اوج‌گیری تلاش قطر برای میانجی‌گری بین ایران و آمریکا
مذاکره‌کنندگان قطری تلاش می‌کنند تا در خصوص طرحی هفت‌روزه که ایران ماه گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرده بود پیشرفتی حاصل کنند.
به گزارش اینتیتر به نقل از فایننشال تایمز، در تلاشی در واپسین فرصت برای دستیابی به توافقی موقت میان ایران و دولت ترامپ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای هفته آینده آمریکا و جلوگیری از دور تازه و جنگ، به تهران بازگشتند.
در سراسر منطقه، نگرانی‌ها رو به افزایش است که رئیس‌جمهور ایالات متحده و بنیامین نتانیاهو در حال برنامه ریزی برای حمله علیه ایران هستند که ممکن است پس از رأی‌گیری آمریکایی‌ها در روز سه‌شنبه انجام شود.
این دومین سفر مذاکره‌کنندگان قطری به تهران در هفته جاری است؛ آن‌ها تلاش می‌کنند تا در خصوص طرحی هفت‌روزه که ایران ماه گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرده بود پیشرفتی حاصل کنند.
بر اساس این پیشنهاد، چنانچه ایالات متحده محاصره بنادر ایران را لغو کند و دسترسی ایران به بخشی از دارایی‌های مسدود شده‌اش در خارج از کشور را فراهم سازد، ایران نیز اجازه خواهد داد که کشتی‌ها آزادانه از تنگه هرمز عبور کنند.
براساس این گزارش، پس از آن، طرفین مذاکرات برای دستیابی به یک توافق نهایی را از سر خواهند گرفت. با این حال، نشانه‌های اندکی از پیشرفت دیده می‌شود؛ چرا که واشنگتن و تهران که نسبت به یکدیگر بی‌اعتمادی عمیقی دارند بر سر ترتیب مراحل اجرا و سرنوشت ذخایر ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالای ایران در حال چانه‌زنی هستند.
فردی که در جریان این گفتگوها قرار دارد، گفت که ایالات متحده از ایران می‌خواهد با زمان‌بندی مشخصی موافقت کند که به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه می‌دهد از تأسیسات اصلی هسته‌ای ایران جایی که گمان می‌رود ذخایر ایران در آنجا نگهداری می‌شود بازدید کنند. دولت ترامپ همچنین بارها اصرار کرده است که ایران ذخایر هسته‌ای خود را واگذار کرده و به خارج از کشور منتقل کند. اما مقامات ایرانی به‌طور علنی هرگونه اقدامی از این دست را رد می‌کنند.
فایننشال تایمز در ادامه این گزارش آورده است که یک دیپلمات که در جریان مذاکرات قرار دارد، مدعی شد: «پیش‌نویس توافق شامل جدول زمانی‌ای است که به نگرانی‌های هر دو طرف می‌پردازد و در آن از هر دو طرف انتظار می‌رود برای اجرای توافق، گام‌هایی بردارند.»
محسن رضایی، از مقامات ارشد امنیتی غیرنظامی ایران، در ماه جاری اظهار داشت که تهران اجازه نخواهد داد «حتی یک گرم اورانیوم غنی‌شده» از ایران خارج شود.
او در شبکه اجتماعی «ایکس» (X) نوشت: «تا زمانی که ایالات متحده گام‌هایی برای اعتمادسازی برندارد، مذاکره‌ای در کار نخواهد بود. این روند باید با تحقق کامل تمام شروط ایران آغاز شود.»
ترامپ در هفته جاری ادعا کرد که باید «تصمیمی بگیرد»؛ او در حال بررسی این موضوع است که آیا برای وادار کردن تهران به پذیرش خواسته‌هایش، حمله نظامی دیگری را آغاز کند یا خیر.
نتانیاهو که پس از انتخابات بی‌نتیجه هفته جاری در اسرائیل، همچنان به عنوان نخست‌وزیر موقت (دولت انتقالی) فعالیت می‌کند، از ترامپ خواسته است تا حمله‌ای مشترک با اسرائیل انجام دهد.
براساس این گزارش، دیپلمات‌ها و تحلیلگران تردید دارند که هرگونه تهاجم جدید بتواند ایران را که پس از آغاز جنگ توسط ترامپ و نتانیاهو در ۲۸ فوریه، ۴۰ روز ایستادگی کرد، به تسلیم وادارد.
در عوض، آن‌ها معتقدند که چنین اقدامی موجب واکنشی شدید از سوی ایران خواهد شد؛ واکنشی که می‌تواند تأسیسات انرژی و سایر زیرساخت‌ها در سراسر منطقه، کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز و مراکز داده را هدف قرار دهد.
ایران و ایالات متحده در ماه ژوئن بر سر یک تفاهم‌نامه برای بازگشایی تنگه هرمز و انجام مذاکرات جهت دستیابی به یک توافق نهایی از جمله توافق هسته‌ای به توافق رسیده بودند؛ اما این تفاهم‌نامه پس از حدود دو هفته از هم پاشید و هر یک از طرفین، دیگری را به نقض توافق موقت متهم کرد.
ترامپ که به دلیل پذیرش این تفاهم‌نامه با انتقادات گسترده‌ای روبرو شده بود، بعدها ادعا کرد که آن توافق دیگر اعتبار ندارد. دولت او نیز تلاش کرده است به توافقی دست یابد که تعهدات ملموس‌تری را از سوی ایران در قبال برنامه هسته‌ای‌اش شامل شود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز در هفته جاری اظهار داشت که اگرچه نیروهای مسلح تهران «برای دفاع از میهن کاملاً آماده هستند»، اما ایران همچنان به دیپلماسی فرصت می‌دهد تا به نتیجه برسد.
