5 راز موفقترین صادرکنندگان کالا
بسیاری از تولیدکنندگان و تأمینکنندگان کالا برای حل کردن چالشها و محدودیتهای بازار داخلی ایران، پوشش دادن ظرفیت خالی آن و افزایش سودآوردی در کار به دنبال یک بازار بزرگتر و مناسبتر میگردند و به این ترتیب است که به فکر صادرات کالا میافتند.
بسیاری از تولیدکنندگان و تأمینکنندگان کالا برای حل کردن چالشها و محدودیتهای بازار داخلی ایران، پوشش دادن ظرفیت خالی آن و افزایش سودآوردی در کار به دنبال یک بازار بزرگتر و مناسبتر میگردند و به این ترتیب است که به فکر صادرات کالا میافتند. به علاوه با رشد روز افزون نرخ ارز به ویژه دلار، قدرت شرکتهای تولیدی یا واردکننده روز به روز کاهش پیدا میکند و صادرات به حفظ ارزش پول و حتی افزایش چند برابری آن کمک خواهد کرد. با این حال باید توجه داشته باشید که با وجود همه این برتریها، هر نوع اقدامی برای صادرات الزاماً موفق نخواهد شد. برای این که موفقیت خود را در بازارهای جهانی و بینالمللی تضمین کنید و یک تجارت پر سود با دنیا داشته باشید، میبایست در سطح معیارهای جهانی کالا تولید کنید که توان رقابت با سایر تأمینکنندگان و تولیدکنندگان در تمامی نقاط جهان را داشت باشید. در کنار همه اینها مواردی مانند یافتن مشتری، مذاکره و متقاعدسازی از اهمیت فراوانی برخوردار است و رسیدن به این اهداف مستلزم شروع کار با آمادگی بالا و اطلاع از مشکلات و چالشهای احتمالی تجارت و صادرات است. باید در نظر بگیرید برای بهرهمندی از مزیتها و سودهای صادرات باید با آگاهی کافی وارد بازارهای جهانی شده تا در نتیجه بتوانید صادرات موفقی را تجربه کنید. برای کسب این آگاهی نیاز به دانستن مهمترین رازهایی دارید که بازرگانان بزرگ آنها را میدانند و به خوبی در تجارت از آنها استفاده میکنند. ما در تجیار به ۵ راز مهم در شروع صادرات که با کمک تجربه و مهارت تاجران حرفهای و آمار و اطلاعاتی که از صادرکنندگان بزرگ ایران جمعآوری کردیم اشاره خواهیم کرد.
- انجام تحقیقات بازار
انجام تحقیقات بازار راز اول یا همان مرحله اول در شروع صادرات است که بازرگانان بزرگ در آغاز کار بسیار به آن توجه میکنند. جالب است بدانید بیشتر صادرکنندگان همان تولیدکننده یا تأمینکننده کالای شخصی خود هستند که تصمیم به صادرات میگیرند. در این موارد قسمتی از مسیر طی شده و کالایی که باید صادر شود مشخص است. در قدم بعد باید مشخص شود که این کالا به چه کشور یا کشورهایی صادر و براساس چه معیارها و اطلاعاتی باید تصمیمگیری در این خصوص انجام شود. به طور معمول قبل از شروع صادرات و به ویژه برای انتخاب بازار یا بازارهای هدف انجام تحقیقات کاملی در مورد کشورهای واردکننده و شناخت شرایط صادرات کالا ضرورری است. به طور کلی در قدمهای اول شروع صادرات شما نیازمند داشتن دانشی ابتدایی در حوزههای گوناگون هستید. در اصطلاح به این دانش، اطلاعات تجاری گفته میشود که میتواند به شما در تصمیمگیری بهتر و مناسبتر برای شروع صادرات کمریسک کمک کند. از جمله این اطلاعات میتوان به اطلاعات محصول، اطلاعات بازار، اطلاعات رقبا، اطلاعات لجستیک و مقررات و قوانین اشاره کرد. برای انجام تحقیقات بازار و کسب اطلاعات تجاری مورد نیازتان میتوانید از منابع فراوانی استفاده کنید که به اختصار در این جا چند مورد را به شما معرفی خواهیم کرد.
