چطور کمپرسور اسکرو را نابود کنیم؟ تضمینی و بدون رد پا (اگر عجله داری ۱۰ خط آخر رو بخون)

کمپرسور اسکرو موجود عجیبی است. برخلاف انسانهای مریض که ناله میکنند یا موتور ماشین که غر میزند، کمپرسور اسکرو خیلی مودب است، تا لحظه‌ی آخر کار میکند و وقتی میمیرد که دیگر خیلی دیر شده است. اگر واقعا قصد نابودیش را دارید، باید از همین ویژگی اخلاقی او استفاده کنید: بی زبانی و ساکت بودن.

کمپرسور اسکرو چیست؟

در میان انواع کمپرسور باد صنعتی، کمپرسور هوای فشرده اسکرو پرکاربردترین و شناخته‌شده‌ترین نوع کمپرسور هوای صنعتی معدنی است و این مقام بی‌جهت کسب نشده است. کمپرسور اسکرو در مقایسه با دیگر کمپرسور پرکاربرد روتاری، کمپرسور اسکرول، تنوع مدل‌های بسیار بیشتری دارد، دمای هوای فشرده خروجی پایینتر و المنت یا استیج هوای فشرده مقاوم‌تری دارد. اما تمایزی که یکی از این دو کمپرسور روتاری را بسیار فراگیرتر کرده است اینها نیست، کمپرسور اسکرو ظرفیت هوادهی یا دبی هوای فشرده خروجی بسیار بیشتری دارد. این برتری نسبت به کمپرسور پیستونی نیز محسوس است. مصارف عمومی صنعت و معدن مصارفی هستند که نیاز به فشار بسیار بالا (۵۰ تا ۱۰۰ بار) ندارند، از سوی دیگر در این کاربردها هوادهی هوای فشرده مداوم بسیار کلیدی‌ است؛ هر دوی این نکات عامل برتری کمپرسور اسکرو بر شناخته‌شده‌ترین کمپرسور رفت و برگشتی، کمپرسور پیستونی، در مصارف صنعتی و حفاری است. همچنین کمپرسور پیستونی به دلایل متعدد در طراحی، بازدهی و بهره‌وری ضعیف‌تری نسبت به کمپرسور اسکرو دارد. این‌ها همگی دلایلی هستند بر اهمیت شناخت بهتر کمپرسور هوای فشرده اسکرو.

کمپرسور هوای فشرده اسکرو، مزایا و محدودیت‌ها

کمپرسور هوای فشرده اسکرو یا کمپرسور اسکرو پیچی از زیرمجموعه‌های کمپرسورهای جابجایی مثبت یا جریان تناوبی و پرکاربردترین نوع دورانی می باشد. در مطلب پیش رو به معرفی و بررسی این کمپرسورها خواهیم پرداخت.

در سال ۱۹۳۰ نیاز به ساخت کمپرسوری با ظرفیت و فشار متوسط و قادر به کار پیوسته در حالت‌های مختلف احساس شد. این کمپرسورها فصل مشترک کمپرسور رفت و برگشتی و سانتریفیوژ بوده و بهترین عملکرد را نسبت به سایر کمپرسورها در این فصل مشترک دارند و بیشتر در سیستم‌های تبرید مورد استفاده قرار میگیرند. مزایای این دسته از کمپرسورها عبارتند از:

• تعمیرات ساده
• هزینه تعمیراتی پایین
• طول عمر بالا
• دارای قطعات کم
• دارای نسبت فشار برای هر مرحله در حدود ۱۴ (Pressure ratio per stage)

و در عملکرد نیز در مقایسه با دیگر کمپرسورهای باد صنعتی دیگر دارای مزایای زیر می باشند:

• توانایی هندل کردن گازهایی با ذرات پودری و جامد و یا قطرات سیال می باشد.
• برای تزریق سیال جهت خنک‌کاری و شستشو مناسب می باشد.
• Surge در آن بی معناست
• تغییر در جرم مولکولی، ترکیب گاز و تا حدودی Pressure ratio در ظرفیت اثری ندارد.

