وضعیت و چشمانداز صنعت هتل در شهرهای زیارتی ایران
یکی از اصلیترین بخشهای زنجیره گردشگری در کشورمان، مربوط به صنعت هتلداری است که با درآمد ارزی، اشتغالزایی و توسعه اقتصادی، ارتباط مستقیم دارد.
یکی از اصلیترین بخشهای زنجیره گردشگری در کشورمان، مربوط به صنعت هتلداری است که با درآمد ارزی، اشتغالزایی و توسعه اقتصادی، ارتباط مستقیم دارد. طبق آمار منتشر شده در سال 1403، تعداد گردشگران خارجی که وارد ایران شدند به بیش از 7 میلیون نفر رسید و این یعنی رشد حدود 50 درصدی نسبت به سال قبل. سهم قابل توجهی از این گردشگران هم زائرانی هستند که از کشورهای همسایه بهویژه عراق میآیند و هدف اصلیشان زیارت مکانهای مقدس است نه تفریح.
در این میان، شهرهای زیارتی مانند مشهد و قم بهعنوان قطبهای هتلداری کشور شناخته میشوند. با توجه به افزایش سفرهای داخلی و پتانسیل بالای شهرهای زیارتی برای جذب گردشگر خارجی، چشمانداز صنعت هتلداری در ایران مثبت است. هر چند در شهرهای زیارتی هنوز نیاز به سرمایهگذاری، بهبود خدمات و گسترش ظرفیتهای اقامتی وجود دارد. در این مقاله همراه ما باشید تا وضعیت و چشمانداز صنعت هتل در شهرهای زیارتی ایران را بهطور دقیق بررسی کنیم.
صنعت هتلداری در شهرهای زیارتی چیست و چرا اهمیت دارد؟
منظور از صنعت هتلداری در شهرهای زیارتی، مجموع خدمات اقامتی است که در قالب هتل، مهمانسرا، هتل آپارتمان و دیگر مراکز اقامتی به گردشگران ارائه میشوند. اهمیت این صنعت در شهرهای زیارتی چند برابر میشود؛ زیرا گردشگران هم برای گردش، هم برای زیارت و انجام برخی واجبات و مستحبات به این شهرها سفر میکنند. در نتیجه نیاز به اقامت مناسب و راحتتری دارند. بهطور کلی دلایل اهمیت صنعت هتلداری در شهرهای زیارتی عبارتند از:
- تامین زیرساختهای اقامتی برای تعداد بالای زائران در تمام روزهای سال بهخصوص در ایام مذهبی مانند محرم و صفر که تقاضا برای اقامت بسیار بیشتر میشود.
- نقش اقتصادی قابل توجهی که این صنعت در ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، رونق کسبوکارهای محلی و افزایش درآمدها دارد.
وضعیت صنعت هتل در شهرهای زیارتی ایران
در بین شهرهای زیارتی، بیش از 54 درصد واحدهای اقامتی کشور در اختیار مشهد هستند که این موضوع نشان میدهد سهم این شهر در صنعت هتلداری ایران تا چه حد پررنگ است. همچنین در ایام خاصی مانند تعطیلات رسمی و مناسبتهای مذهبی، نرخ رزرو هتل های مشهد بهاندازه 80 درصد و بیشتر میرسد. این رقم نشان میدهد میزان تقاضا برای اقامت در این شهر بسیار بالاست.
با وجود اینکه رشد تقاضا بالاست، چالشهایی هم وجود دارند. برای مثال استانداردهای خدمات در مقایسه با سطوح جهانی کمی متفاوت هستند و کمبود نیروی انسانی حرفهای یکی از مشکلات هتلهاست که ممکن است به تجربه بهتر زائران در طول سفر آسیب بزند.
ویژگیهای خاص هتلها در شهرهای زیارتی
بعد از رزرو هتل های داخلی و استفاده از خدمات آنها متوجه خواهید شد که هتلها در شهرهای زیارتی، ویژگیهای خاصی نسبت به دیگر مراکز اقامتی دارند. ارائه خدمات در این مجموعههای اقامتی باید متناسب با فرهنگ و عرف سفرهای زیارتی باشد. برای مثال در خیلی از هتلهای مشهد از پرسنل خواسته میشود که میزبانی از زائران فقط خدمات گردشگری معمول نباشد و حرمت ویژه آنها هم حفظ شود. علاوهبر این خدمات جانبی که در این هتلها ارائه میشوند، کمی متفاوتتر هستند. وجود نمازخانه برای نمازگزاران، امکانات مورد نیاز برای استراحت زائران، ترانسفر برای تسهیل رفتوآمد به حرم و ارائه برنامههای فرهنگی و معنوی برخی از این موارد هستند.
