کوروش احمدی: آمریکا هنوز تصمیم قطعی برای جنگ با ایران نگرفته است

به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، کوروش احمدی، دیپلمات پیشین کشورمان در سازمان ملل، درباره آرایش نظامی منطقه در پی تحرکات واشنگتن گفت: از زمان انتشار خبر حرکت سومین ناوگروه هواپیمابر امریکا از سواحل این کشور به سمت منطقه، تحرکات نظامی واشنگتن مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، یک مجموعه آبی-خاکی با قابلیت پیاده کردن نیرو در ساحل و اجرای عملیات زمینی در حال اعزام به منطقه است.

به گزارش اعتماد، وی افزود: شمار نیروهای همراه این دو مجموعه نیز حدود ۹ هزار نفر برآورد می‌شود. به گفته این تحلیلگر ارشد مسائل بین‌الملل، تحول دیگر، اعزام دو مجموعه سامانه پدافند هوایی پاتریوت به قطر و عربستان‌سعودی است که کارکرد آن مقابله با موشک‌های ایران در صورت وقوع جنگ سوم است. در کنار این تحرکات، رییس ستاد ارتش اسراییل اخیرا به امریکا سفر کرد تا درباره ابعاد نظامی تحولات و اقدامات احتمالی در دستور کار، اطلاعات کسب کند. هفته گذشته نیز نتانیاهو به ابوظبی سفر کرد. همچنین، حوالی ۱۰ سپتامبر، فرماندهان نظامی امریکا و اسراییل به همراه فرماندهان نظامی هفت کشور عربی نشستی در آلمان برگزار کردند.

مجموع این تحرکات نظامی، اظهارات و تهدیدهای ترامپ و سخنان او در مجمع عمومی سازمان ملل، نشانه‌هایی هستند که باید موردتوجه قرار گیرند. با این حال، به باور من، این تحولات لزوما به معنای وقوع جنگ سوم نیست. تهدیدها و آرایش نظامی ممکن است با هدف ایجاد بازدارندگی صورت گرفته باشند، به ویژه آنکه ایران نیز از احتمال اقدام پیش‌دستانه سخن گفته است. ازسوی دیگر، امریکا می‌تواند با این تحرکات در پی تقویت قدرت چانه‌زنی خود در مذاکرات و سوق دادن روند آن به سمت خواسته‌هایش باشد. احتمال دیگر این است که واشنگتن بخواهد گزینه‌های بیشتری دراختیار داشته باشد تا رییس‌جمهور امریکا درنهایت از میان آن‌ها انتخاب کند. بنابراین، بعید می‌دانم تا این مقطع تصمیم نهایی برای آغاز جنگی گسترده علیه ایران گرفته شده باشد.

احمدی در ادامه گفت: در کنار سناریوی وقوع جنگ، سناریوی دیگری نیز مطرح است؛ تداوم وضعیت فعلی، یعنی محاصره دریایی و افزایش فشار اقتصادی بر ایران. ممکن است امریکا بخواهد طی دو تا سه ماه آینده با ادامه این وضعیت، فشار بر تهران را افزایش دهد و آن را به پذیرش امتیازهای موردنظر واشنگتن وادار کند. این سناریو در دو تا سه ماه گذشته نیز یکی از گزینه‌های مطرح است. در این میان، دیدگاه کشورهای عربی و دیگر کشورهای منطقه یکسان نیست. برخی از جنگ و آنچه «یکسره کردن کار» می‌نامند، حمایت می‌کنند؛ در مقابل، برخی دیگر ترجیح می‌دهند محاصره دریایی و فشار اقتصادی ادامه یابد تا بدون ورود به جنگی جدید و خسارت‌زا برای آن‌ها، اهداف موردنظر خود را دنبال کنند. 

دو محاسبه متفاوت در میانه تنش با ایران

این دیپلمات پیشین کشورمان پیرامون تاثیر دو متغیر مهم انتخابات امریکا و اسراییل بر تحولات منطقه وتشدید احتمالی تنش میان تهران و واشنگتن گفت: به باور من بخش عمده تاثیرگذاری انتخابات امریکا بر تنش‌های میان تهران و واشنگتن انجام شده است. از این پس، حتی اگر تحولات دیگری در روند جنگ و مذاکره رخ دهد، لزوما نمی‌تواند تغییر عمده و معنی‌داری بر انتخابات امریکا داشته باشد.

در امریکا، به‌طور کلی، افکار عمومی معمولا و ازجمله در دوره‌های انتخاباتی اهمیت چندانی برای سیاست خارجی قائل نیست و مردم معمولا توجه چندانی به این حوزه ندارند، مگر اینکه بحران بزرگی در خارج از کشور، به ویژه در قالب یک جنگ با تلفات بالا، رخ داده باشد. برای مثال، در جنگ ویتنام نزدیک به ۶۰ هزار سرباز امریکایی کشته شدند و این جنگ نیز ۱۵ سال طول کشید. اما جنگ با ایران، جنگی عمدتا هوایی بوده و تعداد تلفات نیروهای امریکایی در آن نیز چندان زیاد نبوده است. بنابراین، مردم امریکا حساسیت چندانی نسبت به خود جنگ ندارند.