فشار، ظرفیت هوادهی و طراحی کمپرسور هوای فشرده اسکرو

طراحی فشار خروجی این کمپرسورها از چند میلی بار تا ۴۰ بار و در ظرفیت‌ هوادهی هوای فشرده خروجی تا ۱۲۰۰ مترمکعب بر دقیقه بوده و از این نظر بعد از کمپرسورهای گریز از مرکز قرار دارد. در دو نوع خشک و روغنی طراحی و ساخته می شوند. از این کمپرسورها در ظرفیت‌های پایین برای سیستم تهویه مطبوع خودروها استفاده می‌شود. از بزرگترین معایب آنها صدای زیاد است که معمولا برای قسمت خروجی از یک کاهنده‌ی صدا استفاده می شود و کمپرسور را دراتاقک‌های عایق صوتی قرار می دهند.

در سال ۱۹۶۰ کمپرسورهای با سرعت بسیار بالای بدون روغن، کمپرسور اویل فری، با پروفیل و شکل جدید روتور رونمایی شد. هرچند کمپرسورهای رفت و برگشتی از راندمان بالاتر و توان مصرفی پایین‌تری نسبت به این کمپرسورها برخوردار هستند ولی ابعاد کمپرسور اسکرو، برای دبی معینی از جریان گاز، کوچکتر بوده و به علت فقدان نیروهای بالانس نشده به فونداسیون سبک و فضای کمتری برای نصب نیاز دارند، از این رو هزینه نصب آنها کمتر می باشد. این دستگاه‌ها قادر هستند گازهای چسبناک (Sticky) و قابل پلیمریزاسیون را متراکم نمایند؛ اینگونه سیالات به دلیل وجود ذرات نرم باعث کاهش لقی روتورها و نشتی و افزایش راندمان حجمی کمپرسور می گردند. دراین تجهیزات بیشتر معایب سایر کمپرسورها مرتفع گردیده و کارآمدتر، سبک‌تر، ساده‌تر، دارای سرعتی نسبتا بالاتر و قابل اطمینان‌تر هستند؛ همچنین لرزش و نوسان جریان (Pulsation) کمتری نسبت به کمپرسورهای رفت و برگشتی دارند. به علت بالا بودن راندمان (حدود ۷۵تا۸۵ درصد) در بیشتر موارد بر کمپرسورهای گریز از مرکز ارجحیت داشته و عملکرد آنها وابستگی چندانی به جرم مولکولی گاز ندارد. این کمپرسورها از نظر اقتصادی نیز در محدوده توان مصرفی ۲۰۰-۱۵۰۰ اسب بخار از کمپرسورهای گریز از مرکز ارزانتر می باشند.

کمپرسور اسکرو روغنی

کمپرسور هوای فشرده اسکرو با توجه به حذف معایب کمپرسورهای رفت و برگشتی، دارای راندمان بالا هستند. در نوع روغنی این دستگاه‌ها امکان دستیابی به نسبت فشار ۸ وجود دارد که این میزان معمولا در کمپرسورهای رفت و برگشتی بسیار مشکل و دست‌نیافتنی می باشد. طول روتور این کمپرسورها حدود ۷۵ تا ۶۳۰ میلی‌متر بوده و میزان دبی بین ۰/۶ تا ۶۰۰ مترمکعب بر دقیقه می باشد. نسبت فشار خروجی به فشار ورودی (rp) در نوع خشک تا حدود ۴ و در نوع روغنی تا ۲۵ و نیز اختلاف بین فشار ورودی و خروجی بین ۱۵ تا ۵۰ بار می تواند باشد. سیستم آب‌بندی روتورها در دو طرف آنها قرار گرفته است و در مجموع چهار دسته سیستم آب‌بند در هر مرحله وجود دارد.

آب بندی کمپرسور هوای فشرده اسکرو

معمولا از سه نوع آب‌بند در این تجهیزات استفاده می شود: لایبرنت (متناسب با سیال)، حلقه‌های فشارشکن و آب‌بند مکانیکی (که طبق استاندارد AP1619 طراحی می گردد). برای سیال نیتروژن یا سایر گازهای خنثی نوع لایبرنت و حلقه‌های فشارشکن توصیه می شود. محدوده دما و فشار برای این نوع آب‌بندی ۱۷۵ درجه سانتیگراد و ۱۰ بار می باشد. برای فشارهای بالای ۴۵ بار و دمای بالای ۱۷۵درجه سانتیگراد از آب‌بند مکانیکی یا سیال محافظ روغن استفاده می شود.

