تبادل حملات آمریکا و ایران شدت گرفت؛ نگرانیها از بازگشت گسترده درگیریها افزایش یافت
آمریکا در تازهترین موج حملات هوایی، مواضعی از سپاه پاسداران را در ایران هدف قرار داد و ایران نیز در واکنش، حملات موشکی و پهپادی علیه مواضع و منافع آمریکا در بحرین، کویت، اردن و عراق انجام داد؛ تحولات جدید نگرانیها درباره بازگشت گسترده درگیریهای نظامی میان دو کشور را افزایش داده است.
به گزارش اینتیتر، آمریکا حملات هوایی جدیدی را علیه اهدافی در ایران انجام داده است؛ حملاتی که با پاسخ موشکی و پهپادی ایران علیه منافع آمریکا در چند کشور منطقه همراه شد و نگرانیها درباره گسترش دوباره درگیریها را افزایش داده است.
به گزارش گاردین، سپاه پاسداران بامداد چهارشنبه اعلام کرد پایگاه تفنگداران دریایی آمریکا در اردن موسوم به «کمپ تیتین» هدف یک «حمله شدید موشکهای بالستیک» قرار گرفته است. این خبر به نقل از رسانه ایرانی تسنیم منتشر شد.
ارتش اردن اعلام کرد ۱۰ فروند موشک بالستیک شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کرده است. ارتش اردن همچنین اعلام کرد گزارشی از تلفات یا اصابت موشک به پایگاه آموزشی آمریکا دریافت نشده است. این پایگاه در نزدیکی خلیج عقبه و در مجاورت مرزهای اردن با اسرائیل و عربستان سعودی قرار دارد.
به گفته ارتش اردن، سه موشک دیگر در مناطق دورافتاده فرود آمدهاند.
همزمان، حملات موشکی و پهپادی در کویت نیز گزارش شد. ارتش کویت اعلام کرد در واکنش به حملات ایران در حال انجام اقدامات لازم است. در بحرین نیز خبرنگاران خبرگزاری فرانسه بامداد چهارشنبه صدای آژیرهای هشدار حملات هوایی را شنیدند.
سپاه پاسداران همچنین مدعی شد یک پایگاه آمریکا در اربیل عراق را هدف قرار داده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد موج جدیدی از حملات علیه سپاه پاسداران را تکمیل کرده است. سنتکام گفت این حملات در واکنش به تلاش برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و همچنین حملات علیه نیروهای نظامی آمریکا انجام شده است.
افزایش نگرانیها درباره تنگه هرمز و بازار نفت
قیمت نفت پیش از این و در پی تبادل حملات آمریکا و ایران در آخر هفته افزایش یافته بود. این حملات نخستین درگیری مستقیم میان دو طرف از ماه ژوئیه محسوب میشد.
همزمان، گزارشهایی درباره هدف قرار گرفتن دو نفتکش در تنگه هرمز منتشر شده است؛ آبراهی حیاتی برای انتقال نفت جهان که ایران عملاً عبور و مرور کشتیها در آن را متوقف کرده است.
تهران هشدار داده است که مانع صادرات نفت از خلیج فارس خواهد شد. این تهدید در حالی مطرح شده که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر هشدار داده بود در صورت پاسخ ایران به حملات آمریکا، تهران با واکنشی «سخت» روبهرو خواهد شد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز اعلام کرده است که واشنگتن در آستانه اعمال تحریمهای جدید علیه ایران قرار دارد.
هشدار ترامپ به ایران
این درگیری ششماهه پیش از حملات اخیر، بیشتر به یک رویارویی اقتصادی تبدیل شده بود؛ اما حملات آخر هفته بار دیگر شرایط را به سمت درگیری نظامی سوق داد.
نیروهای آمریکایی روز یکشنبه جزیره لارک ایران را هدف قرار دادند و ایران نیز در واکنش، موشکهایی را به سمت دو پایگاه هوایی آمریکا در اردن شلیک کرد.