فرصتهای رشد صنعت هتل در شهرهای زیارتی
صنعت هتلداری در شهرهای زیارتی ایران، فرصتهای زیادی برای توسعه دارد. نمونهای از این فرصتها، افزایش سرمایهگذاری در ساخت هتلها با استانداردهای بینالمللی در شهرهایی مثل قم است که پروژه هتل 5 ستاره در حال توسعه دارند. همچنین پتانسیل بالای شهرهای زیارتی ایران در جذب گردشگر خارجی بهخصوص از کشورهای همسایه و با هدف زیارت میتواند ظرفیت جدیدی برای توسعه هتلها رقم بزند. در نهایت توسعه خدمات اقامتی متنوع با توسعه صنعت هتلداری همراه است.
مقایسه صنعت هتل در شهرهای زیارتی با شهرهای توریستی
در شهرهای زیارتی مانند قم و مشهد برخلاف شهرهای توریستی مانند اصفهان یا شیراز که گردشگران بیشتر بهدنبال وقت گذاشتن برای بازدید از اماکن دیدنی هستند، محوریت ارائه خدمات اقامتی بر امور معنوی و زیارت کردن مسافران است. همین تفاوت میتواند نوع خدمات، مدتزمان اقامت و میزان تقاضا را تغییر دهد. برای مثال زائران مدتزمان طولانیتری میمانند و خدمات باید سازگار با نیازهای خاص آنان باشد. در جدول زیر بررسی میکنیم که رزرو هتل در شهرهای زیارتی میتواند چه فرقی با رزرو هتل در شهرهای توریستی داشته باشد:
|
معیار مقایسه |
شهرهای زیارتی |
شهرهای توریستی |
|---|---|---|
|
هدف اصلی سفر |
زیارت، اعمال مذهبی و انجام مستحبات و واجبات |
تفریح، بازدید از جاذبههای مختلف و گشتوگذار |
|
میزان تقاضا |
پایدار (همیشه تقاضا دارد.) و وابسته به مناسبتها و تعطیلات |
فصلی (فقط در برخی روزهای سال تقاضا دارد.) و وابسته به تعطیلات و آبوهوا |
|
مدتزمان اقامت |
معمولا متوسط تا طولانی |
اغلب کوتاه |
|
محوریت خدمات هتل |
تامین آرامش، موقعیت مکانی نزدیک به اماکن مذهبی یا فراهم کردن دسترسی راحت به این مکانها و قیمت مناسب |
رقم زدن تجربهای لوکس برای مسافر، ارائه امکانات تفریحی و امکانات خاص |
|
حساسیت مسافران به قیمت |
بالا (اغلب زائران، با خانواده به سفر میروند.) |
متوسط تا کم |
|
فصلهای اوج تقاضا |
محرم، صفر، تعطیلات رسمی و اعیاد مذهبی |
نوروز، تعطیلات آخر هفته و تابستان |
|
انتظارات مهمان |
سادگی، احترام و ارائه خدمات کاربردی |
تنوع در خدمات، سرگرمی و تجربه متفاوت |
نقش پلتفرمهای آنلاین در توسعه صنعت هتل شهرهای زیارتی
در سالهای اخیر، پلتفرمهای رزرو آنلاین هتل تغییرات زیادی در صنعت هتلداری به وجود آوردند. پلتفرمهای رزرو آنلاین هتل، این امکان را به مسافران میدهند که قیمتها، امکانات و نظرات دیگر کاربران را با یکدیگر مقایسه کنند تا در نهایت انتخاب آگاهانهتری داشته باشند. امروزه حدود 60 درصد از مسافران در جهان، رزرو هتل را بهصورت آنلاین از وبسایت یا اپلیکیشنها انجام میدهند. تحقیقات نشان میدهند که خدمات آنلاین به بهبود دسترسی، تجربه مشتری و عملکرد هتلها کمک میکنند.