دامنه کاربرد کمپرسور اسکرو

این تجهیزات اساسا برای تولید هوا در صنایع لوازم خانگی، غذایی، دارویی، صنایع شیمیایی و پتروشیمی و سیستم‌های تهویه غیرصنعتی طراحی و ساخته شده اند و اغلب در سرویس سیالات مبرد، هوا و گازهای سوختی در صنایع کاربرد فراوان دارند. این کمپرسورها قادر به کار با سیالاتی مانند بخار خشک، گازها و مخلوط‌های چندفازی هستند.

ساختار کمپرسور اسکرو

این کمپرسور باد صنعتی از خانواده جابجایی مثبت و دارای ساختاری ساده است،‌ داخل بدنه‌ی این کمپرسور دو روتور با شیارهای مارپیچی ماشینکاری شده و با فضای بسیار محدود قرار دارد که فضای مذکور در طول روتور با بدنه کاهش یافته و باعث تراکم گاز می شود.

معمولا جنس پوسته‌ی آنها از چدن خاکستری است و مجرای ورودی و خروجی گاز در قسمت بالا و پایین پوسته در مقابل هم قرار دارد. در این واحدها با استفاده از دوران دو روتور نر و ماده عمل تراکم سیال انجام می پذیرد. هر دو روتور در کنار یکدیگر و در داخل یک پوسته قرار گرفته اند و جهت گردش آنها مخالف یکدیگر است. حرکت دورانی به وسیله یک محرک اصلی مثل الکتروموتور به روتور نر و سپس به روتور ماده انتقال می یابد.

پارامترهای زیر در میزان فشار و ظرفیت این کمپرسورها موثرند:
۱- طول روتور (فشار)
۲- قطر روتور (ظرفیت)
۳- زاویه پیچش لوب‌ها (فشار و ظرفیت)
۴- دور کمپرسور (ظرفیت)

افزایش دور در کمپرسورهای باد صنعتی مدل جابجایی مثبت فقط باعث افزایش ظرفیت شده و میزان تغییر فشار تابع افت فشار سیستم پایین می باشد. تعداد لوب‌های (گوشه ها یا دنده ها) روتور نر کمتر از روتور ماده می باشد؛ برخی از ترکیب‌های نر و ماده کمپرسور هوای فشرده اسکرو در شکل زیر آمده است:

شکل‌بندی‌های مختلف روتور کمپرسور اسکرو و تاثیرات آن بر فشار و دبی – برگرفته از کتاب کمپرسورها – مهندس مجید یوسفی

به زبان ساده و اگر دنبال خرابی نیستیم: چطور کمپرسور اسکرو بسازیم؟

برای ساخت کمپرسور اسکرو از صفر ضروری است که ابتدا آن را درک کنیم. چرا این دستگاه اینطور خاص بوده و در میان کمپرسورهای هوا اینطور یکه تازی میکند؟ کمپرسور اسکرو وایبی حرفه‌ای دارد که بر اساس درگیری دو روتور مارپیچی در دل المنت کمپرسور کار فشرده‌سازی هوا را راه می اندازد. این کمپرسور نسبت به کمپرسور پیستونی لرزش و سر و صدای خاصی نداشته و نیازی به سرویس، نگهداری و تعمیرات بسیار کمتری دارد. ساخت کمپرسور اسکرو از صفر پروژه‌ی صنعتی محسوب شده و در این مسیر شناخت آن حیاتی است.

کمپرسور اسکرو

بهترین راه، ورود مستقیم به اصلی‌ترین قسمت این کمپرسور است. المنت یا ایرند کمپرسور که تشکیل شده است از محفظه‌ی تراکم که با اسامی هوزینگ، سیلندر یا پوسته شناخته میشود، روتورهای اسکرو و مهمتر از اجزای تشکیل دهنده تلورانس یا فاصله‌ی جزئی و دقیق میان روتورها و همچنین روتورها با دیواره‌ی سیلندر که نقشی کلیدی در عملکرد کمپرسور اسکرو دارد.

روتور کمپرسور

روتورها دو قطعه مارپیچی هستند. در داخل کمپرسور اسکرو دو روتور نر و ماده داریم که دندانه‌ها یا lobeهای آنها در یکدیگر قفل شده و با چرخش هماهنگ هوا را از ورودی مکیده و به سمت خروجی می فشارند. ساخت روتورها کار کارگاهی کوچک نیست؛ تلورانس این روتورها در حد چند صدم میلی‌متر است و کوچکترین خطا میتواند عامل برخورد آنها در هنگام کار شود. برخورد آنها خط قرمز هر کمپرسور اسکروست و منجر به خرابی دستگاه میشود. حتی در صورت عدم برخورد هم ممکن است هوا گیر کرده و فشاری تولید نشود.

