روزنامه اطلاعات خطاب به همتی: ارزپاشی میلیارد دلاری چه توجیهی دارد؟
«همین که ارز به نرخ نزدیک به بازار آزاد و با کدملی توزیع میشود هم جای شکر دیگری دارد اما حتماً آقای همتی هم میدانند که تفاوت نرخ مبادله با بازار آزاد که برخلاف تصور، چندان هم نرخ تصنعی و غیرواقعی نیست، حال به حدود ۹۰ هزار تومان رسیده (یعنی بیش از ۴۰ درصد) و مراقبت شدید از نحوه تخصیص آن برای جلوگیری از ایجاد هر سطح و شکلی از رانت چه اندازه حائز اهمیت است چون اینجا دیگر صحبت از هزار یا ده هزار دلار نیست و صحبت از دهها، صدها و میلیونها و گاه صدها میلیون دلار است. »
به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، فتح الله جوادی در یادداشتی در روزنامه اطلاعات نوشت: «زمانی که در میان تعجب بسیاری از کارشناسان حتی مردم عادی بانک مرکزی به یکباره اعلام کرد که به هر کدملی هزار دلار تخصیص میدهد و بانکهایی را نیز برای عرضه ارز به متقاضیان اعلام کرد در همین ستون بیان شد که با توجه به نیاز شدید ارزی کشور به تک تک دلارهای بانک مرکزی، ارزپاشی از این دست میتواند عوارضی داشته باشد. از جمله ایجاد نوعی رانت. در آن زمان بهای ارز اعلامی نزدیک به بهای بازار آزاد و کمتر از دویست هزار تومان بود.
اگر اشتباه نکنم قرار بر توزیع پانصد میلیون دلار از این طریق بود. چند هفته بعد بازهم برخلاف انتظار، سقف هزار دلار برای هر کدملی به ده هزار افزایش یافت و بانک مرکزی اعلام کرد که تا دو میلیارد دلار برای توزیع ارز در این مرحله برنامهریزی کرده است.
به این ترتیب رانت ایجاد شده برای آنها که از فرصت قبلی استفاده کرده بودند با توجه به بهای ۲۶۰ هزار تومانی هر دلار ارز توزیعی در این مرحله، چیزی نزدیک به ۶۰ هزار تومان یا ۳۰ درصد بود. یعنی برخلاف تصور قبلی این میزان توزیع ارز موجب تثبیت آن نشد.
در دوره جدید توزیع ارزی نیز گرچه شاهد اندک توقفی در رشد قیمت و حتی چند هزار تومانی کاهش قیمت بودهایم اما آخرین تحولات قیمتی در آخر هفته (دیروز) با رشد قیمت همراه بود که نشان میدهد حتی با وجود چنین توزیع گسترده و رشد عرضه قابل توجه هنوز تقاضای موثر به میزانی وجود دارد که اثر ضدتورمی آن را خنثی کند.
نگارنده از میزان ذخایر ارزی بانک مرکزی بیخبر است و نباید هم باشد. از طرف دیگر، با توجه به سابقه و عملکرد و شناخت نسبی، تواناییهای رئیس آن را میداند و همچنان ایشان را یکی از بهترین گزینههای موجود برای تصدی این سمت میداند چرا که با مشکلات فراوان فعالیت بانکی در این شرایط در حد وسع آشنا هستم اما آنچه که نمیدانم شرایط و اقتضائاتی است که بانک مرکزی را ناگزیر به اتخاذ تصمیمات سختی از این قبیل کرده است.
امیدوارم وعدههای ایشان در کنترل التهابات ارزی و اطمینان از تامین نیازهای ضروری کشور وعده صادق از کار درآید و خدای ناکرده تنها به منظور دادن پاسخی دندانشکن به مقامات متجاوز و گستاخ کاخ سفید از جمله اصحاب شری چون ترامپ و بسنت نباشد که هر روز ادعای دروغ تازهای مطرح میکنند که شکر خدا هر بار غلط هم از آب درمیآید.
همین که ارز به نرخ نزدیک به بازار آزاد و با کدملی توزیع میشود هم جای شکر دیگری دارد اما حتماً آقای همتی هم میدانند که تفاوت نرخ مبادله با بازار آزاد که برخلاف تصور، چندان هم نرخ تصنعی و غیرواقعی نیست، حال به حدود ۹۰ هزار تومان رسیده (یعنی بیش از ۴۰ درصد) و مراقبت شدید از نحوه تخصیص آن برای جلوگیری از ایجاد هر سطح و شکلی از رانت چه اندازه حائز اهمیت است چون اینجا دیگر صحبت از هزار یا ده هزار دلار نیست و صحبت از دهها، صدها و میلیونها و گاه صدها میلیون دلار است.
باید بسیار مراقب بود و امیدوار باشیم دکتر همتی بتواند با توفیق از این پیچ مهم اقتصادی عبور کند.»