نشده است.
افزایش دستمزد و بودجه آموزش؛ مطالبات اصلی معترضان
اتحادیه‌های کارگری خواهان افزایش دستمزدها و مستمری بازنشستگان هستند. اتحادیه عمومی کار فرانسه، خواستار افزایش فوری ۱۰ درصدی حداقل دستمزد شده است. اتحادیه عمومی کار فرانسه نیز افزایش ۱۰۰ یورویی معادل حدود هفت درصد در حداقل دستمزد ماهانه را مطالبه می‌کند. دانشجویان و گروه‌های آموزشی مطالبات دیگری دارند. آنها خواهان افزایش بیش از ۱۰ میلیارد دلاری بودجه آموزش، اختصاص یک‌ونیم میلیارد دلار برای زیرساخت‌های مدارس و ایجاد ۲۵۰ هزار ظرفیت جدید دانشگاهی هستند.
در سوی دیگر، جنبش جلیقه‌زردها که حدود هشت سال پیش ظهور کرد، مطالباتی فراتر از اصلاحات اقتصادی مطرح می‌کند. این جنبش خواهان کناره‌گیری امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه و دولت او و آغاز یک فرایند قانون اساسی جدید است.
درگیری‌های پراکنده و بازداشت صدها نفر
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد با وجود برگزاری عمدتاً آرام تظاهرات در چند شهر از جمله رن، نانت، لیون و مارسی درگیری‌هایی میان پلیس و گروه‌هایی از فعالان رادیکال و چپ افراطی رخ داد. در مجموع، پلیس ۴۴۸ نفر را بازداشت کرد. در لیون، نیروهای پلیس برای متفرق کردن گروهی از معترضان، که برخی از آنها صورت خود را پوشانده بودند، از گاز اشک‌آور استفاده کردند و به سمت آنان یورش بردند. در شهر رن نیز چند ده نفر پس از تخریب یک هتل، پرتاب اشیا به سوی پلیس و حمله به اعضای اتحادیه‌های معترض بازداشت شدند.
در نزدیکی تولوز، یک مدرسه بر اثر آنچه وزیر آموزش فرانسه «اقدام عمدی آتش‌افروزی» خواند، به‌شدت آسیب دید. وزارت کشور نیز از مداخله آتش‌نشانان برای مهار ۸۶ آتش‌سوزی در سراسر کشور خبر داد. لوران نونز، وزیر کشور گفت نیروهای انتظامی در برابر اقدامات خشونت‌آمیز با شجاعت و قاطعیت عمل کردند تا حق اعتراض شهروندان در فضایی امن و مسالمت‌آمیز حفظ شود.
اعتراضات تا کریسمس و انتخابات ریاست‌جمهوری ادامه می‌یابد؟
نشانه‌ها حاکی از آن است که اعتراضات به این زودی پایان نخواهد یافت. بسیاری از مطالبات مطرح‌شده از افزایش دستمزد و بودجه آموزشی تا تغییرات سیاسی، به‌سادگی قابل تحقق نیستند. معترضان نیز اعلام کرده‌اند که ممکن است تا کریسمس و حتی انتخابات ریاست‌جمهوری بهار آینده به تظاهرات ادامه دهند. جنبش جلیقه‌زردها برای روزهای جمعه و شنبه نیز برنامه اعتراض دارد. در دیگر کشورهای اروپایی از جمله اسپانیا، ایتالیا، پرتغال و بلژیک نیز قرار است در ادامه ماه جاری اعتصاب‌هایی برگزار شود.
مکرون زیر فشار؛ امنیت بدون پاسخ سیاسی کافی نیست
دولت فرانسه که در اعتراضات ۱۷ اکتبر غافلگیر شده بود، این بار تدابیر امنیتی گسترده‌تری اتخاذ کرد. سخنگوی دولت اعلام کرده بود که مقام‌ها با هوشیاری بسیار بالا برای مدیریت تجمع‌ها آماده شده‌اند. با این حال، مهار نسبی خشونت‌ها نتوانسته انتقادها از عملکرد سیاسی مکرون را کاهش دهد. منتقدان معتقدند رئیس‌جمهور به مطالبات معترضان پاسخ مؤثری نداده است.
مکرون در گفت‌وگو با هوگو دکریپت، روزنامه‌نگار و یوتیوبر فرانسوی گفت صدای جوانان شنیده شده و خواستار بازگشت دانش‌آموزان به کلاس‌های درس پس از تعطیلات شد. او تأکید کرد مدارس باید در شرایط مناسب بازگشایی شوند و آرامش به محیط آموزشی بازگردد، حتی اگر اعتراض‌ها همچنان ادامه داشته باشد. با این همه، مسئله اصلی دولت فرانسه فراتر از بازگرداندن دانش‌آموزان به کلاس‌ها یا کنترل خیابان‌هاست. حضور گسترده گروه‌های اجتماعی با مطالبات متفاوت نشان می‌دهد نارضایتی از وضعیت اقتصادی و سیاسی به بحرانی فراگیر تبدیل شده است. اگر دولت نتواند پاسخی ملموس به این خواسته‌ها بدهد، آرامش نسبی خیابان‌ها ممکن است تنها وقفه‌ای کوتاه در موج اعتراضی باشد.
