حوثیها نفتکشهای مرتبط با بنادر عربستان را تهدید کردند؛ تشدید بحران دریای سرخ و نگرانی از اختلال در صادرات نفت
جنبش انصارالله یمن (حوثیها) با صدور هشداری به شرکتهای کشتیرانی اعلام کرد هر نفتکش یا کشتی تجاری که از بنادر عربستان سعودی در دریای سرخ بارگیری یا تخلیه بار انجام دهد، ممکن است در هر نقطهای که در دسترس این گروه باشد هدف حمله قرار گیرد. این تهدید همزمان با ادامه درگیریهای ایران و آمریکا، نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی و بازار جهانی انرژی را افزایش داده است.
به گزارش اینتیتر، حوثیهای مورد حمایت ایران به شرکتهای کشتیرانی هشدار دادهاند که در صورت استفاده از بنادر عربستان سعودی، نفتکشهای آنها در معرض حمله قرار خواهند گرفت. این هشدار تنها یک روز پس از اعلام «محاصره دریایی» علیه عربستان صادر شد و نشاندهنده تلاش سریع این گروه برای اجرای تهدیدهای خود است.
براساس گزارش گاردین، این اقدام در حالی صورت میگیرد که ایران نیز همزمان تهدیدهایی علیه تردد کشتیها در تنگه هرمز مطرح کرده است؛ موضوعی که میتواند صادرات گسترده نفت عربستان را که تاکنون از بحرانهای ماههای اخیر آسیب جدی ندیده بود، با خطر مواجه کرده و تنشها در منطقه را وارد مرحله تازهای کند.
تغییر مسیر نفتکشهای حامل نفت عربستان
در نشانهای از جدی گرفته شدن این تهدید، سه نفتکش که در روزهای گذشته نفت خام عربستان را برای ارسال به چین و هند بارگیری کرده بودند، روز سهشنبه پیش از عبور از سواحل تحت کنترل حوثیها در ورودی دریای سرخ، مسیر خود را تغییر داده و به سمت کانال سوئز حرکت کردند.
حوثیها مدعی شدهاند که در مجموع شش کشتی پس از صدور این هشدار مسیر خود را تغییر دادهاند.
واکنش ترامپ به تهدید حوثیها
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه اعلام کرد اگر حوثیها تهدیدهای خود را عملی کنند، ایالات متحده «اقدامات لازم را انجام خواهد داد.»
او در دیدار با جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، در کاخ سفید گفت:
«قبلاً هم با حوثیها برخورد کردهایم و بعد از اقداماتی که انجام دادیم، مدتها خبری از آنها نبود.»
تلاش دیپلماتیک برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا
همزمان با ادامه دهمین روز درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا، دیپلماتها همچنان در تلاش هستند تا مسیر مذاکرات را احیا کنند.
در همین راستا، اسکندر مؤمنی، وزیر کشور ایران، به پاکستان سفر کرده است؛ کشوری که نقش میانجی میان تهران و واشنگتن را ایفا میکند.
برخی منابع آگاه اعلام کردهاند که در پشت پرده نشانههایی از تمایل هر دو طرف برای کاهش تنش دیده میشود.
پایگاه خبری آکسیوس نیز گزارش داده است که دولت ترامپ در حال بررسی دو گزینه است:
- تشدید عملیات نظامی علیه ایران؛
- یا برقراری آتشبس ۱۰ روزه برای ایجاد فرصت جهت آغاز دور جدید مذاکرات.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز تأکید کرده واشنگتن همچنان آماده مذاکره با ایران است، اما این مذاکرات باید «واقعی و جدی» باشد.
هشدار حوثیها به شرکتهای کشتیرانی
حوثیها که کنترل بخش بزرگی از شمال یمن و سواحل مشرف به تنگه بابالمندب را در اختیار دارند، هنوز بهطور رسمی این آبراه را مسدود نکردهاند؛ اما در ایمیلی که روز دوشنبه برای چندین شرکت کشتیرانی ارسال کردند، هشدار دادند:
- هیچ کشتی نباید در بنادر عربستان بارگیری یا تخلیه بار انجام دهد.