شرکتهای سازنده‌ی کمپرسور اسکرو از دستگاه‌های CNC یا کنترل عدد کامپیوتری پنج محور فوق دقیق برای تراش قطعات و شکل‌دهی آن استفاده میکنند. همچنین راه دیگر خرید این قطعات از سازندگان تخصصی آن است. پس برای ساخت کمپرسور اسکرو در خانه، بایستی به سراغ فروشندگان چینی روتور اسکرو رفت. البته این روتورها با دقت بالا طراحی شده و به طور یکپارچه با سیلندر فروخته میشود.

مرکز فرزکاری (Milling Center) با کنترلر عددی رایانه‌ای (CNC). منظور از «سنتر» یا «مرکز» در ماشین‌های ابزار، دستگاهی است که توانایی انجام بسیاری از فرایندها (برای مثال فرزکاری، دریل کاری، قلاویزکاری و بورینگ) را دارد. ماشین‌آلات قدیمی‌تر تنها توانایی انجام یک یا دو عملیات را دارند.

هوزینگ، سیلندر یا همان بدنه‌ای که روتورها در داخل آن میچرخد از جنس چدن ساخته میشود. مهمترین ویژگی چدنی که برای این منظور به کار گرفته میشود انبساط حرارتی کنترل شده‌ی آن است، چون همانطور که گفتیم، آخرین چیزی که در محفظه‌ی تراکم کمپرسور اسکرو میخواهیم، گیر کردن قطعات به یکدیگر است و به هنگام کار این دستگاه حرارت بسیار بالا رفته، امکان انبساط زیاد است. کمترین انبساطی برای پر کردن تلورانس اندکی که صحبت آن رفت کافی است.

کمپرسور اسکرو در حال زیر بار بسیار داغ میکند. این افزایش حرارت به ویژه در مدلهای اویل اینجکت، که از نظر طراحی ساده‌تر است، رخ میدهد. پس برای ساخته هوزینگ باید به سراغ ریخته‌گری دقیق رفت یا از بلوک چدن ماشین‌کاری شده استفاده کرد. داخل هوزینگ جایگاه بلبرینگ‌ها، فضای عبور و مرور روغن کمپرسور، ورودی و خروجی هوا و محل قرارگیری روتورها باید به دقت طراحی شود.

سیستم روغنکاری

کمپرسور اسکرو در دو مدل اویل اینجکت یا کمپرسور روغنی و اویل فری یا کمپرسور بدون روغن کار میکنند. ساخت کمپرسور اویل فری ظرافت عجیب و غریب دارد و برای طراحی آن تلورانس یا فاصله‌های میان روتورها و روتورها با بدنه بی‌نهایت دقیق و اندک است و از توان فعلی ما خارج است. در حال حاضر حتی تعمیر المنتهای اویل فری در داخل کشور انجام نمیشود و در کارخانجات شرکتهای بزرگی چون اطلس کوپکو نیز با آزمایشگاه آن همچون اسرار مگو برخورد میشود.

در طراحی کمپرسور اویل فری علاوه بر دقت در تلورانس از روکشهای مخصوص تفلون، برای دماهای کاری پایینتر و مولیبدنوم دی سولفید، برای دماهای بالا استفاده میشود. بکارگیری این دقت و متریال همگی ناشی از غیبت روغن است. در صورت غیبت روغن در داخل المنت یا ایرند کمپرسور، بایستی نقش یا نقش‌های آن را پارامترهای دیگری بر عهده بگیرند. نقشهای روغن کمپرسور عبارت است از پاکسازی، خنک‌کاری و روان کنندگی.

کمپرسور اویل اینجکت

اما نه تنها حضور روغن داخل کمپرسور اسکرو کار را بسیار ساده‌تر و بهینه میکند، بلکه حتی حضور آن در هوای فشرده خروجی که وارد لوله‌کشی و سیستم توزیع میشود هم اشکالی نداشته و گاهی مزیت‌هایی دارد، البته برای مصارف غیرحساس: در مصارفی که به حضور روغن در هوای فشرده حساسیتی ندارند، روغن و بخار روغن ممکن است فایده هم داشته باشد. برای مثال پیکور پنوماتیکی که چکش بادی است و با آن بتن، آسفالت و سنگ را خرد میکنند به روغن موجود در هوای فشرده نیازمند است و بدون آن خراب میشود. این ابزار بادی اصطلاحا روغنخور هستند. نیازمند روغنکاری و روانکاری اند و این روغن را از بخار و روغن موجود در هوای فشرده‌ی تولیدی کمپرسور دریافت میکنند.