به واقع، تاثیر اصلی جنگ بر جامعه امریکا، به‌صورت غیرمستقیم و از مسیر اقتصاد بروز پیدا کرده است. البته این موضوع مطلق نیست، اما به طور عمده، حساسیت افکار عمومی امریکا نسبت به جنگ بیشتر ناشی از پیامدهای اقتصادی آن است، کمتر بابت خود جنگ. لذا بعید به نظر می‌رسد که از حالا تا شروع انتخابات تحول اقتصادی کاملا جدیدی رخ دهد که تاثیر متفاوتی بر انتخابات امریکا بگذارد. اگر جنگ در همین مقطع متوقف شود، بازگشت شاخص‌های اقتصادی به وضعیت پیش از جنگ ممکن است یک تا دو ماه زمان ببرد. ازسوی دیگر، اگر جنگ شدت بگیرد، باز هم مدتی طول می‌کشد تا آثار آن در اقتصاد امریکا، ازجمله در قیمت نفت و بهای بنزین در جایگاه‌های سوخت، نمایان شود و قیمت‌ها افزایش قابل‌توجهی پیدا کنند.

این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی گفت: اما درباره اسراییل، یکی از احتمالاتی که مطرح می‌شود این است که نتانیاهو به دلیل نگرانی از شکست در انتخابات، به آغاز جنگی جدید روی بیاورد. با این حال، من احتمال چنین اقدامی را نیز چندان بالا نمی‌دانم، زیرا اسراییل بدون همراهی امریکا و دریافت مجوز صریح واشنگتن، علیه ایران دست به اقدام نظامی نمی‌زند. در جنگ ۱۲روزه نیز امریکا با اسراییل همراه بود و در حوزه دفاع موشکی، این کشور و همچنین برخی کشورهای منطقه و کشورهای اروپایی به اسراییل کمک کردند. بنابراین، بعید است نتانیاهو صرفا با هدف بهبود موقعیت خود در سیاست داخلی و جلوگیری از شکست در انتخابات، دست به اقدامی نظامی گسترده علیه ایران بزند که بدون حمایت امریکا و همراهی دیگر کشورها امکان‌پذیر نباشد. ازسوی دیگر، فضای سیاسی داخلی اسراییل نیز فعال و پویاست و رقبای نتانیاهو قطعا به اقدامی که با هدف بهبود موقعیت انتخاباتی او صورت بگیرد، واکنش نشان خواهند داد. حتی ممکن است چنین اقدامی نتیجه معکوس داشته باشد و به‌جای تقویت موقعیت نتانیاهو، به تضعیف آن منجر شود. 

گشایش جبهه‌های جدید

احمدی پیرامون احتمال فعال شدن جبهه جدیدی علیه ایالات‌متحده در صورت از سرگیری رویارویی میان تهران و واشنگتن توسط محور مقاومت گفت: حوثی‌ها در جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰ روزه وارد درگیری نشدند و اقدامی انجام ندادند؛ یعنی برخلاف حزب‌الله که اقداماتی علیه اسراییل انجام داد یا تحرکاتی که ازسوی حشدالشعبی صورت گرفت، حوثی‌ها عمدتا از جنگ کنار ماندند. 

به باور من، حوثی‌ها تا حد زیادی سیاست مستقل خودشان را دنبال می‌کنند. درست است که مورد حمایت ایران هستند و از ایران کمک‌هایی دریافت می‌کنند، اما در عین حال، ملاحظات و محاسبات خاص خود را دارند و متناسب با شرایط‌شان درباره چگونگی اقدام تصمیم می‌گیرند. بنابراین، اگر جنگ گسترده دیگری میان ایران و امریکا رخ دهد، باید دید آیا حوثی‌ها مانند دو جنگ گذشته از درگیری کنار می‌مانند یا این‌بار وارد جنگ می‌شوند. آن‌ها معادلات خاص خود را در ارتباط با امارات و عربستان دارند و یکی از اهداف اصلی‌شان نیز تثبیت کنترل خود بر سراسر یمن است. حوثی‌ها در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ نیز با امریکا وارد جنگی کوتاه‌مدت شدند، اما این درگیری سریعا پایان یافت و طرفین به نوعی آتش‌بس و ترک مخاصمه رسیدند. به باور احمدی احتمال ورود حشدالشعبی و حزب‌الله به درگیری بیشتر است. اگر ایران بار دیگر هدف حمله قرار بگیرد، این احتمال وجود دارد که حشدالشعبی و حزب‌الله، مانند دفعات گذشته، تا حدی که توان و امکاناتشان اجازه می‌دهد، وارد درگیری شوند و سطحی از مشارکت نظامی را در این جنگ داشته باشند.