خروج جنجالی ترامپ از معاهده کلیدی اقلیمی سازمان ملل؛ آمریکا در انزوای کامل آبوهوایی قرار گرفت
دونالد ترامپ با اعلام خروج آمریکا از مهمترین توافق بینالمللی مقابله با بحران اقلیمی، موجی از خشم و واکنشهای منفی را برانگیخت؛ اقدامی که به گفته منتقدان، انزوای کامل ایالات متحده از تلاش جهانی برای مهار افزایش خطرناک دمای زمین را تثبیت میکند.
به گزارش اینتیتر، دونالد ترامپ با اعلام خروج آمریکا از مهمترین توافق بینالمللی مقابله با بحران اقلیمی، موجی از خشم و واکنشهای منفی را برانگیخت؛ اقدامی که به گفته منتقدان، انزوای کامل ایالات متحده از تلاش جهانی برای مهار افزایش خطرناک دمای زمین را تثبیت میکند.
به گزارش گاردین، بر اساس یک یادداشت ریاستجمهوری که روز چهارشنبه منتشر شد، ترامپ دستور خروج آمریکا از «کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی» (UNFCCC) را صادر کرد. در این یادداشت، نام ۶۵ سازمان، نهاد و کمیسیون بینالمللی دیگر نیز آمده که دولت آمریکا آنها را «مغایر با منافع ایالات متحده» توصیف کرده است.
معاهده UNFCCC ستون فقرات همکاری جهانی برای مقابله با بحران اقلیمی به شمار میرود و از زمان شکلگیری آن ۳۴ سال پیش، تمامی کشورهای جهان به آن پیوستهاند. سنای آمریکا نیز در اکتبر ۱۹۹۲ این معاهده را تصویب کرده بود.
با این حال، ترامپ بارها علم تغییرات اقلیمی را «کلاهبرداری» و «فریب» خوانده و در دوران ریاستجمهوری خود، پروژههای انرژی پاک و سیاستهای اقلیمی را تضعیف کرده است؛ رویکردی که به گفته منتقدان، آمریکا و دیگر کشورها را به وابستگی به سوختهای فسیلی ـ عامل اصلی موجهای گرمای مرگبار، طوفانها، خشکسالیها و بحرانهای جهانی ـ سوق میدهد؛ بحرانهایی که زندگی میلیاردها نفر را تهدید میکند.
جینا مککارتی، مشاور ارشد اقلیمی دولت جو بایدن، این تصمیم را «کوتاهبینانه، شرمآور و احمقانه» توصیف کرد و گفت:
«ترامپ با این اقدام، دههها رهبری آمریکا در حوزه تغییرات اقلیمی و همکاریهای جهانی را دور میریزد و توانایی کشور برای اثرگذاری بر سرمایهگذاریها، سیاستها و تصمیمهایی به ارزش تریلیونها دلار را از بین میبرد؛ تصمیمهایی که میتوانست اقتصاد ما را تقویت و ما را از فجایع پرهزینه محافظت کند.»
مانیش باپنا، رئیس شورای دفاع از منابع طبیعی آمریکا، خروج از UNFCCC را «یک اشتباه خودخواسته و خودویرانگر» دانست و هشدار داد این اقدام، توان رقابتی آمریکا در برابر چین ـ که به سرعت در فناوریهای انرژی پاک پیشتاز شده ـ را بیش از پیش تضعیف میکند.
او گفت: «در حالی که دولت ترامپ از رهبری جهانی کنارهگیری میکند، جهان همچنان به سمت انرژیهای پاک و اقدام اقلیمی حرکت میکند. این دولت در واقع، سرمایهگذاریهای عظیمی را که گذار به انرژی پاک به همراه دارد، به کشورهای دیگر واگذار میکند.»