- ابزارهای سازمان تجارت جهانی (ITC)
سازمان تجارت جهانی (ITC) یکسری ابزارهای آنلاین را طراحی و ساخته است که به شما امکان دسترسی به اطلاعات بسیار مفیدی در مورد بازارهای صادراتی محصول یا کالای مورد نظرتان را میدهد. یکی از این ابزارها یک وبسایت با نام ترید مپ است که آماری از صادرات و واردات کالاهای گوناگون در کشورهای مختلف به تفکیک کد تعرفه (HS Code) را طی سالهای متوالی در اختیار شما قرار خواهد داد. ابزار دیگر سایت سازمان تجارت جهانی برای اطلاع از قوانین، مقررات و تعرفههای کالاهای متفاوت در جهان مورد استفاده قرار میگیرد. علاوه بر این دو ابزار، امکانهای مختلف دیگری مانند اکسپورت پوتنشیا و استاندارد مپ هم توسط این سازمان برای توسعه تجارت در سطح بینالمللی ایجاد شده است.
- سایتهای فروشگاهی بینالمللی
سایتهایی مثل آمازون، ای بی یا علی بابا نیز میتوانند اطلاعات خوبی از فرآیند عرضه و تقاضا، قیمتگذاری و بستهبندی به شما بدهند.
سایت گمرکها در هر کشور آمار مبادلات آن کشور با دیگر کشورها را برای شما در دسترس قرار داده تا به سادگی بتوانید آمار واردات و صادرات هر کشور را بر اساس گمرک خود آن کشور به دست آورده و از این طریق با سابقه تجارت یک کشور در زمینه محصولات مختلف با کشورهای دیگر آشنا شوید.
- تجیار
خوب است بدانید صادرکنندگانی که از تجیار و ابزارهای آن برای کسب اطلاعات تجاری معتبر استفاده میکنند برای انجام کارهای گمرکی مانند تعیین ارزش کالای صادراتی خود نیازی به مراجعه حضوری به گمرکها ندارند و کندیهای سامانههای رسمی تجاری نیز وقت آنها را تلف نخواهد کرد. کاربران تجیار تنها با جستجوی نام کالای خود فقط در چند ثانیه به تمامی ارزشهای صادراتی و مصوبههای مربوط به آن دست پیدا میکنند و به این ترتیب همیشه چندین قدم از رقبای خود در صادرات جلوتر هستند.
- انتخاب بازار هدف
پس از انجام تحقیقات و بررسی کامل از بازار مورد نظر می توانید در مورد این که کدام بازار صادراتی برای تجارت شما بهتر است تصمیم بگیرید. این تصمیم شامل ارزیابی تقاضا، رقابت، تدارکات، در نظر گرفتن ریسکهای سیاسی و اقتصادی و توجه به تناسب فرهنگی، قوانین و مقررات، سلیقه و خواست مشتریها، موضوعات و چالشهای فرهنگی اجتماعی و پیچیدگیهای سیاسی اقتصادی روز است. علاوه بر اینها شما باید به بازارهای هدف و امکان صادرات به آنها نیز توجه داشته باشید. برای مثال کشور عراق را در نظر بگیرید. با وجود این که عراق یک کشور همسایه است که از نظر مسافت نزدیک بوده و حمل کالا را بسیار آسان میکند، از نظر فرهنگ و استانداردهای کالا نیز بسیار به ایران نزدیک است، یک بازار سنتی محسوب میشود و اگر قصد صادرات به این کشور را داشته باشید باید به صورت فیزیکی در این کشور حضور پیدا کرده و با بازرگانان و تجار عراقی به صورت حضوری ارتباط برقرار کنید. بنابراین اگر برای حضور در بازار هدف مشکلی ندارید میتوانید بازار عراق را انتخاب کنید. اما اگر ترجیح شما ارتباط از راه دور باشد، بهتر است به فکر انتخاب یک بازار مدرنتر بیفتید.
