انتظار زلزله ۷ ريشتري در تهران را داريم
اين روزها اخبار به قدري تلخ است كه ديگر همه به آن عادت كردهايم. اينكه روزهايي را با آلودهترين هواي ممكن تجربه كرده و ميكنيم.
به گزارش اینتیتر به نقل از تعادل، این روزها اخبار به قدری تلخ است که دیگر همه به آن عادت کردهایم. اینکه روزهایی را با آلودهترین هوای ممکن تجربه کرده و میکنیم. اینکه خبر آمدن هر سامانه بارشی به کشور میتواند به جاری شدن سیل در قسمتی از این سرزمین بدل شود و خیلی اخبار دیگر که هر کدام به تنهایی میتواند تیری در قلب تک تک ما باشد اما حالا مدتهاست که صحبت از رخ دادن زلزله در تهران هم به جمع اخبار بد اضافه شده است. به هر حال تهران با گسلهایی که دارد نمیتواند از شر زلزله در امان باشد اما اینکه این زلزله چه زمانی رخ میدهد هیچ کس از آن خبردار نیست و البته مساله مهم این است که به گفته مسوولان کلانشهر تهران برای مقابله با زلزله آمادگی چندانی ندارد. حالا در این شرایط استاد پژوهشکده زلزلهشناسی میگوید: درباره سوانح طبیعی در ایران ما مسالهای مهمتر از زلزله تهران نداریم. یعنی اگر مسائل مهم را ترتیببندی کنیم و انواع آنها را بنویسیم، به عنوان سانحه، وقوع زلزله شدید در تهران در اولین درجه اهمیت قرار میگیرد.
بهجای ترس به فکر باشیم
مهدی زارع در این باره به خبرآنلاین میگوید: اگر کلمه زلزله همراه با این باشد که بگوید زلزله بزرگی است، اولین چیز که به ذهنم میرسد این است که کجا اتفاق افتاده و منجر به خرابی شده یا نه. ولی آنطور که بیشتر خبرها میگوید وقوع یک زلزله کوچک ۴ یا ۳.۹ ریشتر رخ داده است، ذهن از سمت خرابی به سمت این میرود که در منطقه چه خبر است. او میافزاید: از سوی دیگر به خاطر اهمیت پایتخت بودن و بحث تراکم جمعیت، صحبت درباره زلزله احتمالی تهران اهمیت بیشتری از وقوع زلزله در بعضی مناطق ایران دارد. البته با ترس به معنی وحشت شخصی خیلی با آن روبرو نیستم چون به صورت دایمی در این مفهوم حضور دارم. به عنوان نگرانی عمده، دو موضوع مطرح است. اینکه ابعاد موضوع چیست. اخیرا مطرح شد که نباید انتظار زلزله بزرگ در تهران داشته باشیم. موضوع این است که درباره سوانح طبیعی در ایران ما مسالهای مهمتر از زلزله تهران نداریم. یعنی اگر مسائل مهم را ترتیببندی کنیم و انواع آنها را بنویسیم، به عنوان سانحه، وقوع زلزله شدید در تهران در اولین درجه اهمیت قرار میگیرد. پس به جای ترسیدن باید به فکر چاره باشیم.
عدم توجه کلان به بحث زلزله
زارع در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به میزان توجه دولتها به بحث زلزله در کشور میافزاید: وقتی زلزله بم در سال ۸۲ اتفاق افتاد، سالهای ۸۳ و ۸۴ دولت تحت تاثیر زلزله بم به موضوع پرداخت. در سالهای ادامه آن تا سال ۹۰ تحت تاثیر اینکه وضع رشد اقتصادی و منابع مالی خوب بود، همان فضای بعد از سال ۸۲ تا سال ۹۰ بود. از سال ۹۱ به بعد و با گسترش تحریمها که در اواخر دولت احمدینژاد بود و در دولتهای آقای روحانی تا امروز با یک عدم توجه به صورت کلان مواجهیم.
تا مسوولان متوجه شوند
او میگوید: من با آمار لرزهخیزی مدام کار میکنم. آخرین آنالیزی که داشتم این است که به نوعی نگاه کردن کاتالوگ تاریخی در محدوده تهران، رسیدم. سال ۳۲۰ قبل از میلاد، زلزله تاریخی در ری اتفاق افتاد که ثبت شده است. تا امروز این زلزلهها را نگاه کردم و نتیجه جالبی حاصل شد. این نتیجه ادامه آن کنجکاوی است که آیا زلزله ۷ ریشتری در تهران خواهیم داشت یا نه. در سال ۷۴۳ میلادی یک گزارش زلزله در تهران داریم و بعد در ۹۵۵ میلادی هم گزارش زلزله دیگری داریم. آن زمان که ریشتر را نمیشناختند که سنجش بزرگای زلزله کنند و فقط گزارش میدادند. چرا اینقدر زلزله در تهران میآید؟ دلیلش میزانی از تغییر شکل پوسته زمین است که بخشی از انرژی آن به صورت لرزهای آزاد میشود. این خیلی طبیعی است و هیچ دلیل و علت جانبی در آن نیست. بخش مداخله انسانی بحث دیگری است. یک تغییر شکل طبیعی در زمین عامل زلزله است. زارع در بخش دیگری از سخنان خود میگوید: از حدود ۲۵۰۰ سال پیش تاکنون، ما ثبت تاریخی زلزلهها را در تهران داریم. تمدن در این منطقه پیوسته بوده است. تا امروز این زلزلهها دارای توازن است. حاصل بررسیهای من میگوید نمیتوانیم بگوییم در تهران و اطراف آن زلزله با بزرگای ۷ نخواهیم داشت.
انتظار زلزله ۷ ریشتری در تهران
استاد پژوهشکده زلزلهشناسی در پایان با اشاره به ترس مردم از زلزله تهران میگوید: میتوانیم جز ترس نگاه دیگری هم به این موضوع داشته باشیم، یعنی میتواند برعکس هم باشد، ما بگوییم هر ۱۰۰۰ سال دو زلزله اصلی داریم. برای ۵۰۰ سال یک زلزله آمده در ۱۸۳۰ و تا ۳۰۰ سال دیگر زلزله نمیآید و در نتیجه مردم موضوع را رها میکنند. باید تکرار کنیم این ریتم را داریم. در هر قرن یک زلزله با بزرگای ۶ تا ۷ باید تجربه کنیم. ممکن است بگویید آخرین زلزله ۶ ریشتری در اینجا کی بوده است؟ آخری، زلزله فیروزآباد کجور در ۸ خرداد ۱۳۸۳ در فاصله ۷۰ کیلومتری شمال غرب تهران با شدت ۶.۵ ریشتر بود. آیا معنای این آن است که در این ۳۰ سال، هیچ زلزله بزرگای ۶ نخواهیم داشت؟ نه اینطور نیست. ولی میتوانیم بگوییم هر ۱۰۰ سال در این پنجره مکانی ۲ زلزله بزرگ داریم. همه حساب و کتابها به طرز واضحی این ریتم را تایید میکند. با همین دیدگاه، و با نگاه به زلزلههای تاریخی، انتظار زلزله ۷ ریشتری در داخل شهر تهران را هم باید داشته باشیم.