پس فعلا بر همان کمپرسور ساده‌تر، یعنی کمپرسور اسکرو اویل اینجکت متمرکز شویم. این کمپرسورها در صنایع بسیار رایج‌تر و پرکاربردتر هم هستند، زیرا صنایع محدود و معدودی هستند که به حضور روغن و بخار روغن در هوای فشرده حساس باشد.

در این مدل کمپرسور اسکرو روغن چندین نقش مهم ایفا میکند. روتورها را خنک نگاه میدارد، فاصله‌ها را اصطلاحا سیل (seal) میکند تا هوا فرار نکند و به صورت جریان برگشتی هدر نرود، و در نهایت روتورهای در هم‌تنیده را روغنکاری کند. برجستگی‌های روتورهای نر و ماده بدون تماس کار میکنند، اما حضور فیلمی از روغن در میان آنها لازم است.

طراحی مسیرهای روغن داخل هوزینگ، انتخاب پمپ روغن مناسب، طراحی مسیر برگشت روغن انتخاب سپراتور روغن مناسب بخشهای دیگر طراحی این کمپرسور است. در نهایت هوای فشرده خروجی از کمپرسور بایستی از سپراتور و فیلتر عبور کند تا پاکسازی شده و وارد مسیر خروجی شود.

الکتروموتور کمپرسور، موتور دیزلی و سیستم محرکه

سیستم محرکه یا انتقال نیرو جزء مهم دیگر این سیستم است. برای اتصال الکتروموتور یا موتور دیزلی، که از تولیدکننده‌ی آن خریداری شده، از کوپلینگ لاستیکی یا سیستم پولی و تسمه استفاده میشود. کوپل مستقیم دقیقتر و پرطرفدار است و کارشناسان به دلیل راندمان بالا به خریداران کمپرسور توصیه میکنند، ولی حساس‌تر است. سیستم انتقال نیروی تسمه‌ای برای کمپرسورهای کوچک یا مدلهایی که قدرت موتور بسیار بالاست مناسب است. این سیستم انتقال نیرو استارت نرم‌تری داشته و ضربه‌ی موتور را جذب میکند.

انتخاب موتور و خریداری آن از تولیدکنندگان معتبر نیز شایسته‌ی دقت است. در جهان برای تهیه‌ی بهترین الکتروموتورها به سراغ زیمنس، ABB یا WEG میروند. برای تهیه‌ی موتور دیزلی هم کاترپیلار، دویتس، کومنز و موتورهای ژاپنی مناسب است. ولی در ایران و اگر در خانه مشغول ساخت کمپرسور اسکرو هستیم، احتمالا منبع تامین اکثر قطعات ما شرکتهای ناشناس چینی است.

در طراحی کمپرسور اسکرو باید محاسبه کنید به چه سرعت دورانی روتورها نیاز دارید. اغلب کمپرسورهای اسکرو بین ۳ تا ۶ هزار دور بر دقیقه سرعت روتور آنهاست. برخی از سازندگان از الکتروموتوری با rpm یا سرعت ۳ هزار دور بر دقیقه استفاده میکنند و با افزایش نسبت پولی سرعت را بالا میبرند. اما ساخت حرفه‌ای تر نیازمند بکارگیری گیربکس مخصوصی است تا نسبت دقیق گشتاور و دور تنظیم شود.

مونتاژ کمپرسور اسکرو

در فاز مونتاژ بیرینگ‌های مناسب کمپرسور را انتخاب میکنیم. در ساخت کمپرسور از بلبرینگ‌های معمولی نمیتوان استفاده کرد. رولربرینگ‌های مخروطی یا روبربرینگ‌های شعاعی محوری مخصوص کمپرسور اسکروست. روتورها در هنگام چرخش فقط بار شعاعی ندارند و بار محوری هم تحمل میکنند. فشار هوای داخل محفظه باعث اعمال فشار بیشتر بر یک طرف روتور خواهد بود و برای همین رولربرینگ‌های محوری، که اصطلاحا Thrust یا کف گرد نیز نامیده میشود، نقش دارد. انتخاب اشتباه بیرینگ‌ها کم و بیش به معنای مرگ کمپرسور اسکروست، آن هم به دلیلی ساده و کم هزینه.