- تهیه برنامه صادرات
اگر متوجه شدید شرایط لازم برای آغاز صادرات را دارید و بازار مورد نظر خود را نیز انتخاب کردید، زمان تدوین یک برنامه مناسب اولیه برای شروع صادرات برای شما رسیده است. برای این کار لازم است جوانب کار را تا جایی که قابل پیشبینی است در نظر گرفته و برای هر بخش برنامه مشخصی داشته باشید.
در نظر داشته باشید که در فرآیند صادرات شما به طور حتم با چالشهای مختلفی روبرو خواهید شد بنابراین هوشمندانهتر است اگر یک یا دو برنامه پشتیبان در کنار نقشه اصلی خود داشته باشید تا در صورت روبرو شدن با چالشها بتوانید تصمیمگیری بهتری انجام دهید. برای آسانتر شدن کار شما، ما بخشهایی از یک برنامه صادرات اولیه و ساده را در اینجا به صورت موردی برای شما آوردهایم.
- اهداف و چشمانداز
به حتم تعیین کردن چشماندازی که در صادرات به دنبال آن میگردید و همچنین مشخص کردن اهداف کوتاه مدت و میان مدت برای شما انگیزه بسیار خوبی خواهد بود. سعی کنید با همفکری با افراد دیگر چرایی شروع صادرات را برای خود مشخص کنید و همچنین این نکته را برای خود شفاف نمایید که چطور قرار است به اهداف خود دست پیدا کنید.
- اطلاعات کالا
دومین بخش از یک برنامه صادراتی به مشخصات و اطلاعات کالای شما اختصاص دارد. مواردی مانند مشخص کردن کابرد و مصارف، زنجیره تامین، کد بینالمللی، استانداردها و الزامات، نحوه بستهبندی و ویژگیهای دیگر کالا که برای مشتریان اهمیت دارد از جمله چیزهایی است که در این قسمت باید آنها را ثبت کنید. هر اندازه که این اطلاعات دقیقتر و از منابع اطلاعاتی معتبرتری جمعآوری شده باشند به شما در آغاز صادرات حرفهایتر و ایجاد تمایز با رقبایتان کمک خواهد کرد. چرا که شما با دانستن این اطلاعات و اشراف کامل بر کالای خودتان میتوانید مزیتهای رقابتی مناسبی را برای خود مشخص نمایید.
- اطلاعات بازار هدف
تلاش کنید در خصوص بازار هدفتان تحقیقات خوبی انجام دهید و یک بانک اطلاعاتی کامل در مورد آن تهیه کنید. از جمله چیزهایی که لازم است در تهیه طرح صادرات آورده شود و به آن توجه کنید مشخصات دموگرافیک کشور، مشخصات اقتصادی کشور، بررسی تقاضای محصول، بررسی دسترسی به بازار و بررسی میزان رقابت در بازار است.
- اطلاعات لجستیک
در این گام میبایست به لجستیک و روشهای حمل و نقل به بازار هدفتان توجه کنید. تعیین کنید چه روشهای مختلفی برای حمل کالای شما وجود دارد و از میان آنها، بهترین مورد را برای کالای خود انتخاب کنید. همچنین باید جنس کالا و احتمال آسیب به آن را با توجه به فاصله جغرافیایی و مسائل مربوط به جابجایی بار در گمرکات کشور مبدا و مقصد را بررسی نمایید. در این زمان سعی کنید هزینههای گمرک و ترخیص، هزینه حمل و نقل و بیمه را نیز تا حدودی ارزیابی نمایید.
- استراتژی بازاریابی
شما برای ورود و معرفی خود به بازار و تبلیغ کالای مورد نظر خود یک استراتژی بازاریابی در بازار هدف نیاز دارید. این استراتژی ممکن است شامل راهاندازی بسترهای آنلاین نظیر سایت، شبکههای اجتماعی و ارتباط با مشتریان از طریق ایمیل باشد و یا اینکه شامل حضور در بازار هدف و یا پایانههای مرزی و بازاریابی کالا به صورت حضوری باشد. در هر صورت متناسب با استراتژی خود لازم است که ابزارها و منابع لازم را فراهم و به خوبی برای استفاده از آنها برنامهریزی کنید. در همین بخش با در نظر گرفتن مواردی مثل هزینههای تولید، هزینههای حمل و نقل، شرایط بازار محلی و قیمت رقبا میتوانید نحوه قیمت گذاری کالای خود را نیز برای بازار هدف تعیین کنید.
