عملیات آمریکا در ونزوئلا؛ درس بازدارندگی برای چین و امنیت تایوان
تصور حمله یک قدرت منطقهای خصمانه که شبانه رهبر کشوری کوچک همسایه را سرنگون میکند، میتواند ضربان قلب تایوانیها را بالا ببرد.
به گزارش اینتیتر، تصور حمله یک قدرت منطقهای خصمانه که شبانه رهبر کشوری کوچک همسایه را سرنگون میکند، میتواند ضربان قلب تایوانیها را بالا ببرد.
به گزارش گاردین، آمریکا روز شنبه جزئیات یک عملیات غافلگیرانه برای دستگیری رهبر ونزوئلا، نیکلاس مادورو، را منتشر کرد. مادورو به آمریکا منتقل شد و روز دوشنبه در نیویورک به دادگاه معرفی شد.
مفسران در چین بلافاصله این اتفاق را با سناریوی یک حمله احتمالی به تایوان مقایسه کردند. چین، کشوری با بیش از ۱.۴ میلیارد نفر جمعیت و بزرگترین ارتش جهان، همواره طرحهایی برای تصاحب تایوان، جزیرهای خودگردان با ۲۳ میلیون نفر جمعیت، داشته است. عدم توازن قدرت میان چین و تایوان، شبیه وضعیت آمریکا و ونزوئلاست؛ کشوری کوچک با جمعیت ۳۰ میلیون که مانند تایوان، برای دفاع به حمایت دیگر کشورها متکی است.
امیلی تورنبری، رئیس کمیته امور خارجی پارلمان بریتانیا، روز دوشنبه هشدار داد که چین و روسیه ممکن است از عدم محکومیت اقدامات آمریکا جسورتر شوند. اما رویدادهای آمریکای لاتین بعید است دیدگاه بنیادی پکن درباره تایوان را تغییر دهد.
اولاً، چین اهمیت زیادی به روایت بینالمللی درباره تایوان میدهد و کشورهای دیگر را تحت فشار قرار میدهد تا ادعاهای پکن درباره جزیره را بپذیرند، اما این موضوع را مسئلهای حقوقی بینالمللی نمیداند. پکن تایوان را بخشی از خاک خود میداند و آن را یک موضوع داخلی تلقی میکند. رایان هاس، دیپلمات پیشین آمریکا در پکن، میگوید: «پکن از روی احترام به قوانین و هنجارهای بینالمللی از اقدامات خشونتآمیز یا دیگر اقدامات علیه تایوان خودداری نکرده و استراتژی فشار بدون خشونت را دنبال کرده است.»
شن دینگلی، استاد برجسته روابط بینالملل در شانگهای، دیدگاه رسمی را اینگونه بیان کرد: «روابط فراآبی بین چین و تایوان روابط بینالمللی نیست و مشمول حقوق بینالملل نمیشود. رویکرد آمریکا در ونزوئلا هیچ ارتباطی با روابط فراآبی ندارد.»
در شبکه اجتماعی چینی ویبو، یکی از تحلیلگران ملیگرا نوشت: «عملیات آمریکا در ونزوئلا را با مسئله تایوان مقایسه نکنید. اقدامات آمریکا نقض جدی قوانین بینالمللی و تجاوز به حاکمیت ونزوئلاست، در حالی که وضعیت ما کاملاً یک مسئله داخلی است.»
ثانیاً، بزرگترین عامل بازدارنده چین در حمله به تایوان، تعادل نظامی در تنگه تایوان است. هرچند چین ارتش قویتری دارد، تایوان با وعده حمایت آمریکا در صورت حمله توان دفاعی دارد. هفته گذشته، ارتش آزادیبخش خلق چین چند روز مانور شدید نظامی اطراف تایوان انجام داد تا توانایی خود برای محاصره جزیره و مقابله با کمکهای بینالمللی را نشان دهد.
وزارت دفاع آمریکا معتقد است که ارتش چین تا سال ۲۰۲۷ به هدف خود برای «پیروزی استراتژیک قطعی» بر تایوان نزدیک خواهد شد، بهویژه با پیشرفتهای سریع در هوش مصنوعی نظامی، زیستفناوری و موشکهای مافوق صوت.
با این حال، بسیاری در تایوان معتقدند موفقیت عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا ممکن است پکن را محتاط کند. برخی اشاره کردند که سیستمهای دفاعی چین در ونزوئلا نتوانستند مانع حمله آمریکا شوند. بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰، تقریباً ۹۰ درصد صادرات تسلیحات چین به آمریکا به ونزوئلا رفت.
لین یینگ یو، استاد دانشگاه تامکانگ در تایپه، گفت: «چرا ارتش آمریکا توانست بیهیچ مانعی وارد شود؟ پیشتر تصور میشد که سلاحهای چینی بسیار کارآمد هستند، اما اکنون برداشت متفاوتی وجود دارد.»
سانگ ونتی، پژوهشگر مؤسسه آتلانتیک، افزود: «توانایی آمریکا در انجام ضربههای سرکردگی، بهویژه در برابر سیستمهای دفاعی عمدتاً چینی ونزوئلا، باید یک عامل بازدارنده باشد که پکن را درباره آزمایش ارتش خود در برابر واشنگتن وادار به تامل کند.»
با این حال، بیتوجهی آشکار دونالد ترامپ به نظم مبتنی بر قوانین بینالمللی و واکنش محتاطانه رهبران غربی نشان میدهد که هنجارهای جهانی در حال تغییر است. بوریس جانسون و دیگر رهبران اروپایی بهطور ضمنی از محکوم کردن این عملیات خودداری کردند.
چین نیز اعلام کرد که «استفاده آشکار آمریکا از زور علیه ونزوئلا قوانین بینالمللی و هنجارهای روابط بینالملل را بهشدت نقض کرده است.» چین و روسیه خواستار جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل شدند تا قانونی بودن عملیات بررسی شود.
دولت تایوان درباره عملیات آمریکا اظهارنظری نکرد، با اینکه رئیسجمهور تایوان بارها بر لزوم حفظ نظم بینالمللی مبتنی بر قوانین برای جلوگیری از تهاجم چین تاکید کرده است.
یک بلاگر محبوب تایوانی نوشت که برای جلوگیری از تبدیل تایوان به «ونزوئلای دیگری»، کشور نباید مشکلاتی برای آمریکا ایجاد کند، مانند تولید مواد مخدر یا ایجاد موج مهاجر. او افزود: «برخلاف ونزوئلا، رهبر تایوان حمایت مردمی دارد. تایوان باید اتحاد خود را حفظ کند و به راحتی طعمه نشود.»
تحقیقات تکمیلی توسط جیسون تسو کوان لو و لیلیان یانگ انجام شده است.