ورودی هوای کمپرسور

ورودی یا اینلت هوای کمپرسور اسکرو برای کنترل جریان هوا طراحی میشود. در حالت آفلود یا بدون بار این ورودی بسته خواهد بود و کمپرسور بدون تولید فشار کار میکند تا مصرف برق کم باشد. شیر ورودی یا طراحی شده و یا از تامین کننده تهیه میشود. انتخاب شیر ورودی از میان شیرهای مکانیکی و پنوماتیکی ممکن است و مستقیما به سیستم کنترلی کمپرسور متصل خواهد بود.

سیستم کنترلی کمپرسور

بسیاری از سازندگان از کنترلرهای آماده استفاده میکنند. طراحی سیستم کنترلی از صفر پروژه‌ی نرم افزاری و سخت افزاری کاملی است که اکثر سازندگان کمپرسور به جان نمیخرند. سیستم کنترلر PID یا PLC کمپرسور فشار خروجی، دمای روغن، دمای هوزینگ،‌ وضعیت فیلترها و حالت لود و آفلود را مدیریت میکند. همچنین سنسورهای فشار، دما، شیر برقی، شیر سلنوئیدی و مانیتوری کوچک اجزای سیستم کنترلی خواهد بود.

سیستم خنک کننده

دمای فشرده سازی بالاست. برای خنک کنندگی مناسب از اویل کولر یا خنک کننده‌ی روغن و ایر کولر یا خنک کننده‌ی هوا استفاده میشود. در ساخت دستگاه کمپرسور اسکرو طراحی مسیر جریان روغن، انتخاب مبدل حرارتی با ظرفیت مناسب، انتخاب فن القایی یا جریان مستقیم و طراحی ورودی و خروجی جریان هوا برای خنک کنندگی یکنواخت از قسمتهای مختلف کار است. توجه داشته باشید که یکنواختی خنک کنندگی یک آپشن نیست بلکه ضرورت است. خنکتر بودن برخی نقاط نسبت به نقاط دیگر یعنی انبساط متفاوت و نتیجه‌ی آن چیزی جز به هم ریختگی فاصله‌های میان روتورها و در نهایت آسیب جدی نیست.

چارچوب و بدنه‌ی کمپرسور اسکرو

فریم اصلی کمپرسور اسکرو از بدنه‌ای مستحکم ساخته میشود. این فریم شامل شاسی اصلی، فریم موتور، فریم هوزینگ، سیستم ضد لرزش و مسیر عبور و مرور هوای خنک کننده است. شاسی‌های استفاده شده تقویت شده یا از جنس پروفیل فولاد است. برای تجهیز این سیستم به کاهنده‌ی صدا و عایق میتوان از کاورهای مناسب استفاده کرد. کاورهای گفته شده از ورق پانچ‌شده یا فوم آکوستیک ساخته میشود و داخل بدنه نصب میشود.

تست کمپرسور اسکرو

پس از مونتاژ کمپرسور اسکرو، گام اول تست برای نشتی هاست. تست نشتی از اتصالات روغن، مسیر هوا، روتورها و هوزینگ انجام میشود و سپس تست فشار اولیه انجام میشود تا فشار اسمی دستگاه بررسی شود. تست بعدی تست دما و راندمان خواهد بود. آیا دستگاه در دمایی استاندارد کار میکند؟

نسبت خروجی هوا به توان ورودی اندازه‌گیری میشود تا راندمان دستگاه سنجیده شود. اگر راندمان دستگاه نقصانی داشته باشد این به معنای مشکل در نقاط مختلف است که متهمان احتمالی عبارتند از فاصله‌های روتورها، نشتی داخلی، عدم تنظیم مناسب مسیر روغن، سرعت ناکافی یا نامناسب روتورها و کیفیت پایین شیر ورودی.

خط تولید کمپرسور اسکرو

تبریک، شما در آستانه‌ی شکلدهی خط تولید کمپرسور اسکرو هستید.

