فراتر از حقوق و مزایا؛ چگونه کارکنان احساس ارزشمندی میکنند؟
در سالهای اخیر، مسائل مالی و نظام جبران خدمات به یکی از مهمترین عوامل جذب و نگهداشت نیروی انسانی تبدیل شده است.
اینتیتر - امیر دادوند؛ در سالهای اخیر، مسائل مالی و نظام جبران خدمات به یکی از مهمترین عوامل جذب و نگهداشت نیروی انسانی تبدیل شده است. بدون تردید، حقوق و مزایای منصفانه نقش تعیینکنندهای در انتخاب یک شغل و تداوم همکاری کارکنان با سازمان دارد. با این حال، تجربه سازمانهای موفق و یافتههای حوزه مدیریت منابع انسانی نشان میدهد که انگیزه و وفاداری کارکنان تنها با عوامل مالی شکل نمیگیرد و در بلندمدت نیز صرفاً با افزایش حقوق و مزایا قابل حفظ نیست.
کارکنان علاوه بر دریافت دستمزد مناسب، نیاز دارند در محیط کار مورد احترام قرار گیرند، توانمندیهایشان دیده شود، فرصت رشد و یادگیری داشته باشند و احساس کنند که حضور و تلاش آنها برای سازمان ارزشمند است. در واقع، آنچه تعهد و ماندگاری کارکنان را تقویت میکند، ترکیبی از عوامل مالی و غیرمالی است که در کنار یکدیگر تجربهای مطلوب از محیط کار ایجاد میکنند.
مهمترین عوامل غیرمالی که باعث میشوند کارکنان احساس ارزشمندی کنند
● احترام متقابل
احترام، اساسیترین نیاز هر انسان در محیط کار است. کارکنانی که در تعامل با مدیران و همکاران خود احترام، ادب و عدالت را تجربه میکنند، تعلق خاطر بیشتری به سازمان پیدا کرده و با انگیزه بالاتری فعالیت میکنند.
● فراهم کردن امکانات و تجهیزات موردنیاز هر شغل
از کارکنان نمیتوان انتظار عملکرد مطلوب داشت، در حالی که ابزار، تجهیزات یا امکانات لازم برای انجام وظایفشان در اختیار آنان قرار نگرفته باشد. تأمین امکانات مناسب، نشاندهنده اهمیت سازمان به کیفیت کار و جایگاه کارکنان است.
● توجه به ایمنی، بهداشت و سلامت کارکنان
ایجاد محیط کاری ایمن، رعایت اصول بهداشت حرفهای و توجه به سلامت جسمی و روانی کارکنان، از مهمترین نشانههای مسئولیتپذیری سازمان در قبال سرمایه انسانی خود است. کارکنان زمانی احساس امنیت و ارزشمندی میکنند که بدانند سلامت آنان برای سازمان اهمیت دارد.
● تأمین برنامه غذایی سالم و متنوع
ارائه غذای سالم، باکیفیت و متنوع، بهویژه در سازمانهایی که کارکنان ساعات زیادی را در محل کار سپری میکنند، فراتر از یک خدمت رفاهی است و نشان میدهد سازمان به سلامت و رفاه کارکنان خود اهمیت میدهد. همچنین در نظر گرفتن غذای مناسب برای کارکنانی که به دلیل بیماری یا رژیم درمانی محدودیت غذایی دارند، نمونهای از توجه واقعی به نیازهای فردی آنان است.
● لباس کار مناسب و شایسته
لباس کار استاندارد، متناسب با نوع فعالیت و در شأن کارکنان، علاوه بر ایجاد نظم و هویت سازمانی، موجب افزایش حس تعلق و عزتنفس کارکنان میشود.
● ایجاد محیط کاری شاداب، مرتب و منظم
محیط فیزیکی مناسب، پاکیزگی، نظم، نور کافی و فضای کاری آرام و باطراوت، نقش مهمی در افزایش رضایت شغلی و احساس ارزشمندی کارکنان دارد. محیط کار، بازتابی از نگرش سازمان نسبت به سرمایه انسانی خود است.
● شنیدن نظرات و دیدگاههای کارکنان
کارکنان زمانی احساس میکنند برای سازمان اهمیت دارند که فرصت بیان دیدگاهها، پیشنهادها و حتی انتقادهای خود را داشته باشند و اطمینان پیدا کنند که نظراتشان مورد توجه قرار میگیرد.
● تأکید بر نظم و عدالت سازمانی
وجود قوانین شفاف، اجرای یکسان مقررات برای همه و پایبندی مدیران به عدالت، اعتماد کارکنان را افزایش میدهد و احساس تبعیض را از بین میبرد.
● فراهم کردن فرصت مشارکت در تصمیمگیری
مشارکت دادن کارکنان در تصمیمهای مرتبط با حوزه کاری آنها، علاوه بر افزایش کیفیت تصمیمگیری، حس اعتماد، مسئولیتپذیری و ارزشمندی را در میان کارکنان تقویت میکند.
جمعبندی
احساس ارزشمندی کارکنان نتیجه یک اقدام بزرگ یا یک هزینه سنگین نیست؛ بلکه حاصل مجموعهای از رفتارها، تصمیمها و توجه به جزئیاتی است که در زندگی روزمره کارکنان اثر میگذارد. گاهی تهیه یک پشتی طبی برای کارمندی که از کمردرد رنج میبرد، تأمین صندلی و میز ارگونومیک، در نظر گرفتن غذای مناسب برای کارکنانی که به دلیل بیماری یا رژیم درمانی محدودیت غذایی دارند، فراهم کردن تجهیزات استاندارد، انعطافپذیری در شرایط خاص، یا حتی اختصاص چند دقیقه برای شنیدن دغدغههای یک همکار، پیامی روشن به کارکنان منتقل میکند؛ اینکه «تو برای این سازمان ارزشمند هستی.»
سازمانهایی که به این جزئیات توجه میکنند، در حقیقت بر مهمترین دارایی خود، یعنی سرمایه انسانی، سرمایهگذاری میکنند. این اقدامات شاید در ظاهر هزینه یا زمان زیادی نداشته باشند، اما در بلندمدت به افزایش انگیزه، رضایت شغلی، تعهد سازمانی، کاهش ترک خدمت و افزایش بهرهوری منجر خواهند شد.
در نهایت باید پذیرفت که حقوق و مزایا شرط لازم برای جذب و حفظ نیروی انسانی است، اما شرط کافی نیست. آنچه کارکنان را به سازمان دلگرم میکند، رفتارهای انسانی، احترام متقابل، عدالت، توجه به نیازهای فردی و ایجاد محیطی است که در آن هر فرد احساس کند دیده میشود، شنیده میشود و برای سازمان اهمیت دارد. شاید همین توجه به جزئیات، مرز میان یک محل کار معمولی و یک سازمان موفق، پویا و انسانمحور باشد.
