آمریکا و دانمارک بر سر امنیت گرینلند به توافق رسیدند؛ پایان تهدیدهای ترامپ برای تصرف این جزیره؟

به گزارش اینتیتر، جزئیات کامل توافقی که ترامپ آن را «بسیار مهم، تاریخی و ویژه» توصیف کرده، هنوز مشخص نیست. با این حال، اندکی پس از انتشار خبر از سوی ترامپ در شبکه اجتماعی Truth Social، نخست‌وزیر دانمارک و رهبر دولت گرینلند نیز در بیانیه‌هایی اعلام کردند این توافق قرار است هفته آینده و در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، توسط دولت‌های سه طرف امضا شود.

به گزارش گاردین، ترامپ در پیام خود این توافق را یک دستاورد شخصی برای دولتش توصیف کرد و مدعی شد این توافق «کنترل دائمی ایالات متحده بر امنیت و سایر نیازها در گرینلند» را تضمین می‌کند و به تمامی نگرانی‌های آمریکا درباره این جزیره پاسخ می‌دهد.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین گفت واشنگتن «بلافاصله روند ایجاد یک حضور نظامی گسترده در بخش مناسب گرینلند» را آغاز خواهد کرد. آمریکا هم‌اکنون نیز در این جزیره حضور نظامی دارد و از طریق ناتو امکان توسعه پایگاه‌های خود در گرینلند را در اختیار دارد.

اعلام این توافق تنها چند هفته پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر آمریکا صورت گرفته است. این تحول می‌تواند به دولت ترامپ امکان دهد آن را به‌عنوان یک دستاورد سیاست خارجی مطرح کند؛ به‌ویژه در شرایطی که جنگ آمریکا با ایران به عاملی سیاسی برای جمهوری‌خواهان تبدیل شده و این حزب برای حفظ اکثریت شکننده خود در مجلس نمایندگان و سنا تلاش می‌کند.

آمریکا سال‌هاست در گرینلند حضور نظامی دارد. این جزیره یک قلمرو خودگردان در پادشاهی دانمارک و دانمارک نیز یکی از اعضای ناتو است. واشنگتن از دوران جنگ سرد یک پایگاه نظامی در پایگاه فضایی پیتوفیک در شمال گرینلند دارد.

ترامپ در پیام خود همچنین گفت بر اساس توافق جدید، «هیچ رقیب آمریکا هرگز نمی‌تواند بدون موافقت کتبی صریح واشنگتن، در گرینلند پایگاه یا حضور نظامی داشته باشد یا در بخش‌های حساس این جزیره سرمایه‌گذاری کند».

با این حال، بیانیه‌های مته فردریکسن، نخست‌وزیر دانمارک، و ینس-فردریک نیلسن، رهبر دولت گرینلند، نشان می‌دهد توافق جدید فاصله قابل‌توجهی با خواسته پیشین ترامپ برای «تصاحب گرینلند توسط آمریکا» دارد.

فردریکسن این توافق را «توافقی بزرگ» برای هر سه طرف خواند و گفت این توافق حاکمیت و تمامیت ارضی پادشاهی دانمارک و همچنین حق مردم گرینلند برای تعیین سرنوشت خود را به رسمیت می‌شناسد.

نیلسن نیز گفت توافق جدید «مایه خرسندی» است، زیرا امنیت گرینلند، پادشاهی دانمارک، آمریکا و ائتلاف غربی را تضمین و تقویت می‌کند. این اظهارات می‌تواند به این معنا باشد که توافق جدید، صرفاً حقوق موجود آمریکا برای استفاده امنیتی از گرینلند در چارچوب ناتو را تأکید یا تقویت می‌کند.

بر اساس بیانیه‌های دانمارک و گرینلند، پس از توافق اولیه، این پیمان باید مراحل پارلمانی لازم را برای اجرایی شدن طی کند.

ترامپ در ماه‌های نخست دوره دوم ریاست‌جمهوری خود استدلال کرده بود که آمریکا برای «امنیت اقتصادی» به کنترل گرینلند نیاز دارد و مالکیت و کنترل این جزیره را یک «ضرورت مطلق» توصیف کرده بود.

گرینلند مدت‌ها در فهرست اهداف موردنظر ترامپ برای خرید قرار داشت. او در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود در سال ۲۰۱۹ نیز گزارش‌ها درباره تلاش برای بررسی امکان خرید گرینلند را تأیید کرده و هرگونه معامله احتمالی را «اساساً یک معامله بزرگ املاک» خوانده بود.

اظهارات ترامپ درباره گرینلند شکاف‌هایی را در میان اعضای ائتلاف غربی ایجاد کرد. دولت دانمارک بارها تأکید کرده است که گرینلند «برای فروش نیست».

در سال گذشته و همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره تهدیدهای ترامپ برای الحاق گرینلند، دولت دانمارک حتی یک «شیفت شبانه» در وزارت خارجه ایجاد کرد تا اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا در ساعات شب را زیر نظر داشته باشد.

ترامپ در نشست سران ناتو در آنکارا در اوایل سال جاری نیز بار دیگر بر تلاش آمریکا برای تصاحب گرینلند تأکید کرد و پس از مخالفت‌های مکرر کشورهای اروپایی، تهدید کرد نیروهای آمریکایی را از اروپا خارج خواهد کرد.

گرینلند به دلیل موقعیت راهبردی خود میان آمریکا و روسیه، اهمیت فزاینده‌ای برای دفاع و امنیت پیدا کرده و با ذوب شدن یخ‌های قطب شمال، به یکی از نقاط مهم رقابت‌های ژئوپلیتیکی تبدیل شده است.

سال گذشته، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و همسرش اوشا هنگام بازدید از نیروهای آمریکایی مستقر در پایگاه فضایی پیتوفیک با استقبال سردی روبه‌رو شدند. این سفر در شرایطی انجام شد که دولت ترامپ تلاش گسترده‌ای برای افزایش نفوذ آمریکا بر این جزیره غنی از منابع معدنی با جمعیتی حدود ۵۶ هزار نفر داشت.

نظرسنجی‌ها نیز نشان داده‌اند که بخش بزرگی از مردم گرینلند با هرگونه تلاش برای تبدیل این جزیره به بخشی از خاک آمریکا مخالف هستند.

با این حال، یکی از چهره‌های نزدیک به دولت ترامپ در شبکه‌های اجتماعی نشانه‌ای از تلاش واشنگتن برای معرفی این توافق به‌عنوان یک دستاورد آمریکایی ارائه کرد. کیتی میلر، از کارکنان پیشین کاخ سفید و همسر مشاور نزدیک ترامپ، نقشه‌ای از گرینلند را منتشر کرد که با پرچم آمریکا پوشانده شده بود و در توضیح آن نوشت: «این اتفاق دارد می‌افتد.»