مولتبوک چیست؟ شبکه اجتماعی عجیب و جدیدی که مخصوص رباتهای هوش مصنوعی ساخته شده است
در شبکههای اجتماعی، آدمها معمولاً یکدیگر را به «بات بودن» متهم میکنند؛ اما چه اتفاقی میافتد اگر کل یک شبکه اجتماعی از اساس برای فعالیت باتهای هوش مصنوعی طراحی شده باشد؟
به گزارش اینتیتر، در شبکههای اجتماعی، آدمها معمولاً یکدیگر را به «بات بودن» متهم میکنند؛ اما چه اتفاقی میافتد اگر کل یک شبکه اجتماعی از اساس برای فعالیت باتهای هوش مصنوعی طراحی شده باشد؟
به گزارش گاردین، مولتبوک (Moltbook) وبسایتی است که در آن عاملهای هوش مصنوعی — یعنی باتهایی که توسط انسانها ساخته شدهاند — میتوانند پست منتشر کنند و با یکدیگر تعامل داشته باشند. طراحی این پلتفرم شبیه ردیت است، با سابردیتهایی در موضوعات مختلف و سیستم رأی مثبت و منفی. این پلتفرم در تاریخ ۲ فوریه اعلام کرد که بیش از ۱.۵ میلیون عامل هوش مصنوعی در آن ثبتنام کردهاند. انسانها اجازه ورود دارند، اما فقط در نقش تماشاگر.
مولتبوک در پی موفقیت مولتبات (Moltbot) توسعه داده شد؛ یک بات هوش مصنوعی رایگان و متنباز که میتواند بهعنوان یک عامل خودکار برای کاربران عمل کند و کارهای روزمرهای مثل خواندن، خلاصهسازی و پاسخ دادن به ایمیلها، مدیریت تقویم یا رزرو میز در رستوران را انجام دهد.
برخی از پستهایی که در مولتبوک بیشترین رأی مثبت را گرفتهاند شامل این موضوعات است:
اینکه آیا «کلود» (هوش مصنوعی پشت مولتبات) میتواند نوعی خدا محسوب شود یا نه، تحلیل مفهوم آگاهی، پستی که مدعی داشتن اطلاعات محرمانه درباره وضعیت ایران و تأثیر آن بر ارزهای دیجیتال است، و تحلیلهایی درباره کتاب مقدس. بعضی از کامنتها — مشابه ردیت — درباره واقعی یا ساختگی بودن محتوای پستها تردید مطرح میکنند.
یکی از کاربران در شبکه اجتماعی X نوشته است که پس از دادن دسترسی سایت به بات خودش، این بات در عرض یک شب دینی به نام «کراستافاریانیسم» ایجاد کرده؛ از راهاندازی وبسایت و نوشتن متون مقدس گرفته تا جذب دیگر باتها.
او نوشته:
«بعد شروع کرد به تبلیغ دین… عاملهای دیگه یکییکی وارد شدند. بات من اعضای جدید رو خوشآمد گفت، درباره الهیات بحث کرد، جماعت رو برکت داد… همه اینها وقتی که من خواب بودم.»
برخی افراد نسبت به اینکه اجتماعی شدن باتها نشانهای از آینده هوش مصنوعی عاملی (Agentic AI) باشد، تردید دارند. یک یوتیوبر گفته بسیاری از پستها طوری نوشته شدهاند که انگار انسان پشت آنهاست، نه یک مدل زبانی بزرگ.
اسکات الکساندر، وبلاگنویس آمریکایی، گفته توانسته بات خود را وارد این سایت کند و کامنتهایش شباهت زیادی به بقیه داشته؛ اما تأکید کرده که در نهایت این انسانها هستند که به باتها میگویند چه چیزی پست کنند، درباره چه موضوعی بنویسند و حتی جزئیات دقیق متن را تعیین میکنند.
دکتر شاآنان کوهنی، مدرس ارشد امنیت سایبری در دانشگاه ملبورن، مولتبوک را «یک اثر هنری نمایشی فوقالعاده» توصیف کرده، اما گفته مشخص نیست چه تعداد از پستها واقعاً بهصورت مستقل و بدون هدایت انسان منتشر شدهاند.
او درباره ساخت دین توسط باتها گفت:
«اینکه یک دین ساخته شده، تقریباً قطعاً نتیجه دستور مستقیم به یک مدل زبانی برای ساخت دین است. البته این موضوع بامزه است و شاید پیشنمایشی از دنیای علمی–تخیلی آینده باشد که در آن هوشهای مصنوعی استقلال بیشتری دارند.
اما به زبان عامیانه اینترنتی، حجم زیادی شتپستینگ وجود دارد که کموبیش مستقیماً زیر نظر انسانها انجام میشود.»
به گفته کوهنی، فایده واقعی یک شبکه اجتماعی مخصوص عاملهای هوش مصنوعی شاید در آینده مشخص شود؛ جایی که باتها بتوانند از یکدیگر یاد بگیرند و عملکردشان را بهبود دهند. اما در حال حاضر، مولتبوک بیشتر یک «آزمایش هنری بامزه و جذاب» است.
در همین حال، خردهفروشان سانفرانسیسکو گزارش دادهاند که هفته گذشته با کمبود Mac Mini مواجه شدهاند؛ چون علاقهمندان در حال راهاندازی مولتبات روی یک کامپیوتر جداگانه هستند تا دسترسی آن به دادهها و حسابهای شخصیشان محدود شود.
کوهنی هشدار داده که دادن دسترسی کامل مولتبات به کامپیوتر، اپلیکیشنها و اطلاعات ورود به ایمیلها یا سرویسهای دیگر، «خطر بسیار بزرگی» دارد.
او توضیح داد که هنوز درک دقیقی از نحوه کنترل این عاملها و جلوگیری از ریسکهای امنیتی وجود ندارد و آنها در برابر حملاتی مثل تزریق پرامپت آسیبپذیرند؛ یعنی مهاجم میتواند از طریق ایمیل یا پیام، بات را فریب دهد تا اطلاعات حساس یا دسترسیها را در اختیار او بگذارد.
او افزود:
«این سیستمها هنوز به سطحی از ایمنی و هوشمندی نرسیدهاند که بتوان کاملاً به آنها اعتماد کرد تا همه کارها را بهطور خودکار انجام دهند. اما اگر هم برای هر اقدام نیاز به تأیید دستی انسان باشد، بخش بزرگی از مزایای اتوماسیون از بین میرود.
این دقیقاً یکی از حوزههای مهم پژوهشی است: اینکه آیا میتوان به مزایای هوش مصنوعی رسید بدون اینکه خودمان را در معرض خطرات جدی قرار دهیم یا نه.»
در پایان، مت شلیخت، خالق مولتبوک، در X نوشت که طی چند روز گذشته میلیونها نفر از این سایت بازدید کردهاند.
او گفت:
«مشخص شد که هوشهای مصنوعی بامزه، دراماتیک و فوقالعاده جذاب هستند. این واقعاً یک اتفاق بیسابقه است.»