دونالد ترامپ روز سهشنبه هشدار داد اگر ایران در پاسخ به حملات جدید آمریکا دست به اقدام نظامی بزند، واشنگتن «در سطحی بسیار سختتر و گستردهتر» واکنش نشان خواهد داد.
ترامپ همچنین تهدید کرد که بزرگترین حمله آمریکا هنوز انجام نشده و در صورت اجرای آن، «بخش بسیار کمی از جمهوری اسلامی ایران باقی خواهد ماند».
رئیسجمهور آمریکا پیش از این نیز تهدیدهایی درباره حمله به زیرساختهای حیاتی غیرنظامی ایران مطرح کرده بود؛ تهدیدهایی که منتقدان آنها را بالقوه ناقض قوانین جنگ و حقوق بینالملل دانستهاند.
واکنش ایران به حملات آمریکا
خبرگزاری فارس به نقل از سخنگوی سپاه پاسداران اعلام کرد آمریکا از حملات جدید خود «پشیمان خواهد شد».
سپاه پاسداران ساعاتی بعد نیز اعلام کرد عملیات «پاسخ پشیمانکننده به متجاوزان» را آغاز کرده است؛ موضوعی که صداوسیمای ایران نیز آن را گزارش داد.
سپاه در بیانیه خود مدعی شد آمریکا در «حملاتی کور» چندین نقطه، از جمله مناطق غیرنظامی، را بمباران کرده است.
این نهاد همچنین اعلام کرد حملات آمریکا با هدف تشدید محاصره تنگه هرمز و افزایش فشار بر ایران انجام شده، اما این اقدامات عزم نیروهای ایرانی برای مقابله با نیروهای خارجی مداخلهکننده در تنگه هرمز را افزایش داده است.
تبادل تهدیدها و حملات اخیر نشان میدهد درگیریای که در ماههای گذشته بیشتر از مسیر تحریمها، محاصره اقتصادی و فشارهای مالی دنبال میشد، میتواند بار دیگر به رویارویی مستقیم نظامی تبدیل شود.
شرط ایران برای بازگشت به توافق
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز سهشنبه اعلام کرده بود که اگر واشنگتن به تعهدات خود در چارچوب تفاهمنامه ماه ژوئن بازگردد، تهران نیز بلافاصله به تعهدات خود عمل خواهد کرد.
این تفاهمنامه قرار بود به درگیریها پایان دهد؛ درگیریهایی که از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، هزاران کشته در ایران و لبنان بر جای گذاشته است.
با این حال، تفاهمنامه بسیاری از مسائل دشوار میان دو طرف را حلنشده باقی گذاشت و زمینه را برای یک دوره مذاکرات ۶۰ روزه فراهم کرد؛ دورهای که بدون دستیابی به توافق جدید به پایان رسید.
پزشکیان در نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، پایتخت قرقیزستان، گفت: اگر آمریکا به تعهدات خود در چارچوب تفاهمنامه بازگردد، جمهوری اسلامی ایران نیز «بلافاصله» متقابلاً اقدام خواهد کرد.
با این حال، مقامهای ایرانی تاکنون نشانهای علنی از عقبنشینی در برابر فشارهای آمریکا نشان ندادهاند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در اظهاراتی که رسانههای ایرانی منتشر کردند، گفت اگر «دشمن» بخواهد مانع صادرات نفت ایران از خلیج فارس شود، «هیچکس قادر به صادرات نفت نخواهد بود».
او همچنین هشدار داد در صورت تشدید «محاصره» از سوی آمریکا، تهران پاسخ نظامی خواهد داد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نیز در نشست خبری در تهران گفت واشنگتن به «مطرح کردن خواستههای بیش از حد» عادت کرده و مذاکره را با تحمیل شروط اشتباه گرفته است.
بقایی افزود تا زمانی که آمریکا با همین رویکرد عمل کند، نتیجهای جز آنچه تاکنون به دست آورده نخواهد داشت و تهران از «تمام ظرفیتهای خود، چه در میدان نبرد و چه از طریق دستگاه دیپلماسی» استفاده خواهد کرد.