این یادداشت کاخ سفید همچنین نشاندهنده مخالفت عمیق دولت ترامپ با هرگونه اقدام اقلیمی است؛ چرا که اعلام شده آمریکا از «هیئت بیندولتی تغییرات اقلیمی» (IPCC)، مهمترین نهاد علمی اقلیمی سازمان ملل، و چندین سازمان بینالمللی محیطزیستی دیگر از جمله آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر، اتحاد بینالمللی انرژی خورشیدی و اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت نیز خارج خواهد شد.
ترامپ سال گذشته نیز اعلام کرده بود آمریکا از توافق اقلیمی پاریس خارج میشود؛ توافقی که کشورها در آن متعهد به مهار گرمایش خطرناک زمین شدهاند. همچنین دولت او از اعزام هیأت آمریکایی به مذاکرات اقلیمی سازمان ملل در برزیل خودداری کرده بود.
از آنجا که معاهده UNFCCC با رأی سنا تصویب شده، مشخص نیست ترامپ از نظر حقوقی بتواند بهطور یکجانبه آن را لغو کند یا نه، و آیا رئیسجمهور بعدی بدون رأی مجدد سنا قادر به بازگشت به این چارچوب خواهد بود یا خیر. ژان سو، مدیر بخش عدالت انرژی در مرکز تنوع زیستی، هشدار داد: «اگر این اقدام غیرقانونی تثبیت شود، ممکن است آمریکا برای همیشه از دیپلماسی اقلیمی کنار گذاشته شود.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در بیانیهای گفت توافقهایی که دولت ترامپ از آنها خارج شده، «عمدتاً تحت سلطه ایدئولوژیهای پیشرو و دور از منافع ملی» هستند.
این در حالی است که بحران اقلیمی بر پایه اجماع علمی قرار دارد و هماکنون آثار اقتصادی و اجتماعی آن بهطور ملموس در حال افزایش است. در آمریکا، افزایش بیسابقه بلایای شدید آبوهوایی باعث خروج شرکتهای بیمه از برخی ایالتها و تضعیف بازار مسکن شده است. دانشمندان هشدار دادهاند دمای جهانی در آستانه عبور از آستانههای توافقشده قرار دارد که پیامدهای فاجعهبارتری به دنبال خواهد داشت.
لورِن بلکفورد، مدیر اجرایی باشگاه سیرا، گفت: «در سالگرد آتشسوزیهایی که جان دهها نفر را گرفت و هزاران خانه را نابود کرد، ترامپ نشان داد هیچ علاقهای به حفاظت از آمریکاییها در برابر پیامدهای فزاینده بحران اقلیمی ندارد. این رهبری نیست؛ این بزدلی است.»
ال گور، معاون پیشین رئیسجمهور آمریکا و فعال اقلیمی، نیز به گاردین گفت: «دولت ترامپ از روز اول پشت به بحران اقلیمی کرده، آمریکا را از توافق پاریس خارج کرده، زیرساخت علمی کشور را تضعیف و سرمایهگذاریهای حیاتی در گذار به انرژی پاک را متوقف کرده است.»
او افزود: «همه اینها به نفع صنعت نفت انجام شده تا میلیاردرها سود بیشتری ببرند، حتی اگر بهای آن آلودگی سیاره و به خطر افتادن جان مردم در آمریکا و سراسر جهان باشد.»
از دیگر نهادهایی که آمریکا از آنها خارج میشود میتوان به «پیمان انرژی بدون کربن»، «دانشگاه سازمان ملل»، «کمیته بینالمللی مشاوره پنبه»، «سازمان بینالمللی چوبهای گرمسیری»، «مشارکت برای همکاری آتلانتیک»، «مؤسسه پانآمریکایی جغرافیا و تاریخ»، «فدراسیون بینالمللی شوراهای هنر و نهادهای فرهنگی» و «گروه مطالعات بینالمللی سرب و روی» اشاره کرد.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده بررسیهای بیشتری درباره خروج از سایر نهادهای بینالمللی همچنان ادامه دارد.
