هدف گرفتن شرکتهای فناوری در جنگ؛ بازدارندگی یا اشتباهی پرهزینه؟
یک کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: در شرایط جنگ برخی تصور میکنند این شرکتهای فناورانه ممکن است به کشورهایی که در وضعیت تقابل قرار دارند کمک اطلاعاتی ارائه دهند و به همین دلیل تلاش میشود با هدف قرار دادن آنها نوعی بازدارندگی ایجاد شود، اما به نظر میرسد چنین رویکردی نهتنها بازدارنده نیست، بلکه حتی میتواند نتیجه معکوس داشته باشد.
به گزارش اینتیتر به نقل از ایسنا، با آغاز درگیریها در منطقه، طی روزهای گذشته گزارشهایی از آسیب دیدن برخی مراکز داده و زیرساختهای فناوری در بخشهایی از خاورمیانه منتشر شده است؛ موضوعی که بار دیگر توجهها را به نقش شرکتهای بزرگ فناوری و زیرساختهای دیجیتال در معادلات جنگهای جدید جلب کرد.
در شرایطی که جنگها تنها به میدانهای نظامی محدود نیستند و ابعاد سایبری و اطلاعاتی نیز پیدا کردهاند، برخی گمانهزنیها درباره هدف قرار گرفتن زیرساختهای فناوری و شرکتهای بزرگ آیتی مطرح شده است.
در این راستا، کیوان نقره کار - کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات - در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به بحث هدف قرار گرفتن شرکتهای بزرگ فناوری و آیتی در اسرائیل و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس اظهار کرد: به نظر میرسد برخی تصور میکنند این شرکتهای فناورانه ممکن است به کشورهایی که در وضعیت تقابل قرار دارند کمک اطلاعاتی ارائه دهند و به همین دلیل تلاش میشود با هدف قرار دادن آنها نوعی بازدارندگی ایجاد شود، اما به نظر میرسد چنین رویکردی نهتنها بازدارنده نیست بلکه حتی میتواند نتیجه معکوس داشته باشد.
احتمال ایجاد جبهه فناورانه علیه کشور
وی ادامه داد: ممکن است این اقدام حتی باعث شود شرکتهایی که تاکنون به شکل مستقیم وارد چنین فرآیندهایی نشدهاند، برای حفظ منافع خود وارد میدان شوند و تلاش کنند با ارائه اطلاعات یا همکاریهای بیشتر، از منافع خود دفاع کنند.
وی افزود: در واقع هیچ چیز نمیتواند این موضوع را توجیه کند که اگر برای مثال یک دیتاسنتر در یک کشور عربی که متعلق به یک شرکت بینالمللی حوزه فناوری است هدف قرار بگیرد یا کارکنان آن به هر نحوی آسیب ببینند، چنین اقدامی بتواند خللی در سیاستهای آن شرکت ایجاد کند. چهبسا این اتفاق حتی میتواند این شرکتها را به عنوان یک جبهه فناورانه بینالمللی علیه کشور ما متحد کند.
اختلالات محدود در خدمات شرکتهای بزرگ فناوری
این کارشناس درباره تأثیر چنین حملاتی بر خدماترسانی بینالمللی نیز گفت: به هر حال این شرکتها در هر نقطه از دنیا که حضور پیدا میکنند تلاش میکنند آن منطقه را به عنوان یک ناحیه مدیریتی برای ارائه خدمات خود در نظر بگیرند و دفتر مرکزی یا زیرساختهایی برای مدیریت خدمات داشته باشند، بنابراین طبیعی است که چنین اتفاقاتی بیتأثیر نباشد.
نقرهکار ادامه داد: البته در مورد کسبوکارهای فناورانه، بهویژه شرکتهای بزرگ، باید به این نکته هم توجه کرد که بسیاری از فعالیتهای آنها از راه دور قابل انجام است و معمولاً بکاپهای بسیار متعددی دارند. به همین دلیل ممکن است اختلال ایجاد شده در حد چند دقیقه یا حتی چند ثانیه باشد و به سرعت از سوی شرکتهای مادر جبران شود.
وی تصریح کرد: بنابراین برخلاف حوزههایی مانند بازارهای نفتی که تأثیرات آنها بهسرعت در بازار مشاهده میشود، به نظر نمیرسد در حوزه فناوری برای شرکتهای بزرگ چنین اختلالاتی تأثیر قابل توجه و پایداری ایجاد کند.
نقش اطلاعات در جنگهای ترکیبی
این کارشناس در ادامه درباره احتمال ارتباط این شرکتها با مسائل اطلاعاتی در جنگها گفت: واقعیت این است که وقتی درباره جنگ در قرن بیستم و بیستویکم صحبت میکنیم، دیگر صرفاً با جنگ سخت، بمباران یا موشکباران مواجه نیستیم، بلکه با جنگهای اطلاعاتی و جنگهای ترکیبی یا به اصطلاح هیبریدی روبهرو هستیم که مجموعهای از عملیات در حوزههای سخت، نرم و اطلاعاتی را شامل میشود. همواره این نگاه وجود داشته که برخی نرمافزارها، پیامرسانها یا شبکههای اجتماعی میتوانند به نوعی اطلاعات کاربران را در اختیار کشورهای صاحب این فناوریها قرار دهند. هرچند این موضوع به شکل رسمی از سوی آن کشورها یا شرکتهای صاحب فناوری تأیید نشده، اما به هر حال این ظرفیت اطلاعاتی میتواند در پشت صحنه به طرفهای درگیر در جنگ کمک کند.
اطلاعات؛ ابزار قدرت در جنگهای جدید
وی ادامه داد: هر طرفی که اطلاعات بیشتری در اختیار داشته باشد، طبیعتاً میتواند دست بالاتر را در میدان داشته باشد. به همین دلیل این نگرانی که دادهها و اطلاعات ممکن است در اختیار کشورهای مختلف قرار گیرد و در جنگ مورد استفاده قرار بگیرد، همواره در میان دولتها وجود داشته است.
این کارشناس خاطرنشان کرد: حتی اگر به نمونههایی مانند نگاه دونالد ترامپ به برخی پلتفرمها نیز توجه کنیم، میبینیم که او نیز این نگرانی را مطرح میکرد که دادهها ممکن است منتقل شده و مورد تحلیل دولتهای دیگر قرار بگیرد. بنابراین این موضوع همواره یکی از دغدغههای دولتها بوده است.
نقرهکار در پایان گفت: اینکه تا چه اندازه چنین دادههایی واقعاً در اختیار دولتها قرار میگیرد و شرکتها تا چه حد در این زمینه همکاری میکنند، موضوعی است که همچنان محل بحث است، اما دور از انتظار نیست که کشور صاحب فناوری در کنار جنگهای سخت بتواند در عرصه اطلاعاتی نیز دست بالاتر را داشته باشد.
