جشن زودهنگام افراطی‌ها برای سقوط نخست‌وزیر حامی ایران؛ تغییری در راه است؟
پدرو سانچز با وجود فشارهای ناشی از بحران مسکن، اعتراض‌های اجتماعی و پرونده‌های فساد، انتخابات زودهنگام اسپانیا را برای ۲۹ نوامبر فراخوانده است. این انتخابات می‌تواند آینده سیاسی او و جایگاه اسپانیا در اروپا را تغییر دهد. حزب مردم در نظرسنجی‌ها پیشتاز است، اما احتمال نرسیدن به اکثریت و نقش‌آفرینی حزب راست‌گرای ووکس، معادلات را پیچیده کرده است. نتیجه انتخابات همچنین می‌تواند بر سیاست مهاجرتی و خارجی مادرید اثر بگذارد.
به گزارش اینتیتر به نقل از روزنامه واشنگتن پست، بئاتریس ریوس، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه واشنگتن پست
پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا و یکی از منتقدان سرسخت دونالد ترامپ در اروپا، در شرایطی انتخابات زودهنگام را فراخوانده است که اعتراض‌ها درباره هزینه مسکن، حقوق مستأجران و پرونده‌های فساد سیاسی فشار بر دولت اقلیت او را افزایش داده است. نتیجه این انتخابات می‌تواند آینده دولت سانچز و جایگاه سیاسی او در اروپا را تحت تأثیر قرار دهد.
سانچز روز دوشنبه اعلام کرد انتخابات زودهنگام اسپانیا در ۲۹ نوامبر برگزار خواهد شد. این تصمیم پس از شکست طرح دولت برای تقویت حمایت از مستأجران و افزایش اعتراض‌ها به وضعیت مسکن اتخاذ شد. موج اعتراض‌ها پس از تخلیه خانه یک بازنشسته ۸۷ ساله به نام ماریکارن آباسکال شدت گرفت و معترضان در میدان سول مادرید تجمع کردند.
سانچز در سخنرانی تلویزیونی خود اذعان کرد که دولتش اشتباهاتی داشته است، اما گفت برای پیشبرد برنامه‌های خود به حمایت گسترده‌تر مردم و اکثریتی قوی‌تر در پارلمان نیاز دارد. با این حال، انتخابات زودهنگام برای نخست‌وزیری که هیچ‌گاه حزب سوسیالیست کارگران اسپانیا را به اکثریت مطلق پارلمانی نرسانده، یک ریسک سیاسی جدی محسوب می‌شود.
رقابت با راست و احتمال نقش‌آفرینی حزب راست افراطی
نظرسنجی‌هایی، حزب محافظه‌کار مردم را در جایگاه نخست قرار می‌دهند، اما بدون اکثریت لازم برای تشکیل دولت. در چنین شرایطی، حزب راست افراطی «ووکس» می‌تواند در تشکیل یک ائتلاف نقش تعیین‌کننده پیدا کند.
در صورت شکست سانچز، یکی از باسابقه‌ترین رهبران سیاسی اروپا ممکن است از قدرت کنار برود. اهمیت این انتخابات تنها به سیاست داخلی اسپانیا محدود نیست؛ زیرا دولت سانچز طی سال‌های اخیر یکی از معدود دولت‌های چپ‌گرای اروپا بوده که در برخی پرونده‌های مهم سیاست خارجی مواضعی متفاوت از جریان غالب اروپایی اتخاذ کرده است.
سانچز؛ منتقد اروپایی ترامپ
سانچز در دوره نخست‌وزیری خود بارها با سیاست‌های ترامپ اختلاف داشته است. اسپانیا تنها عضو ناتو بود که با درخواست ترامپ برای افزایش هزینه‌های دفاعی به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی موافقت نکرد. دولت سانچز همچنین با حمله آمریکا به ایران مخالفت کرد و اجازه استفاده از پایگاه‌های اسپانیا برای عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه را نداد؛ موضعی که با تهدیدهای مقطعی ترامپ درباره اعمال فشار تجاری بر اسپانیا همراه شد.
سانچز همچنین از منتقدان سیاست اسرائیل در غزه بوده و دولتش از جمله معدود دولت‌های اروپایی است که اقدامات اسرائیل در این منطقه را با ادبیات بسیار تندی محکوم کرده است. مادرید همچنین برای تعلیق روابط اتحادیه اروپا با دولت بنیامین نتانیاهو تلاش کرده است.
از سوی دیگر، سیاست مهاجرتی سانچز نیز او را از بخش قابل توجهی از دولت‌های اروپایی متمایز کرده است. در شرایطی که بسیاری از دولت‌های اروپایی بر محدود کردن ورود مهاجران و ایجاد مراکز اخراج در کشورهای ثالث تأکید دارند، دولت اسپانیا با اعطای وضعیت قانونی به نزدیک به ۵۰۰ هزار مهاجر فاقد مدارک، رویکرد متفاوتی در پیش گرفته است.
