احتمال کشف حیات در مریخ قوت گرفت

<p> به&zwnj;تازگی&nbsp;یک حفره&zwnj;ی بزرگ روی مریخ شناسایی شده که دارای نشانه&zwnj;های اولیه از وجود علائم حیات در&nbsp;این سیاره است. </p> <p> دانشمندان بعد از بررسی یک فرورفتگی عجیب در سطح مریخ، اعلام کرده&zwnj;اند که ممکن است این فرورفتگی بهترین مکان برای پیدا کردن نشانه&zwnj;های حیات در&nbsp;مریخ باشد، چون این مکان احتمالا دربردارنده&zwnj;ی سه عنصر اصلی برای وجود حیات، یعنی آب، گرما و مواد مغذی است. </p> <p> به گزارش اینتیتر به نقل از زومیت، این ساختار قیفی&zwnj;شکل شبیه فرورفتگی&zwnj;های یخی بسیار قدیمی موجود در سطح زمین است که علت پدید آمدن آن&zwnj;ها، فوران آتش&zwnj;فشان زیر صفحات یخی در ایسلند و گرینلند بوده است. اگر همین اتفاق در مریخ نیز رخ داده باشد، ممکن است یک محیط گرم و حاوی مواد مغذی به جای مانده باشد. محقق ارشد این تحقیق، جوزف لوی از دانشگاه تگزاس در این ارتباط می&zwnj;گوید: </p> <p> علت این که ما تمرکز خود را روی این مکان مشخص معطوف کردیم، این است که احتمال وجود عناصر لازم برای ایجاد حیات؛ یعنی آب، مواد غذایی و البته گرما، در این مکان بالا است. </p> <p> این فرورفتگی داخل دهانه&zwnj;ی آتش&zwnj;فشانی در لبه&zwnj;ی منطقه&zwnj;ی هلاس پلانیتیا در نیم&zwnj;کره&zwnj;ی جنوبی مریخ واقع شده است. این منطقه&zwnj; در واقع یک دهانه&zwnj;ی بسیار بزرگ است. این محل در حقیقت بزرگ&zwnj;ترین دهانه&zwnj;ی دیده&zwnj;شده در منظومه&zwnj;ی شمسی است که در اثر برخورد اجرام آسمانی ایجاد شده است. البته، منطقه&zwnj;ی هلاس پلانیتیا خود حاوی دهانه&zwnj;های آتش&zwnj;فشانی متعدد کوچک&zwnj;تری است که نشان&zwnj;دهنده&zwnj;ی قدمت زیاد این ساختار در روی سطح مریخ است. </p> <p> فرورفتگی مورد نظر، برای اولین بار در سال ۲۰۰۹ توسط لوی و زمانی کشف شد که مدار&zwnj;گرد مریخی ناسا با نام Mars Reconnaissance Orbiter، عکس&zwnj;های عجیبی از پستی&zwnj;وبلندی&zwnj;های ریگی&zwnj;شکل روی سطح مریخ گرفت. لوی در ادامه توانست ساختار مشابهی در منطقه&zwnj;ی Galaxias Fossae شناسایی کند؛ که این منطقه، خود در یک ناحیه&zwnj;ی بزرگ&zwnj;تر به نام Utopia Planitia قرار دارد. لوی در این باره می&zwnj;گوید: </p> <p> &nbsp;این عارضه&zwnj;هایی که در سطح مریخ شناسایی شدند؛ به خاطر شکل عجیبی که داشتند، توجه ما را جلب کردند. شیارهای گودی&zwnj;ها، متحدالمرکز هستند و به عدسی نیم&zwnj;گرد شباهت دارند. این ویژگی در فرورفتگی&zwnj;های روی زمین نیز دیده می&zwnj;شود. </p> <p> اما اطلاعات لازم برای تحلیل دقیق این گودی&zwnj;های قیفی شکل، تا امسال در دسترس لوی و تیمش نبود. اما با استفاده از عکس&zwnj;های برجسته&zwnj;بینی، لوی و تیم او توانستند نقشه&zwnj;ی دقیق زیرِ سطح این گودی&zwnj;ها را ترسیم کنند. عکس&zwnj;های برجسته&zwnj;بینی، محققان را قادر می&zwnj;کنند که اطلاعات سه&zwnj;بعدی را از عکس&zwnj;های دوبعدی استخراج کنند. در ادامه مشخص شد که هر دوی آن&zwnj;ها به شکلی همانند قیف هستند: </p> <p> لوی در این باره می&zwnj;گوید: </p> <p> این باعث شگفتی ما شد، ما به این موضوع فکر کردیم که در ساختار قیفی شکل،&nbsp;این احتمال وجود دارد که یخ موجود در مرکز ذوب شده است و مواد پیرامون آن توانسته&zwnj;اند به طرف مرکز حرکت کنند. البته