امروزه در ایران هم بازاریابی آنلاین برای هتلها بسیار مهم است و پلتفرمهای متنوعی برای رزرو آنلاین هتلها به وجود آمدند. البته ما در مقایسه با سایت یا اپلیکیشن خود هتلها، رزرو هتل از پلتفرمهای رزرو آنلاین مانند سایت فدک را پیشنهاد میدهیم؛ زیرا با ارائه لیستی از هتلهای مقصد مورد نظر در تاریخ دلخواهتان، گزینههای متنوعی در اختیار شما قرار میدهند و انتخاب را برای شما راحتتر میکنند. با رزرو هتل در قم یا شهرهای زیارتی دیگر از این سایتها از مزیتهای زیر بهرهمند میشوید:
امکان مشاهده لیستی از هتلهای متنوع
در پلتفرمهای رزرو آنلاین، هتلهای مختلفی برای رزرو وجود دارند. به همین خاطر شما میتوانید هتلهای مختلف هر شهر را در یک لیست، مشاهده و با ورود به صفحه اختصاصی هر هتل، اطلاعات زیادی راجب آن کسب کنید. در صفحه اختصاصی هر هتل برای رزرو، عکسهای واقعی همان هتل، ویژگیها و امکانات هتل، اتاقها و اطلاعات مربوط به آنها، فاصله هتل تا اماکن مهم و نظرات کاربران قبلی قابل مشاهده هستند. برای رزرو هتل در شهرهای زیارتی، خیلی مهم است که بدانید هر هتل تا جاذبه زیارتی مورد نظر چقدر فاصله دارد که رزرو آنلاین کار شما را راحت میکند.
امکان فیلتر هتلها بر اساس قیمت
هتلها در شهرهای مختلفی با قیمتهای متفاوتی قابل رزرو هستند که قیمت آنها بر اساس تعداد ستاره، موقعیت مکانی و… فرق دارند. شما میتوانید لیست هتلها را بر اساس بودجه یا از ارزان به گران یا بالعکس بچینید.
امکان فیلتر هتلها بر اساس امکانات
در هتلهای مختلف، امکانات متفاوتی ارائه میشوند که با فیلتر امکانات مورد نظرتان میتوانید هتلهای دلخواهتان را از سایر گزینهها جدا کنید.
امکان فیلتر هتلها بر اساس ستاره
هتلها با ستارههای متفاوتی شروع به کار میکنند که قیمت و نوع خدمات به این تعداد ستارهها وابسته است. شما میتوانید با فیلتر هتلها بر اساس تعداد ستاره مورد نظرتان، انتخاب راحتتری داشته باشید.
امکان رزرو تور مسافرتی
در برخی سایتهای رزرو آنلاین هتل مانند سایت فدک، بلیط سفر مانند قطار هم به فروش میرسد. در چنین سایتهایی امکان رزرو تور مسافرتی وجود دارد. برای مثال در سایت فدک میتوانید با رزرو تور، خرید بلیط قطار و رزرو هتل را همزمان انجام دهید که اقدامات پیش از سفر را برای شما راحتتر میکند.
آینده صنعت هتلداری در شهرهای زیارتی
صنعت هتلداری بهخصوص در شهرهای زیارتی، چشمانداز بسیار خوبی دارد. همچنین با توجه به افزایش سفرهای داخلی و خارجی، انتظار میرود تقاضای اقامت در این شهرها در سالهای آینده روزبهروز بیشتر شود. هتلها میتوانند با استفاده از مفاهیمی مثل گردشگری هوشمند، دیجیتالسازی خدمات و… تجربه بهتری برای زائران رقم بزنند و جایگاه خود را در میان رقبا ارتقا دهند.
صنعت هتلداری؛ فرصتی جذاب برای سرمایهگذاری
صنعت هتلداری در شهرهای زیارتی ایران نقش مهمی در اقتصاد دارد. با توجه به تقاضای زیاد زائران، فرصتهای سرمایهگذاری متعدد و نقش فناوری در توسعه خدمات، تقویت این صنعت در ایران و شهرهای زیارتی میتواند مزایای اقتصادی و فرهنگی فراوانی به همراه داشته باشد. همچنین سیاستگذاران و فعالان این صنعت با تمرکز بر توسعه زیرساختها، بهبود خدمات مطابق استانداردها و افزایش حضور آنلاین، زمینه را برای رشد هر چه بیشتر این بخش فراهم میکنند.
