پاسخ کارگردان «بدنام» به انتقادها: هم منصفانه و هم سودجویانه!
احسان سجادی حسینی، کارگردان «بدنام»، درباره انتقادها گفت: «همه نقدها از زاویه‌ای می‌تواند منصفانه باشد و تاکید کرد که نقد باید بدون قضاوت فرامتن باشد. او با پذیرش اشکالات کارش، برخی نقدها را از سر سودجویی دانست.
به گزارش اینتیتر به نقل از ایسنا، «بدنام» پس از نزدیک به هفت ماه و در قسمت ۲۷ به پایان رسید. احسان سجادی حسینی، کارگردان این سریال، پس از پخش آخرین قسمت درباره اولین تجربه کارگردانی‌اش، شخصیت‌های قصه، واکنش مخاطبان و منتقدان، نقش موسیقی و تدوین، تأثیر شرایط اجتماعی و جنگ بر روند تولید و همچنین نگاهش به آینده صحبت کرده است.
مسئله اصلی ما در «بدنام» انسان بود
سجادی حسینی درباره مهم‌ترین عامل دیده‌شدن «بدنام» توضیح داد: «به نظرم اول از همه خود قصه بود؛ بسیاری از مردم با کاراکترهای سریال هم‌ذات‌پنداری کردند؛ چراکه یا شخصا در موقعیت کاراکترها بوده‌اند و آن را تجربه کرده‌اند یا در اطرافشان نمونه‌هایی از جنس این آدم‌ها را کمابیش دیده‌اند. بعد از آن هم شاید پرداخت انسانی شخصیت‌ها در قصه و سیر تغییر و تصمیم‌هایی که شخصیت‌ها در قبال موقعیت بغرنجی که در آن گرفتار هستند، می‌گیرند. مسئله اصلی ما در «بدنام» انسان بود. هم توجه به پیامد هر تصمیمی که گرفته می‌شود و هم پرداختن به وجوه عاطفی و انسانی شخصیت‌ها. شاید به همین دلیل باشد که در مواجهه با شخصیت‌های این سریال، ما یک جاهایی به آن‌ها حق می‌دهیم، حتی اگر از خودمان عصبانی باشیم که چنین حقی را برای آن کاراکتر قائل می‌شویم. »
کارگردان «بدنام» هدف اولیه سریال را سرگرمی و بعد درگیر کردن ذهنی مخاطب دانست و گفت: «به نظرم وظیفه اول فیلم و سریال و در کل قصه‌گویی، به هر نحوی، اول از همه سرگرم کردن مخاطبش است و بعد، اگر رسالتی فیلمساز برای خودش تعیین کرده، پرداختن به آن. برای سازندگان «بدنام» نیز در اول از همه سرگرم شدن مخاطب مد نظر بود و در هدف‌گذاری بعد از آن شاید پرداختن به مقوله انسان و عشق و به چالش کشیدن مخاطب در قبال تصمیم‌هایی است که در زندگی می‌گیرد و حرف‌هایی که در شرایط مختلف می‌زند، مهم بوده است. خیلی از نقدها را هم قبول داریم اما از ابتدا هیچ ادعایی در مورد کار نداشتیم و فقط می‌خواستیم تعداد زیادی از مخاطبان را جذب و سرگرم کنیم که فکر می‌کنم با توجه به آمارهای رسمی و غیررسمی تعداد مخاطبانمان این کار را انجام دادیم. »
شخصیت‌هایی خلق شدند که نمی‌توان درباره آن‌ها حکم صادر کرد
کارگردان «بدنام» با تاکید بر اینکه به نظرش سعی زیادی شد که در سریال شخصیت‌هایی خلق شوند که به‌سادگی نمی‌توان درباره آن‌ها حکم صادر کرد، درباره بحث قضاوت کردن گفت: «از نظرم، قضاوت کار ما نیست؛ نه‌تنها به عنوان فیلمساز یا مخاطب، بلکه به عنوان انسان. اما همان‌طور که در پاسخ سؤال قبلی‌تان گفتم، ما به همه کاراکترها یک جاهایی حق می‌دهیم. از ابتدا برای نویسنده و همچنین من، هدف همین بود که هیچ کس خیر و شر مطلق نباشد. طبیعتا در چنین حالتی هر بار که ما قضاوت می‌کنیم، احتمال اینکه قضاوت اشتباه کرده باشیم زیاد است. در واقعیت زندگی هم چنین است که ما همه وجوه یک مسئله را نمی‌توانیم ببینیم و همه احساساتی که یک نفر در حال تجربه کردنشان است را هم نمی‌توانیم درک کنیم. پس بهترین کار فقط مشاهده‌گری و فکر کردن است؛ و اینکه تا جایی که می‌شود منصفانه برخورد کنیم و تلاش کنیم همدیگر را بیشتر درک کنیم. در کل تلاشمان این بود که به مخاطب بگوییم بدون شناخت کافی از انسان‌ها، سیاه و سفید نگاهشان نکنیم. البته گاهی هم بیننده یا منتقد در واکنش بیرونی‌اش به این نکته خیلی توجه نداشت یا به عمد نخواست آن را ببیند و قضاوتش را از قبل در ذهنش انجام داد؛ به‌خصوص در مورد شخصیت یلدا.»