مهاجرت؛ یک اختلاف دیگر با اروپا
این سیاست تنها موجب اختلاف میان مادرید و واشنگتن نشده است. اسپانیا تنها کشور از میان ۲۷ عضو اتحادیه اروپا بود که با طرح ایجاد مراکز اخراج در کشورهای ثالث برای پناهجویان ردشده مخالفت کرد. در عین حال، دولت سانچز با چالش‌های امنیتی و سیاسی ناشی از مهاجرت نیز مواجه بوده است. هجوم مهاجران به منطقه سئوتا در شمال آفریقا در تابستان امسال یکی از تازه‌ترین نمونه‌های این فشارها بود.
پرونده‌های فساد و فشار بر دولت
مشکلات سانچز تنها به مسکن و سیاست خارجی محدود نیست. مخالفان او ماه‌هاست به دلیل پرونده‌های فساد مرتبط با اعضای حزب سوسیالیست خواستار برگزاری انتخابات شده‌اند. یک وزیر پیشین حمل‌ونقل و یکی از مسئولان حزب از جمله افرادی هستند که نامشان در این پرونده‌ها مطرح شده است.
همسر سانچز، بگونیا گومز، نیز در پرونده‌ای مربوط به اتهام اعمال نفوذ تحت تحقیق قرار دارد. نخست‌وزیر هرگونه تخلف در پرونده همسرش و اطلاع از اتهامات مطرح‌شده درباره سایر افراد را رد کرده است. حزب مردم پس از اعلام انتخابات زودهنگام از این تصمیم استقبال کرد و در شبکه‌های اجتماعی آن را نشانه‌ای از پایان انتظار برای انتخابات دانست.
با وجود فشارهای کنونی، سانچز پیش‌تر نیز توانسته است برخلاف انتظارها در قدرت باقی بماند. در سال ۲۰۲۳، پس از شکست سنگین حزبش در انتخابات محلی و منطقه‌ای، او انتخابات زودهنگام برگزار کرد؛ اقدامی که در نهایت به بقای سیاسی او انجامید. سانچز برای تشکیل دولت اقلیت با احزاب کاتالان حامی استقلال منطقه وارد توافق شد و در مقابل، قانونی بحث‌برانگیز برای اعطای عفو به افرادی که در همه‌پرسی غیرقانونی استقلال کاتالونیا در سال ۲۰۱۷ مشارکت داشتند، تصویب کرد. این توافق همچنان یکی از مناقشه‌برانگیزترین تصمیمات سیاسی دوران نخست‌وزیری او محسوب می‌شود.
یک انتخابات فراتر از سیاست داخلی
انتخابات ۲۹ نوامبر در شرایطی برگزار خواهد شد که چند کشور اروپایی نیز در ماه‌های آینده با رقابت‌های انتخاباتی مهم روبه‌رو هستند و احزاب راست افراطی در بخش‌هایی از اروپا در حال افزایش نفوذ خود هستند. برای سانچز، انتخابات پیش‌رو همزمان دو آزمون است: نخست، توانایی دولت برای پاسخ‌گویی به مسائل داخلی مانند مسکن، مهاجرت و فساد؛ و دوم، میزان حمایت جامعه اسپانیا از مسیر سیاسی متفاوتی که او در سیاست خارجی و اروپا دنبال کرده است.
نتیجه انتخابات می‌تواند ترکیب سیاسی پارلمان را تغییر دهد و احتمال تشکیل ائتلاف‌های جدید را افزایش دهد. از سوی دیگر، جایگاه حزب ووکس در معادلات پس از انتخابات نیز اهمیت خواهد داشت، زیرا اگر حزب مردم بدون اکثریت باقی بماند، مذاکرات ائتلافی می‌تواند مسیر تشکیل دولت آینده اسپانیا را تعیین کند.
سانچز اکنون تلاش می‌کند با درخواست رأی مستقیم مردم، بن‌بست پارلمانی را تغییر دهد و اکثریت سیاسی گسترده‌تری به دست آورد. اما این تصمیم همزمان آینده سیاسی یکی از چهره‌های مهم جریان چپ اروپا را در معرض یک آزمون انتخاباتی قرار داده است؛ آزمونی که نتیجه آن نه‌تنها بر سیاست داخلی اسپانیا، بلکه بر وزن سیاسی مادرید در مناقشات اروپا درباره مهاجرت، هزینه‌های دفاعی، جنگ ایران و سیاست اسرائیل و فلسطین نیز اثر خواهد گذاشت.