- هر کشتی که این اقدام را انجام دهد، ممکن است «در هر نقطهای که در دسترس باشد» هدف حمله قرار گیرد.
در متن این پیام آمده است:
«اکیداً توصیه میکنیم شرکت شما نهایت دقت و احتیاط را در تمامی فعالیتهای خود به کار گیرد.»
تهدیدی برای تجارت جهانی
آلیسون ماینور، کارشناس خاورمیانه در اندیشکده شورای آتلانتیک، معتقد است:
«حوثیها هنوز مشخص نکردهاند دقیقاً کدام کشتیها را هدف قرار خواهند داد، اما اعلام محاصره بنادر عربستان به این معناست که هر کشتی حامل نفت عربستان که به این بنادر رفتوآمد داشته باشد، در معرض خطر قرار میگیرد.»
به گفته او، بخش عمده نفتی که از شمال بابالمندب عبور میکند، راهی بازارهای آسیایی میشود.
وی همچنین یادآور شد که حوثیها در حملات پیشین خود در دریای سرخ با روسیه و چین برای عبور برخی کشتیها به توافق رسیده بودند، اما ممکن است این بار درباره کشتیهای چینی حامل نفت عربستان چنین انعطافی نشان ندهند.
سابقه حملات حوثیها
به گفته این کارشناس، حوثیها بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ با استفاده از قایقهای تندرو، پهپادها و موشکها به بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری حمله کردند و عبور از تنگه ۳۲ کیلومتری بابالمندب را برای بسیاری از شرکتهای کشتیرانی به مسیری پرخطر تبدیل کردند.
نقش ایران در گسترش بحران
اگرچه حوثیها اهداف و اختلافات دیرینه خود با عربستان را دنبال میکنند، اما ایران نیز تلاش کرده است یمن را به بخشی از رویارویی گستردهتر با آمریکا تبدیل کند.
تهران پیشتر از حوثیها خواسته بود در صورت ادامه حملات آمریکا به زیرساختهای ایران، تنگه بابالمندب را مسدود کنند.
از نگاه ایران، تهدید کشتیرانی در بابالمندب میتواند پاسخی به فشارهای آمریکا در تنگه هرمز باشد.
کارشناسان هشدار میدهند با توجه به اینکه حدود ۲۵ درصد از تجارت جهانی نفت و گاز از طریق تنگه هرمز و بابالمندب انجام میشود، هرگونه اختلال جدی در این دو مسیر میتواند پیامدهای اقتصادی گستردهای در سطح جهان به همراه داشته باشد.
ادامه حملات نظامی
در همین حال، حملات نظامی میان طرفین همچنان ادامه دارد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که مراکز فرماندهی نظامی ایران، توانمندیهای دریایی، پایگاههای پرتاب موشک و پهپاد و سامانههای پدافند هوایی را هدف قرار داده است.
رسانههای دولتی ایران نیز از وقوع انفجارهایی در استانهای فارس، هرمزگان، ایلام، کرمان و سیستان و بلوچستان خبر دادند.
از سوی دیگر، ارتش اردن اعلام کرد ایران پنج پهپاد و سه موشک به سمت این کشور شلیک کرده که تمامی آنها رهگیری و منهدم شدهاند.
دولت کویت نیز اعلام کرد برای چهارمین شب متوالی، تأسیسات آبشیرینکن و نیروگاههای برق این کشور هدف حملات قرار گرفتهاند که موجب وقوع آتشسوزی و خسارت شده است.
همچنین وزارت خارجه آمریکا به شهروندان این کشور هشدار داد که ایران و گروههای همپیمان آن ممکن است منافع آمریکا و شهروندان آمریکایی را در نقاط مختلف جهان هدف قرار دهند.