احتمال دیگری که در مورد تولید این شکل خاص مطرح بود، موضوع ایجاد دهانه در اثر برخورد بود و این که آیا ابتدا در گذشته یک دهانه&zwnj;ی کوچک وجود داشته و به مرور زمان و با تصعید یخ موجود، اندازه&zwnj;ی دهانه بزرگتر شده است یا خیر. </p> <p> پس از آن، محققان با بررسی مدل&zwnj;های عددی به این نتیجه رسیدند که دو دهانه&zwnj;ی شناسایی&zwnj;شده، به روش&zwnj;های مختلفی ایجاد شده&zwnj;اند ولی در نهایت به یک شکل درآمدند. آن&zwnj;ها تخمین می&zwnj;زنند که از فرورفتگی&zwnj;های مناطق Hellas Planitia و Galaxias depressions به ترتیب؛ حجم&zwnj;هایی به اندازه&zwnj;ی ۲.۴ کیلومتر مکعب و ۰.۲ کیلومتر مکعب از مواد جابه&zwnj;جا شده&zwnj;اند که به گمان دانشمندان، عمده&zwnj;ی این مواد، آب یخ&zwnj;زده بوده است. </p> <p> در حالی که به نظر می&zwnj;رسد دهانه&zwnj;ی موجود در Galaxias در اثر برخورد جرم آسمانی به وجود آمده باشد؛ اما نشانه&zwnj;ها حاکی از این هستند&nbsp;که دهانه&zwnj;ی موجود در Hellas Planitia به دلیل فعالیت&zwnj;های آتش&zwnj;فشانی پدیدار شده است. </p> <p> تیم تحقیقاتی به نشانه&zwnj;هایی رسیده است که پیشنهاد می&zwnj;کند یک فوران آتش&zwnj;فشانی باستانی باعث ذوب یا جا&zwnj;به&zwnj;جایی تکه&zwnj;های بزرگی از یخ شده و در نتیجه&zwnj;ی آن، گودی قیفی شکل به وجود آمده است. اتفاق فوق بیشتر شبیه اتفاقی است که در کره&zwnj;ی زمین هم می&zwnj;افتد؛ یعنی زمانی که صفحات یخی با کوه&zwnj;های آتش&zwnj;فشانی در هم می&zwnj;آمیزند. </p> <p> تیم تحقیقاتی برآورد کرده است که برای ذوب کردن این حجم از یخ یا جا&zwnj;به&zwnj;جایی آن، به ۱۰۰ هزار متر مکعب ماگما نیاز است، با این حال، نتیجه&zwnj;ی این رویداد، تولید آب و گرما بوده که در حضور مواد مغذی می&zwnj;توانسته است شرایط خلق حیات را مهیا کند. تیم تحقیقاتی آقای لوی در گزارش نهایی خود چنین توضیح می&zwnj;دهد: &nbsp; </p> <p> احتمال تولید آب مایع پس از فعالیت&zwnj;های آتش&zwnj;فشانی یا برخورد جرم فضایی، می&zwnj;توانسته به بهبود شرایط برای تشکیل حیات منجر شود و در نتیجه، این موضوع را از لحاظ زمین&zwnj;شناسی و اختر&zwnj;شناسی به هدفی وسوسه&zwnj;انگیز برای مطالعات آینده تبدیل می&zwnj;کند. </p> <p> اکنون امید دانشمندان به مریخ&zwnj;نوردی است که ناسا در سال ۲۰۲۰ به&zwnj;سوی سیاره&zwnj;ی سرخ پرتاب خواهد کرد. مأموریت این مریخ&zwnj;نورد، جستجو&zwnj;ی نشانه&zwnj;های حیات در مریخ است و اکنون دهانه&zwnj;های کشف&zwnj;شده به هدف&zwnj;های بالقوه&zwnj;ای برای این کار تبدیل شده&zwnj;اند. </p> <p> گرو پدرسون، آتش&zwnj;فشان&zwnj;شناس از دانشگاه ایسلند، که در این مطالعه حضور نداشته است، در جریان یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: </p> <p> عارضه&zwnj;های کشف&zwnj;شده روی سطح ماه، کاملا به توده&zwnj;های برفی روی زمین شباهت دارند و آن&zwnj;طور که دیده می&zwnj;شود، به دو دلیل اهمیت زیادی دارند؛ یکی اطلاعاتی است که می&zwnj;توان در مورد ویژگی&zwnj;های عناصر زیر&zwnj;سطحی و وجود آب یخ&zwnj;زده به دست آورد و دیگری، احتمال فاش کردن حقایقی از بر&zwnj;هم&zwnj;کنش&zwnj;های بین یخ و آتش&zwnj;فشان است. </p> <p> گفتنی است که دستاوردهای این تحقیق در ژورنال Icarus &nbsp;منتشر&nbsp;شده&nbsp;است. </p>