چرا آمریکا خواهان خرید گرینلند است؟ | تلاش برای تصاحب آبراههای تجاری آینده
از روز نخست ریاست جمهوری، دونالد ترامپ بر تصاحب جزیره گرینلند تاکید کرده است. او این روزها دوباره با طرح این موضوع و اعمال تعرفه بر ۸ کشور اروپایی، دوباره گرینلند را به موضوعی جنجالی تبدیل کرده است.
به گزارش اینتیتر به نقل از اقتصادآنلاین، بیش از یک سال است که دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا خواهان تصاحب جزیره گرینلند است. او طیفی از پیشنهادات برای این تصاحب از خرید جزیره را اقدام نظامی را هم مطرح کرده است.
در همین راستا، کاخ سفید خبر داده که مذاکرات فنی بین آمریکا و دانمارک در مورد خرید احتمالی گرینلند آغاز شده است. سخنگوی کاخ سفید حتی گفته که این جلسات بین معاون رییسجمهور آمریکا و مقامات دانمارکی سازنده بوده است.
ترامپ بارها گفته که اگر آمریکا گرینلند را تصاحب نکند، روسیه و چین این کار را خواهند کرد. ادعایی که چینیها آن را رد میکنند. اما چرا این جزیره در آمریکای شمالی، تا این اندازه توجه ترامپ را برانگیخته و مالکیت آن تبدیل به موضوعی جنجالی شده است؟
گرینلند کجاست و چرا اهمیت دارد؟
گرینلند در آمریکای شمالی، در شمال اقیانوس آتلانتیک قرار گرفته و به خاطر نزدیکی به قطب شمال، بیشتر سطح آن را یخ پوشانده است. البته ممکن است به دلیل ذوبشدن یخها ناشی از گرمشدن زمین و بازشدن مسیرهای تجاری جدید، گرینلند نیز اهمیت فزایندهای پیدا کند.
گرینلند جزیره بزرگی است و به اندازه سه برابر ایالت تگزاس آمریکا وسعت دارد. نزدیکترین کشور اروپایی به گرینلند، ایسلند است. اما در سال ۱۷۷۶ این دانمارکیها بودند که انحصار کامل تجارت با گرینلند را در دست گرفتند و سواحل این جزیره را بر روی خارجیها بسته شد؛ بنابراین جزیره تا ۱۹۵۳ عملا مستعمره دانمارک به شمار میرفت، اما پس از آن درهای جزیره به روی دیگران باز شد. در سال ۲۰۰۹ گرینلند به استقلال و خودمختاری رسید، اما همچنان بخشی از پادشاهی دانمارک باقی ماند. این جزیره همچنین جزء پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به حساب میآید.
ادعای ترامپ درباره گرینلند
تاکید ترامپ بر تصاحب گرینلند به دلایل ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک است. این جزیره برای ایالات متحده آمریکا دارای اهمیت ژئوپلتیک است و به همین دلیل ترامپ مدعی است که دانمارک نمیتواند در برابر روسیه و چین از آن محافظت کند. ترامپ به بهانه اینکه الحاق گرینلند به ایالات متحده برای جهان مفید خواهد بود، گفته که «من از زمان تأسیس ناتو، بیش از هر شخص دیگری برای آن کار کردهام و اکنون، ناتو باید کاری برای ایالات متحده انجام دهد. جهان امن نیست مگر اینکه ما کنترل کامل و جامع گرینلند را در دست داشته باشیم.»
او پیش از این، در نخستین روزهای دور دوم ریاستجمهور خود نیز گفته بود که آمریکا گرینلند را میخرد.
با این همه، دستکم برخی از مشاوران ترامپ واقفند که فروش گرینلند به آنها که تحت حاکمیت دانمارک قرار دارد، غیرمحتمل است، اما گسترش حضور آمریکا در این جزیره از طریق سرمایهگذاریهای اقتصادی و اثر پررنگتری از فعالیتهای نظامی در آن فرصتی برای بررسی است.
از سوی دیگر معاهدهای که چندین دهه پیش، میان دانمارک و آمریکا منعقد شده، دسترسی به یک پایگاه در «شمالگان» واقع در جنوب گرینلند را میدهد که دارای یک فرودگاه نظامی، سامانه راداری و دیگر تجهیزات مورد استفاده برای شناسایی پرتاب موشکی را دارد.
فشار بر اروپا برای تصاحب گرینلند
با این همه به نظر میرسد که ترامپ تلاش دارد تا از همه ابزارها برای تصاحب گرینلند استفاده کند. حالا او در تازهترین اقدام اعلام کرده، تا زمانی که آمریکا اجازه خرید گرینلند را نیابد تعرفههای علیه کشورهای اروپایی افزایش خواهد یافت. او برهمین اساس تعرفه ۱۰ درصدی بر هشت کشور اروپایی اعمال میکند که اعتراض رهبران اروپایی را برانگیخته است.
به نظر میرسد که ولع ترامپ برای تصاحب گرینلند به دلیل ویژگیهای ژئوپلیتیکی این جزیره در آینده جهان ادامه داشته باشد. البته مشخص نیست که مردم گرینلند چه دیدگاهی درباره الحاق به ایالات متحده آمریکا دارند. برخی از رسانههای گزارش دادهاند که مردم این کشور در روزهای اخیر به خیابان آمدند و نسبت به ادعاهای ترامپ اعتراض کردهاند. با این همه باید دید که در صورت نهاییشدن خرید و الحاق گرینلند، نظر مردم این کشور نیز در نظر گرفته میشود یا نه. از سوی دیگر اروپاییها هنوز با اقدامات ترامپ برای تصاحب گرینلند همراه نیستند. هرچند به نظر نمیرسد این عدم همراهی چندان تاثیری در تصمیم رییسجمهور آمریکا داشته باشد.
