تلاش ترامپ برای حفظ مسیر توافق با ایران در میانه آتش بازی اسرائیل و حزب الله
در حالی که مذاکرات ایران و امریکا در بن بست گرفتار شده ، اسرائیل به دنبال رد کردن یکی از مهم ترین خطوط قرمز ایران، یعنی حمله سنگین به لبنان است. در این میان ترامپ که برای حفظ مذاکرات با ایران و رسیدن به توافق دست و پا می زند، شب گذشته توییتی درباره توقف حملات اسرائیل و حزب الله منتشر کرد .
به گزارش اینتیتر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد حزبالله لبنان و اسرائیل بر سر کاهش تنش و توقف متقابل حملات به توافق رسیدهاند؛ توافقی که به گفته او میتواند مانع از حمله گسترده اسرائیل به بیروت و فروپاشی مذاکرات مرتبط با آتشبس میان ایران و آمریکا شود.
به گزارش گاردین، ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت که با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و همچنین نمایندگان حزبالله گفتوگو کرده و هر دو طرف پذیرفتهاند که «تمام تیراندازیها و حملات متوقف شود».
رئیسجمهور آمریکا در این پیام تأکید کرد: «هیچ نیرویی به سمت بیروت اعزام نخواهد شد و نیروهایی که در مسیر بودند نیز بازگردانده شدهاند. همچنین از طریق نمایندگان عالیرتبه، گفتوگوی بسیار خوبی با حزبالله داشتم و آنها نیز پذیرفتند که همه حملات متوقف شود.»
بر اساس بیانیه ریاستجمهوری لبنان، در چارچوب توافق پیشنهادی، اسرائیل از حمله به حومه جنوبی بیروت خودداری خواهد کرد؛ مشروط بر اینکه حزبالله نیز حملات خود علیه اسرائیل را متوقف کند.
با این حال، تنها چند ساعت پس از اعلام این توافق، گزارشهایی از ادامه حملات متقابل منتشر شد و اظهارات مقامهای اسرائیلی و مسئولان حزبالله نیز تردیدهایی جدی درباره دوام آن ایجاد کرد.
حسن فضلالله، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، اعلام کرد این گروه پیشنهاد آتشبس محدود برای جلوگیری از حمله به بیروت در ازای توقف حملات به اسرائیل را نپذیرفته است.
در مقابل، بنیامین نتانیاهو در پیامی در شبکه ایکس اعلام کرد به ترامپ گفته است که اگر حزبالله حملات خود علیه اسرائیل و شهروندان این کشور را متوقف نکند، ارتش اسرائیل بیروت را هدف قرار خواهد داد. او همچنین تأکید کرد عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان «طبق برنامه» ادامه خواهد یافت.
ارتش اسرائیل نیز بامداد سهشنبه اعلام کرد دو پرتابه شلیکشده از لبنان به سمت شمال اسرائیل را رهگیری کرده است؛ هرچند این حملات تلفات جانی نداشتهاند.
اعلام توافق از سوی ترامپ تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که نتانیاهو به ارتش اسرائیل دستور داده بود حومه جنوبی بیروت را بمباران کند؛ تصمیمی که موجب خروج گسترده ساکنان این منطقه شد.
نخستوزیر اسرائیل و اسرائیل کاتس، وزیر دفاع این کشور، مدعی شدند این دستور در واکنش به «نقضهای مکرر آتشبس از سوی حزبالله» صادر شده است.
این تصمیم جدیترین تشدید تنش در لبنان از زمان اعلام آتشبس ۱۷ آوریل محسوب میشود. در پی آن، مقامهای ایرانی نیز اعلام کردند ادامه مذاکرات گستردهتر با آمریکا بدون توقف جنگ در لبنان امکانپذیر نخواهد بود.
تهران پیشتر هشدار داده بود که حملات بیشتر اسرائیل به لبنان میتواند آتشبس میان ایران و آمریکا را نیز با خطر مواجه کند.
ترامپ در ابتدا با لحنی سرد نسبت به توقف مذاکرات واکنش نشان داد و گفت: «فکر میکنم بیش از حد مذاکره کردهایم.» اما ساعاتی بعد مجموعهای از تماسهای تلفنی میان او، نتانیاهو و واسطههای مرتبط با حزبالله برقرار شد تا از تشدید بحران جلوگیری شود.
رئیسجمهور آمریکا بعدتر در گفتوگو با شبکه ABC ابراز امیدواری کرد که توافق با ایران «در هفته آینده» حاصل شود و رخدادهای اخیر را صرفاً «یک اختلال کوچک» توصیف کرد.
او گفت: «امروز یک مشکل کوچک پیش آمد، اما خیلی سریع آن را حل کردم.»
با وجود اعلام آتشبس در ماه گذشته، درگیریها میان اسرائیل و حزبالله متوقف نشده است. طبق گزارشها، حملات اسرائیل از زمان اعلام آتشبس تاکنون بیش از ۸۰۰ کشته در لبنان برجای گذاشته است. در مقابل، حزبالله نیز حملاتی علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان انجام داده و در روزهای اخیر چندین راکت به سمت شمال اسرائیل شلیک کرده است.
در همین حال، ارتش اسرائیل روز یکشنبه کنترل قلعه تاریخی «بوفور» در جنوب لبنان را به دست گرفت؛ منطقهای که عمیقترین پیشروی اسرائیل در لبنان از زمان پایان اشغال ۱۸ ساله جنوب این کشور در سال ۲۰۰۰ محسوب میشود.
همزمان حملات هوایی گسترده اسرائیل به شهر صور ادامه یافته و به تخریب ساختمانهای متعدد و آسیب جدی به بیمارستان جبل عامل منجر شده است.
این تحولات با واکنش منفی کشورهای اروپایی نیز همراه بوده است. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، خواستار توقف فوری درگیریها شده و تأکید کرده است که هیچ توجیهی برای تشدید عملیات نظامی در جنوب لبنان وجود ندارد.
وزرای خارجه بریتانیا و آلمان نیز از موضع فرانسه حمایت کرده و خواستار پایبندی طرفها به آتشبس مورد حمایت آمریکا شدهاند.
در همین حال، رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که دولت نتانیاهو طی روزهای اخیر تلاش کرده بود موافقت واشنگتن را برای حمله به بیروت جلب کند. منابع اسرائیلی همچنین میگویند نتانیاهو در گفتوگو با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، استدلال کرده بود که اسرائیل نمیتواند به حزبالله اجازه دهد از نوعی مصونیت عملی در بیروت برخوردار باشد.
با این حال، برخی گزارشها حاکی از آن است که نتانیاهو در جلسات خصوصی اذعان کرده محدودیتهای اعمالشده از سوی آمریکا همچنان آزادی عمل اسرائیل را در لبنان کاهش میدهد.
درگیری کنونی از ماه مارس آغاز شد؛ زمانی که حزبالله در واکنش به کشته شدن رهبر ایران در حمله مشترک آمریکا و اسرائیل، مواضعی را در داخل اسرائیل هدف قرار داد. از آن زمان تاکنون بیش از ۳۳۰۰ نفر در لبنان جان خود را از دست دادهاند.
ناظران سیاسی معتقدند اسرائیل تلاش میکند پیش از هرگونه توافق احتمالی جدید در منطقه، بیشترین فشار نظامی ممکن را بر حزبالله وارد کند؛ توافقی که ممکن است دامنه عملیات کنونی را محدود یا متوقف سازد.
