ونس: جزئیات توافق آمریکا و ایران هنوز نهایی نشده است | نظرات جمهوری خواهان درباره مفاد توافق
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که بسیاری از جزئیات توافق اخیر میان واشنگتن و تهران هنوز در مرحله مذاکره قرار دارد. همزمان شماری از سناتورهای جمهوریخواه خواستار انتشار متن توافق شده و نسبت به نحوه اجرای تعهدات ایران، برنامه هستهای این کشور و مشوقهای مالی پیشبینیشده در توافق ابراز تردید کردهاند.
به گزارش اینتیتر، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد هنوز مسائل متعددی درباره توافق اخیر میان آمریکا و ایران نیازمند بررسی و تعیین تکلیف است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که بسیاری از جمهوریخواهان نسبت به توافقی که این هفته توسط دونالد ترامپ اعلام شد ابراز تردید کرده و از کاخ سفید خواستهاند اطلاعات بیشتری درباره آن منتشر کند.
براساس گزارش گاردین، تفاهمنامهای که روز یکشنبه برای پایان دادن به جنگ ایران اعلام شد و قرار است روز جمعه طی مراسمی در ژنو به امضا برسد، بر بازگشایی تنگه هرمز، پایان محاصره دریایی آمریکا در منطقه و ارائه مشوقهای مالی به ایران در صورت تحقق برخی تعهدات متمرکز است.
ونس در گفتوگو با شبکه CNN این تفاهمنامه را «سندی بسیار کلی» توصیف کرد و گفت جزئیات توافق باید در جریان مذاکرات فنی آینده مشخص شود.
او گفت: «این تفاهمنامه تقریباً یک صفحه است. درباره موضوعات مختلف، باید در مرحله مذاکرات فنی به توافقات دقیقتری برسیم.»
اظهارات معاون رئیسجمهور آمریکا در شرایطی مطرح شد که بسیاری از سناتورهای جمهوریخواه پس از بازگشت به واشنگتن اعلام کردند هنوز ابهامات زیادی درباره این توافق وجود دارد و پیش از نهایی شدن آن باید گزارشهای کاملی دریافت کنند.
جان تون، رهبر اکثریت جمهوریخواه سنای آمریکا، در جمع خبرنگاران گفت: «واقعاً اطلاعات کافی درباره این توافق ندارم. حتی افرادی که از نزدیک این مسائل را دنبال میکنند نیز هنوز جزئیات زیادی در اختیار ندارند.»
بر اساس رویه معمول، رهبران کنگره و اعضای کمیتههای اطلاعاتی پیش از اعلام عمومی تحولات مهم، گزارشهای محرمانه دریافت میکنند. با این حال، تون تأکید کرد شخصاً درباره این توافق توجیه نشده است.
او افزود: «برداشت من این است که مسئله اصلی به نحوه پایبندی ایران به تعهدات و چگونگی اجرای سازوکارهای نظارتی مربوط میشود. اما هنوز متن توافق را ندیدهام.»
نگرانیهای تون از سوی چند سناتور جمهوریخواه دیگر نیز مطرح شد.
تام تیلیس، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای شمالی، گفت: «اگر این توافق محرمانه باشد، چطور میتوانم آن را جدی بگیرم؟»
دونالد ترامپ تاکنون توضیح نداده است که توافق جدید چگونه برنامه هستهای ایران را مدیریت خواهد کرد، چه نهادی مسئول راستیآزمایی تعهدات تهران خواهد بود و چه کسی وظیفه انتقال یا نابودی ذخایر اورانیوم با غنای بالا را که گفته میشود در تأسیسات هستهای آسیبدیده ایران نگهداری میشود، بر عهده خواهد داشت.
مقامهای آمریکایی روز دوشنبه اعلام کردند که تفاهمنامه شامل امکان آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران، کاهش تحریمها و ایجاد صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران در صورت تحقق برخی شروط از سوی تهران است. با این حال، متن رسمی این سند هنوز منتشر نشده است.
جان تون گفت خواهان آگاهی بیشتر درباره شروط مربوط به این مشوقهای مالی است. به گفته او، اگر پرداخت این امتیازات منوط به توقف برنامه هستهای ایران و حذف ذخایر اورانیوم غنیشده باشد، توافق میتواند «توافقی خوب» تلقی شود؛ زیرا مانع دستیابی ایران به توانایی هستهای در آینده خواهد شد.
ونس نیز در مصاحبههای روز دوشنبه به طور ضمنی وجود صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی ایران را تأیید کرد اما تأکید داشت منابع مالی آن از سوی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس تأمین خواهد شد.
او همچنین گفت کاخ سفید متن توافق را طی روزهای آینده منتشر خواهد کرد و افزود: «همه خواهند دید که ایران تا زمانی که به تعهدات خود عمل نکند، حتی یک دلار هم دریافت نخواهد کرد.»
ایران در سال ۲۰۱۵ و در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما توافق هستهای جامعی را با قدرتهای جهانی امضا کرد که بر اساس آن برنامه هستهای خود را بهطور قابل توجهی محدود میکرد. اما ترامپ در نخستین دوره ریاستجمهوری خود آمریکا را از آن توافق خارج کرد.
توافق سال ۲۰۱۵ امکان دسترسی ایران به میلیاردها دلار دارایی مسدودشده را فراهم کرده بود؛ موضوعی که ترامپ بارها از آن با عنوان ارسال «پالتهای پول نقد» به ایران انتقاد کرده است.
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه و از متحدان نزدیک ترامپ که مواضع سختگیرانهای درباره ایران دارد، نیز نسبت به توافق جدید ابراز تردید کرد.
او گفت: «براساس توضیحی که ایران از این توافق ارائه میدهد، توافق بسیار بدی به نظر میرسد. اما آنچه از سوی آمریکا مطرح میشود، منطقی است. باید متن توافق را ببینیم تا مشخص شود واقعاً چه چیزی در آن آمده است.»
گراهام همچنین تأکید کرد کنگره باید این تفاهمنامه را بررسی کرده و درباره آن رأیگیری کند.
ونس در واکنش به اظهارات گراهام در گفتوگو با شبکه ABC گفت: «به لیندسی گراهام و دیگران توصیه میکنم به جای باور کردن تبلیغات تندروها در ایران، به آنچه واقعاً در متن توافق آمده توجه کنند.»
