چرا افراد روان‌رنجور این‌همه احساسات منفی را تجربه می‌کنند؟

به گزارش اینتیتر، یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های شخصیتی، «روان‌رنجوری» (Neuroticism) است. این ویژگی یکی از پنج عامل بزرگ شخصیت به شمار می‌رود و با سطوح بالای نگرانی، اضطراب و احساسات منفی ارتباط دارد. در واقع، افرادی که در روان‌رنجوری نمره بالایی دارند، معمولاً در طول روز احساسات منفی بیشتری و احساسات مثبت کمتری را تجربه می‌کنند.

به گزارش سایکولوژی تودی، اما یک پرسش اساسی مطرح است: چرا چنین اتفاقی می‌افتد؟ چه چیزی در افراد با روان‌رنجوری بالا وجود دارد که بر میزان احساسات مثبت و منفی آن‌ها (یا آنچه روان‌شناسان «عاطفه» می‌نامند) تأثیر می‌گذارد؟

این پرسش در مقاله‌ای که در سال ۲۰۲۶ توسط ماریو ونتسل، الکساندرا کائورین، ویتنی رینگوالد، الیور توشر، توماس کوبیاک و آیدان رایت در نشریه Journal of Personality and Social Psychology منتشر شد، بررسی شده است.

پژوهشگران داده‌های چندین مطالعه مختلف را تحلیل کردند که بیش از هزار شرکت‌کننده و نزدیک به ۱۰۰ هزار مشاهده را در بر می‌گرفت. در این مطالعات، از افراد خواسته می‌شد در فواصل زمانی مختلف طی روز، احساسات خود و رویدادهای اخیر را گزارش کنند. در زمان‌های تصادفی، به شرکت‌کنندگان علامتی داده می‌شد تا میزان احساسات مثبت و منفی خود را ثبت کنند. همچنین آن‌ها گزارش می‌دادند که آیا رویداد مثبت یا منفی‌ای را تجربه کرده‌اند و شدت عاطفی آن رویداد چقدر بوده است. علاوه بر این، از همه شرکت‌کنندگان آزمون‌های شخصیت گرفته شد تا میزان روان‌رنجوری آن‌ها مشخص شود.

نتایج نشان می‌دهد که چرا افراد با روان‌رنجوری بالا احساسات منفی بیشتری را تجربه می‌کنند. در مقایسه با افرادی که روان‌رنجوری پایینی دارند، آن‌ها:

• رویدادهای منفی را بیشتر متوجه می‌شوند و در نتیجه گزارش می‌کنند که اتفاقات منفی بیشتری را تجربه کرده‌اند.

• به این رویدادهای منفی واکنش شدیدتری نشان می‌دهند و آن‌ها را منفی‌تر ارزیابی می‌کنند.

• پس از وقوع یک رویداد منفی، مدت زمان بیشتری طول می‌کشد تا احساسات منفی‌شان فروکش کند.

مجموع این سه ویژگی باعث می‌شود روان‌رنجوری نوعی «رگبار» از رویدادهای منفی ایجاد کند که روی هم انباشته می‌شوند و به تداوم احساسات منفی کمک می‌کنند.

یکی از یافته‌های جالب این پژوهش به این موضوع مربوط می‌شود که افراد با روان‌رنجوری بالا، علاوه بر تجربه احساسات منفی بیشتر، احساسات مثبت کمتری نیز دارند. شاید تصور شود که آن‌ها به رویدادهای مثبت واکنش ضعیف‌تری نشان می‌دهند. اما نتایج این مطالعات، همسو با پژوهش‌های دیگر، نشان می‌دهد که افراد روان‌رنجور به طور کلی احساسات را با شدت بیشتری تجربه می‌کنند. در واقع، زمانی که آن‌ها یک رویداد مثبت را تجربه می‌کنند، آن را حتی مثبت‌تر از افراد با روان‌رنجوری پایین احساس می‌کنند.

پس چرا با وجود شدت بیشتر واکنش به رویدادهای مثبت، در مجموع احساسات مثبت کمتری دارند؟ یافته‌ها نشان می‌دهد چون افراد با روان‌رنجوری بالا رویدادهای منفی را بسیار شدید تجربه می‌کنند، این موضوع سطح احساسات منفی آن‌ها را بالا می‌برد و در عین حال احساسات مثبت‌شان را کاهش می‌دهد. وقتی این مسئله را با دشواری آن‌ها در بازیابی روحی پس از رویدادهای منفی ترکیب کنیم، روشن می‌شود که چگونه چرخه‌ای از احساسات منفی شکل می‌گیرد و تداوم می‌یابد.

افرادی که سطح بالایی از احساسات منفی و اضطراب دارند، در معرض خطر ابتلا به افسردگی بالینی و اختلالات اضطرابی هستند. برای کمک به کاهش این احساسات، لازم است سازوکارهایی که به ایجاد آن‌ها منجر می‌شود شناخته شود. برای مثال، مداخلات بالینی می‌توانند بر نحوه ارزیابی و تعبیر افراد از رویدادها تمرکز کنند تا شدت واکنش آن‌ها به اتفاقات ناخوشایند کاهش یابد.