سجادی حسینی درباره ماهیت قصه «بدنام» و جنس وقایعی که در طی داستان اتفاق افتاد، گفت: «بدنام» بیش از آنکه صرفاً بر یک رخداد بیرونی واحد استوار باشد، بخش زیادی از مسیر خود را از طریق تغییر روابط، تصمیم‌ها، احساسات و پیامدهای آن‌ها پیش می‌برد؛ روایتی که جنس انتظار مخاطب در آن با آثاری که یک اتفاق بیرونی، موتور اصلی پیشبرد قصه است، تفاوت دارد. در روایت عاشقانه‌ای که برای مدت طولانی دنبال می‌شود، خود رابطه می‌تواند تبدیل به رخداد اصلی داستان شود؛ نزدیک شدن، دور شدن، سوءتفاهم، انتخاب، پشیمانی و پیامد تصمیم‌ها، همان چیزی است که قصه را جلو می‌برد. در چنین ساختاری، الزاماً قرار نیست در هر قسمت یک اتفاق بیرونی بزرگ رخ دهد؛ بلکه تغییر آدم‌ها و روابطشان می‌تواند موتور روایت باشد. «بدنام» نیز بخش مهمی از کشمکش خود را بر همین روابط و انتخاب‌های انسانی بنا کرده بود. »
داستان ما ساده بود/ نمی‌خواستیم با ویترین‌سازی مخاطب را فریب بدهیم
سجادی حسینی که پیش از «بدنام» به عنوان اولین تجربه کارگردانی‌اش، در سریال‌های زیادی به عنوان دستیار کارگردان حضور داشته از بین ویژگی‌های ساخت این سریال یک ویژگی خاص را جدا می‌کند: «تلاش و تاکید بر سادگی در همه چیز، این انتخابی بود که حامد عنقا به عنوان تهیه‌کننده و نویسنده سریال تاکید زیادی روی آن داشت و بلافاصله تبدیل به خط مشی ما در بخش‌های مختلف شد. ما «بدنام» را در همه زمینه‌ها ساده ساختیم، این سادگی به معنای دوری از پیچیدگی ساختار، بازی‌ها و قاب‌ها است و حتی در پس تولید هم به تدوینگر و سازنده موسیقی سریال هم همین تاکید را کردیم. این سادگی نیاز بود، چون داستان ما ساده بود و نمی‌خواستیم با ویترین‌سازی مخاطب را فریب بدهیم. و شاید یکی از دلایلی که پرمخاطب شدیم همین بود که یک داستان ساده را کاملا ساده روایت کردیم. هدف ما هم از ابتدا ساخت یک کار عامه‌پسند بود تا مخاطب از هر طیفی بتواند پای تماشای آن بنشیند و هر از کاری که باعث گیج شدن مخاطب یا باعث از دست رفتن مختصات قصه و شخصیت‌ها بود اجتناب کردیم. »
در واکنش به نقدها: هم منصفانه و هم سودجویانه بود
سجادی حسینی درباره نقدهایی که در طول پخش «بدنام» مطرح شد نیز نگاه خود را این‌گونه توضیح داد: «با توجه به اینکه هر آدمی دیدگاه و نگرش خودش را به زندگی دارد و بر اساس آن نقد و نظرش را مطرح می‌کند، به گمانم همه نقدهایی که به سریال شد هم از زاویه‌ای می‌تواند منصفانه بوده باشد. اما در کل، نقد باید مثل ساختن خود اثر، بدون قضاوت‌های فرامتن باشد؛ آن وقت اسمش منصفانه خواهد بود. به هر حال، من هم اولین تجربه‌ی کارگردانی یک سریال حتما اشکالاتی داشتم و این‌ها نقدهای درستی بوده‌اند. اما خب، متأسفانه نقدهایی هم از روی سودجویی و مطرح کردن خود در فضای مجازی نیز وجود داشت که آن‌ها را از جایی به بعد، خود مردم، یعنی مخاطبان «بدنام»، جواب می‌دادند. با این حال لازم است از همین جا تشکر کنم از تمام مخاطبان، منتقدان و هر کسی که در مدت این هفت ماه با نکات و نظراتش باعث بیشتر پرداختن به کار شد و در نتیجه سریال بین جامعه جریان پیدا کرد تشکر کنم. حتی از همان نقدهای گاه غرض‌ورزانه و دوستان عزیزی که ممیزی‌های فراوان و جریان‌سازی‌های عجیبشان در طول پخش سریال کمک زیادی به جلب توجه بیشتر مخاطبان به این سریال کرد. »
پایان «بدنام»
اما سجادی حسینی به عنوان نکته در این گفت‌وگو درباره ساخت فصل دوم سریال «بدنام» که در خبرها اعلام شده بود نیز گفت: «این خبر شایعه‌ای بیش نبود. سریال فصل دو ندارد. از ابتدا هم قرار نبود داستان فعلی ادامه پیدا کند ولی خب برنامه ریزی اولیه ما پخش این ۲۷ قسمت در دو فصل مجزا و با ترتیب روایی دیگری بود که به دلایلی اتفاق نیفتاد ولی اینکه داستان «بدنام» بخواهد ادامه‌ای داشته باشد، خیر چنین خبری صحت ندارد. »