دانش مهندسی شما برای ساخت کمپرسور اسکرو کافیست، ولی ساخت کمپرسور اسکرو در کارگاه‌های کوچک ناممکن است. برای یادگیری بهتر باید دست به کار شد. اکنون از روتور تا کنترلر و از سیستم خنک کننده تا انتقال نیرو و موتور را میشناسیم، حال بایستی به تحلیل و تعمیر بپردازید تا شناخت حقیقی و عملی یافته و سپس وارد طراحی و ساخت شوید.

در طراحی کمپرسور اسکرو علم کافی از مواد، ترمودینامیک، سیالات و اتوماسیون صنعتی لازم است و طراحی‌های نرم افزاری همچون CAD و CNC ترکیبی ایده آل میسازد. کمپرسور اسکرو دستگاهی است که محبوب کارفرمایان، اپراتورهای کمپرسور و پروژه‌های صنعتی و معدنی است و این محبوبیت بی دلیل نیست. نسبت به رقبای خود مهندسی‌ساز‌تر است. برندهای بزرگی همچون اطلس کوپکو و اینگرسولرند یا برندهایی چون کمپرسور کایزر آلمانی هم همگی همین مسیر را قدم به قدم طی کرده اند و با سعی و خطا و عملگرایی به جایگاه فعلی رسیده اند.

اما رئیس جان! چطور خرابش کنیم؟ 

مثل هر داستان خوب قطع رابطه‌ای، این یکی هم با بهترین روش تخریب شروع میشود:‌ بی تفاوتی. هیچ چیزی مثل یک بی تفاوتی آرام، عمیق و مداوم کمپرسور اسکرو را از درون نمی پوساند. دفترچه‌ی راهنما؟ بگذارش داخل کشو. برنامه‌ی سرویس؟ این اطوارهای بورژوازی به ما نیامده است. کمپرسور خوب کمپرسوری است که تا وقتی کار میکند کاری به کارش نداشته باشیم. مثل یک تیم فوتبال که تا وقتی گل میزند مربی دستی به ترکیب نمیزند. این جملات بذر نابودیست.

به سراغ روغن کمپرسور خواهیم رفت. روغن برای کمپرسور اسکرو، و البته تمام ماشین آلات، خونی در رگهای آن است. پس اگر قصد داری بدون سر و صدا نابودش کنی، اول با روغن بازی کن. نه آنقدر واضح آلوده کن که اطرافیان متوجه شوند و نه آنقدر سطح آن را کم کن که صدای هشدارهای سیستم بلند شود؛ فقط کمی دیر عوضش کن، و بعد کمی دیرتر. بعد بگذار رنگش شبیه قهوه‌ای سوخته شود، روغن اکسیدشده پر از ذرات فلزی ریز است و ذره ذره روتورها را، مثل اسیدی مودب، خواهد خورد. هیچ انفجاری در کار نیست و شواهد فقط حاکی از کاهش راندمان و افزایش حرارت است. و البته یک روز صبح دستگاه دیگر روشن نخواهد شد.

دما دوست توست و دشمن کمپرسور اسکرو گرماست. پس بهترین جا برای پیاده‌سازی نقشه‌ی ما، اتاقی است که تهویه‌ی درست و درمانی نداشته باشد. فن خراب را «بعدا درست میکنیم» و فیلتر هوای گرفته را «فعلا هوا رد میشه». هرچه دما بالاتر، مرگ روغن سریعتر، فواصل و کلیرانس به هم ریخته‌تر، زندگی یاتاقان‌ها کوتاه‌تر اما پرهیجان‌تر. از تماشا لذت ببر…

اگر اعتماد به نفس کافی داری که کمپرسور اسکرو را با عملیاتی حرفه‌ای خراب کنی، با رطوبت بازی کن. آب، آب عزیز و دوست قدیمی ما،‌ دشمن خونی کمپرسور است، اصلا با هم پدرکشتگی دارند. زنگ‌زدگی‌های داخلی نتیجه‌ی هوای مرطوبی است که از درایر سرویس نشده گذر کرده است. آب که وارد سیستم شود با روغن قاطی شده و امولسیون درست میکند. اندکی بعد صدای کار در خواهد آمد، البته این صدا را فقط تعمیرکاران میشنوند و فاکتوری نجومی اعلام خواهند کرد.

