یادگیری زبان دوم میتواند روند پیری مغز را تا ۱۳ سال به تأخیر بیندازد؛ یافته جدید دانشمندان
نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد یادگیری زبان دوم و چندزبانه بودن میتواند روند پیری مغز را به شکل قابل توجهی کندتر کند. بر اساس این مطالعه، افرادی که چهار زبان صحبت میکنند، از نظر عملکرد مغزی تا ۱۳ سال جوانتر از همسالان تکزبانه خود به نظر میرسند.
به گزارش اینتیتر، یافتههای یک پژوهش جدید نشان میدهد یادگیری زبان دوم یا چند زبان میتواند روند پیری مغز را کند کرده و به حفظ عملکرد شناختی در سنین بالاتر کمک کند.
به گزارش گاردین، نتایج این تحقیق که در کنفرانس فدراسیون انجمنهای علوم اعصاب اروپا در شهر بارسلون ارائه شده است، نشان میدهد هرچه افراد زبانهای بیشتری بدانند و یادگیری آنها را از سنین پایینتر آغاز کرده باشند، مغز آنها جوانتر به نظر میرسد.
مغز افراد چندزبانه جوانتر است
بر اساس این مطالعه:
- افرادی که دو زبان صحبت میکنند، مغزی دارند که به طور متوسط ۶ سال جوانتر از افراد تکزبانه به نظر میرسد.
- کسانی که سه زبان میدانند، مغزشان حدود ۷ سال جوانتر ارزیابی شده است.
- افرادی که چهار زبان صحبت میکنند، از نظر شاخصهای مغزی تا ۱۳ سال جوانتر از سن واقعی خود به نظر میرسند.
چرا مغز با افزایش سن تغییر میکند؟
مغز انسان از میلیاردها سلول عصبی تشکیل شده که از طریق شبکهای پیچیده با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند.
با افزایش سن، ارتباط میان این سلولها بهتدریج ضعیفتر میشود و همین موضوع باعث کاهش حافظه، کند شدن پردازش اطلاعات و افت تواناییهای شناختی میشود.
پژوهشگران معتقدند یادگیری زبانهای جدید میتواند به حفظ این شبکههای ارتباطی کمک کند و روند فرسودگی مغز را آهستهتر سازد.
این تحقیق چگونه انجام شد؟
در این پژوهش، دانشمندانی از اسپانیا، شیلی، آرژانتین و ایرلند افرادی را که در منطقه باسک زندگی میکنند، مورد بررسی قرار دادند؛ منطقهای که چندزبانه بودن در آن بسیار رایج است و بسیاری از مردم به زبانهای اسپانیایی، باسکی، فرانسوی و انگلیسی تسلط دارند.
محققان برای بررسی سن مغز از فناوری مگنتوانسفالوگرافی (MEG) استفاده کردند؛ روشی که فعالیت الکتریکی مغز را اندازهگیری میکند.
در مرحله نخست، فعالیت مغزی ۷۲۸ نفر با سنین و میزان تسلط زبانی متفاوت ثبت شد.
سپس پژوهشگران با استفاده از هوش مصنوعی، الگوی طبیعی ارتباطات مغزی در سنین مختلف را محاسبه کردند.
در مرحله بعد نیز مغز ۱۴۴ نفر دیگر که به طور مساوی در چهار گروه تکزبانه، دوزبانه، سهزبانه و چهارزبانه قرار داشتند، بررسی و با نتایج اولیه مقایسه شد.
هرچه زودتر زبان یاد بگیرید، بهتر است
دکتر لوسیا آموروسو از مرکز شناخت، مغز و زبان باسک در شهر سنسباستین گفت:
«به زبان ساده، افرادی که زبانهای بیشتری صحبت میکنند، مغزی دارند که از نظر عملکرد، جوانتر از سن واقعیشان به نظر میرسد.»
او افزود این موضوع فقط به تعداد زبانها مربوط نیست، بلکه میزان تسلط به زبان و سن آغاز یادگیری زبان دوم نیز نقش مهمی دارد.
به گفته او، تجربه زبانی یک طیف است و صرفاً دوزبانه بودن یا نبودن اهمیت ندارد؛ بلکه عمق و مدت زمان استفاده از زبانهای مختلف در حفظ سلامت مغز مؤثر است.
آیا فقط زبانآموزی عامل این تفاوت است؟
پژوهشگران در تحلیل نتایج، عواملی مانند سن، جنسیت و سطح تحصیلات افراد را در نظر گرفتند.
با این حال تأکید کردند که هنوز نمیتوان با قطعیت گفت تنها عامل جوانتر ماندن مغز، یادگیری زبان است؛ زیرا عواملی مانند سبک زندگی، فعالیتهای اجتماعی، مطالعه، آموزش مداوم و حتی نواختن سازهای موسیقی نیز میتوانند بر سلامت مغز اثر بگذارند.
متخصصان چه میگویند؟
کریستینا دالا، استاد علوم اعصاب دانشگاه ملی و کاپودیستری آتن، با استقبال از این یافتهها گفت:
«این پژوهش نشان میدهد یادگیری زبان دوم، سوم یا حتی چهارم میتواند به جوانتر ماندن مغز کمک کند و هرچه این فرایند زودتر آغاز شود، تأثیر بیشتری خواهد داشت.»
او تأکید کرد که یادگیری زبان در هر سنی فواید اجتماعی، فرهنگی و شناختی فراوانی دارد و باید آموزش زبان در مدارس و در تمام طول زندگی مورد حمایت قرار گیرد.
در مقابل، ایف هوگروورست، استاد روانشناسی زیستی دانشگاه لافبورو، نسبت به تفسیر نتایج با احتیاط برخورد کرد.
او گفت اگرچه شواهد نشان میدهد چندزبانه بودن با مقاومت بیشتر مغز در برابر پیری ارتباط دارد، اما ممکن است افرادی که چند زبان میدانند، همزمان سبک زندگی سالمتری نیز داشته باشند؛ از جمله مطالعه بیشتر، یادگیری مستمر، فعالیتهای اجتماعی گستردهتر یا نواختن موسیقی؛ عواملی که همگی میتوانند در حفظ سلامت مغز نقش داشته باشند.
