گاردین: جنگ بی فایده ترامپ با ایران و بازگشت مذاکرات به نقطه پیش از جنگ!
از نگاه گاردین، توافق ترامپ، مذاکرات را به نقطه پیش از شروع جنگ با ایران بازگرداند.
به گزارش اینتیتر، اگر توافق جدید آمریکا و ایران تا مراسم امضای برنامهریزیشده روز جمعه در ژنو، قربانی ابهامات و اختلافات موجود نشود، مذاکرات هستهای دو کشور عملاً از همان جایی از سر گرفته خواهد شد که پیش از آغاز جنگ متوقف شده بود.
گاردین نوشت: اما جهان در این میان تغییرات جبرانناپذیری را تجربه کرده است. برای ۱۲۰ کودک ایرانی که در ساعات نخست جنگ در مدرسهای در میناب جان خود را از دست دادند، دیگر راه بازگشتی وجود ندارد. خانوادههای آنان و هزاران نفر دیگر در ایران، لبنان و سراسر منطقه نیز بهای سنگینی برای جنگی پرداختند که این تحلیل آن را «جنگی انتخابی و بیهدف» توصیف میکند.
به نوشته گاردین، ایران نیز به عنوان یک دولت و جامعه دستخوش تغییراتی شده که آثار آن در ماهها و سالهای آینده روشنتر خواهد شد. با این حال، در حال حاضر به نظر میرسد جایگاه نهادهای نظامی تقویت شده و در مقابل، نقش ساختارهای مدنی و سکولار تضعیف شده است.
این گزارش معتقد است تهران با نشان دادن توانایی خود در بستن تنگه هرمز و ایجاد اختلال در شریان اصلی اقتصاد جهانی، موقعیت خود را تقویت کرده است. در مقابل، اعتبار و نفوذ آمریکا در نگاه بسیاری از کشورها آسیب دیده است.
به باور نویسنده، دونالد ترامپ تاکنون به هیچیک از اهداف اعلامی خود یعنی تغییر نظام سیاسی ایران یا خلع سلاح هستهای این کشور دست نیافته است. دستاوردی که او اکنون از آن سخن میگوید، یعنی بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری جریان نفت، در واقع تلاشی برای حل بحرانی است که جنگ آغازشده توسط خودش ایجاد کرده بود.
البته حتی این موضوع نیز هنوز قطعی نیست. تا زمان برگزاری مراسم امضای توافق در ژنو، مسیر طولانی باقی مانده و ابهامات متعددی درباره مفاد توافق وجود دارد. از جمله اینکه مشخص نیست ایران همچنان برای عبور کشتیها از تنگه هرمز عوارض یا هزینه خدمات دریافت خواهد کرد یا خیر. همچنین سرنوشت ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران و زمان آزادسازی آن همچنان محل اختلاف است.
بر اساس این تحلیل، ازسرگیری عبور عادی کشتیها از تنگه هرمز تنها زمانی عملی خواهد شد که شرکتهای کشتیرانی و بیمه، امنیت منطقه را تأیید کنند؛ موضوعی که ممکن است چندین روز یا حتی چند هفته زمان ببرد.
در همین حال، ایران و میانجیگران پاکستانی تأکید دارند توافق باید به درگیریهای اسرائیل و حزبالله لبنان نیز پایان دهد، اما اعضای ائتلاف حاکم بر اسرائیل اعلام کردهاند خود را ملزم به اجرای چنین بندی نمیدانند.
گاردین معتقد است تثبیت وضعیت فعلی در خاورمیانه یک شکست سیاسی برای بنیامین نتانیاهو محسوب میشود. نخستوزیر اسرائیل وعده داده بود تهدیدهای اصلی علیه اسرائیل، شامل ایران، برنامه هستهای آن، حزبالله و حماس را از میان بردارد؛ اما اکنون همه این بازیگران همچنان فعال هستند، در حالی که روابط اسرائیل و آمریکا نیز آسیب دیده است.
به نوشته این روزنامه، بزرگترین موفقیت نتانیاهو متقاعد کردن ترامپ برای ورود به جنگ با ایران بود، اما همین موفقیت اکنون به نقطه ضعف او تبدیل شده است. ترامپ اخیراً نخستوزیر اسرائیل را «فردی دشوار» توصیف کرده و نشانههایی از اختلاف میان دو طرف آشکار شده است.
تحلیل گاردین میگوید ترامپ تلاش خواهد کرد دستکم تا مراسم امضای توافق در ژنو و پایان رقابتهای جام جهانی که به میزبانی آمریکا برگزار میشود، اسرائیل را از اقدامات تنشزا بازدارد. با این حال، نتانیاهو نیز ملاحظات امنیتی و سیاسی خاص خود را دارد و این اختلافها میتواند روابط دو طرف را بیش از پیش تضعیف کند.
در کنار مسائل منطقهای، سیاست داخلی ایران و آمریکا نیز ممکن است به عاملی برای تضعیف توافق تبدیل شود. اما مهمترین چالش همچنان موضوع هستهای است؛ همان مسئلهای که بهانه اصلی آغاز جنگ عنوان میشد اما عملاً بدون تغییر باقی مانده است.
بر اساس برنامه فعلی، مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا از روز جمعه وارد دورهای ۶۰ روزه از مذاکرات هستهای در ژنو خواهند شد تا درباره موضوعات اصلی اختلاف به توافق برسند.
محور اصلی این گفتوگوها، حق ایران برای غنیسازی اورانیوم، مدتزمان محدودیتهای احتمالی بر این فعالیت و سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران خواهد بود.
گاردین تأکید میکند این موضوعات دقیقاً همان مسائلی هستند که در مذاکرات ۲۶ فوریه در ژنو نیز مطرح بودند؛ مذاکراتی که تنها دو روز پیش از آغاز جنگ متوقف شد. به گفته ناظران، از جمله مقامهای بریتانیایی، آن مذاکرات در مسیر پیشرفت قرار داشت اما با آغاز درگیریها متوقف شد.
اکنون امید میرود بخشی از آن روند مثبت احیا شود، هرچند هیأت مذاکرهکننده ایران پس از جنگ احتمالاً مواضع سختگیرانهتری خواهد داشت. از نگاه این تحلیل، تهران اکنون میداند که توانایی ایجاد اختلال در تنگه هرمز را به عنوان یک اهرم فشار در اختیار دارد.
نویسنده همچنین معتقد است ایران با این برداشت وارد مذاکرات خواهد شد که این بار ترامپ برای رسیدن به توافق موقت عقبنشینی کرده است. به گفته او، توافق فعلی فاقد چارچوبهای دقیق مورد نظر آمریکا برای مذاکرات آینده است و گزارشهای منتشرشده در اسرائیل نیز حاکی از آن است که بخشی از داراییهای مسدودشده ایران پیش از آغاز مذاکرات هستهای آزاد خواهد شد؛ موضوعی که تهران خواهان آن بوده است.
گاردین در پایان نتیجه میگیرد اگر ترامپ و نتانیاهو قصد داشتند بیفایده بودن جنگ را به جهانیان نشان دهند، به سختی میتوانستند نمونهای روشنتر از این جنگ ارائه کنند.