- بودجهبندی و تأمین مالی
به طور قطع شما بدون منابع مالی کافی برای دسترسی به اهداف مورد نظرتان نمیتوانید کار بخصوصی در زمینه صادرات انجام دهید. به این ترتیب الزامی است تا در طرح صادرات خود میزان منابع مالی که به آن دسترسی دارید را شفاف و واضح بیان کنید. توجه داشته باشید این منابع مالی بسته به اهداف و انتظاری که از پیشرفت خود در زمینه صادرات دارید میتواند صرف موارد مختلفی از جمله تحقیقات، فعالیتهای بازاریابی، توسعه زیرساختهای صادرات، منابع انسانی و سفرهای تجاری شود.
- ایجاد و توسعه زیرساختها
زمانی که تحقیقات صادرات را انجام دادهاید و برای مراحل مختلف برنامهریزی کردهاید، لازم است زیرساختهایی که هر فرد یا شرکتی برای صادرات لازم دارد را ایجاد کنید. داشتن یک تیم صادرات، حضور مناسب در فضای آنلاین، کاتالوگ محصولات، داشتن فرآیند مشخص برای انجام فعالیتهای صادرات از جمله چیزهایی است که به اعتبار شرکت شما نزد مشتریان خارجی کمک خواهد کرد. به عبارت دیگر، بدون وجود این زیرساختها جذب مشتریها و ترغیب آنها برای همکاری بسیار سخت خواهد بود.
- بازاریابی
زمانی که شرایط لازم برای صادرات را کسب کردید و زیرساختها را ایجاد کردید، وقت این است که برای فعالیتهای بازاریابی کالای خود در بازارهای صادراتی آماده شوید. این فعالیتها که با هدف پیدا کردن مشتری و حتمی شدن فرآیند فروش انجام میشوند، از ایجاد زیرساختهایی مانند وب سایت گرفته و به برقراری ارتباط با مشتری و عقد قرارداد ختم میشوند. با وجود این که در بسیاری از اوقات صادرکنندگان از راه خرید لیست مشتری یا روشهای دیگر خودشان به دنبال مشتری میروند اما با اجرای بازاریابی، از راه شبکه های اجتماعی یا طراحی وبسایت، خود را در معرض دید مشتریان قرار خواهید داد. این روش به مراتب آسانتر از این است که خودتان به دنبال مشتری بروید. چراکه زمانی از شما نخواهد گرفت، مشتریهایی که شما را پیدا کنند در آن زمان به محصول یا خدمات شما نیاز دارند و با در نظر گرفتن این که خودشان شما را پیدا کرده اند بسیار راحتتر به شما اعتماد خواهند کرد. برای آغاز بازاریابی نیاز است که یک سری ابزارهای بازاریابی را برای کسب و کار خود فراهم کنید. وجود این ابزارها برای هر کسب و کاری لازم است و زمانی که تصمیم میگیرید به بازارهای جهانی قدم بگذارید، وجود آنها ضروریتر هم میشود.
سخن پایانی
شاید در ابتدا باورش برای شما سخت باشد اما صادرات را میتوانید خیلی ساده و با سرمایه اولیه جزئی شروع کنید اما با وجود این که صادرات کار پر سودی به شمار میرود، ریسک بالایی نیز دارد. به همین خاطر برای موفقیت در این راه نیاز است اطلاعات کامل و کافی برای شروع داشته باشید. شناسایی بهترین زمان برای صادرات محصول مورد نظر، استفاده از وسیله حمل مناسب، یافتن فروشگاه های زنجیره ای بزرگ که قدرت عرضه دارند و انعقاد قرارداد با آنها از نکاتی است که باید پیش از صادرات به در نظر بگیرید. به همین خاطر لازم است برای موفقیت در این راه از تجربه بازرگانان حرفهای و منابعی معتبر از آموزش صادرات مانند سایت تجیار استفاده کنید.