بازی با فشار سرگرم‌کننده است. کمی فشار را دستکاری کن و از تنظیمات حوصله‌‌سربر کارخانه به دور باش. بهتر است دستگاه روی مرز حداکثر کار کند، به شکلی پیوسته. گاهی کمپرسور التماس استراحت خواهد کرد و اینجا زمانی است که باید ازش بیشتر کار بکشیم. کارکرد پیوسته در فشار بالا فلز را خسته میکند. کمپرسور اسکرو کمپرسور پیستونی نیست که از کار کردن شانه خالی کند، نه، پیوسته کار میکند. ولی خستگی فلز به عمر کوتاهتر و نابودی دستگاه میانجامد.

اگر باکلاس هستید با الکتریسته‌ی دستگاه بازی کنید. بی نظمی الکتریکی و برق ناپایدار، بدون حفاظت و بررسی فاز و بدون توجه به افت ولتاژ از جمله روشهای هوشمندانه است که تقریبا هیچوقت رد پایی به جا نمیگذارد. مگر شرکت برق برای خرابی لوازم خانگی ما در اثر نوسانات برق مسئولیت قبول میکند که ما برای خرابی کمپرسور مقصر باشیم؟ عایق سیم‌پیچ‌های الکتروموتور کمپرسور به مرور خواهد سوخت و روزی بوی خوش آن بلند میشود… عجیبه،‌ دیروز که خوب بود.

امضای هنری قاتلی حرفه‌ای در آخر کار خواهد آمد: استارت و استاپ‌های بی مورد و الکی. روشن کن، خاموش کن، دوباره روشن کن… آخه چیز داری.

کمپرسورها سیکل کاری مشخصی دارند و کمپرسور اسکرو عاشق ثبات است. اگر قصد نابودی کمپرسور اسکرو را داری ثبات را از او بگیر. هر استارت اضافی یعنی فشار مکانیکی، شوک الکتریکی و نزدیکی به مقصد.

البته خب برخی از قاتلها مثل شما حرفه‌ای نیستند، اگر شما هم حوصله‌ی صبر نداشته و دنبال تخریبی دراماتیک هستید همواره راه‌حلهای کلاسیک داریم:‌ بستن مسیر ورودی هوای کمپرسور، انداختن جسم خارجی در سیستم یا پرتاب دینامیت و فرار. اینها تابلو هستند.

به خودت بیا، تو هیت لجر نیستی، همین که روغن رو دیر به دیر تعویض کنی کافیه.

هنر آن است که کمپرسور خود مقصر جلوه کند. هنر این است که وقتی کمپرسور اسکرو از کار افتاد همه بگویند: عمرش تمام شده بود. نه اینکه معلوم باشد سالها بدرفتاری چنین عاقبتی به ارمغان آورده است. خرابش کن، بعد بگو عجیبه ما که کاریش نکردیم.

کمپرسور اسکرو حقیقتا چون کارمندی وفادار اضافه‌کاری میکند، شکایتی هم ندارد و آخر سر با سکته‌ای ناگهانی خداحافظی میکند. به سروصداهای جدید و تغییرات دمایی گوش نده و آلارمهای سیستم کنترلی را به چشم پیشنهاد و نه هشدار نگاه کن. برای تخریب کمپرسور اسکرو لازم نیست شرور و بدطینت باشید. کافیست بی‌حوصله و عجول باشید.

شرکت جهان کمپرسور

شرکت جهان کمپرسور کمی پیش از آغاز سال ۱۳۶۲ تاسیس گردید. مدیر عامل فعلی شرکت، جناب آقای مهندس عباس بهروزی، از شرکت اطلس کوپکو ایران، با دو سمت همزمان مدیریت فنی و مدیریت سرویس،‌ جدا شده و به درخواست مدیر عامل وقت اطلس کوپکو ایران، مرحوم لیندستن، و به همراه گروهی از همکاران سابق شرکت جهان کمپرسور را احیا نمودند. خدمات دهی معتبر برای کمپرسور و دریل واگن اطلس کوپکو مهمترین دغدغه و ماموریت شرکت شمرده می شد. در طی سال ها این شرکت از مدیران و تکنسین های اسبق اطلس کوپکو در کنار نیروی جوان و تازه نفس بهره جسته و با تربیت نیروهای جدید و همچنین استفاده از تجربه و تخصص نیروهای قدیمی، مجموعه ای پایدار را به عنوان چرخ دنده ای برای صنعت کشور برپا داشته است.

از سایت https://jahancompressor.com