پایان عصر مدل‌های لوکس تسلا؛ توقف تولید Model S و X با چرخش ایلان ماسک به‌سوی رباتیک و هوش مصنوعی

به گزارش اینتیتر، در روشن‌ترین نشانه از فاصله گرفتن تسلا از کسب‌وکار خودروهای برقی، ایلان ماسک، مدیرعامل این شرکت، در تماس تلفنی با سرمایه‌گذاران اعلام کرد که تولید شاسی‌بلند Model X و سدان بزرگ Model S متوقف خواهد شد.

به گزارش گاردین، ماسک گفت: «زمان آن رسیده که عملاً به برنامه‌های مدل S و X پایان دهیم. انتظار داریم تولید این دو مدل را از فصل آینده به‌تدریج متوقف کنیم.»

به گفته او، کارخانه تولید Model S و X در شهر فریمانت ایالت کالیفرنیا به خط تولید ربات انسان‌نمای جدید تسلا با نام «Optimus» اختصاص خواهد یافت.

بر اساس تازه‌ترین گزارش مالی فصلی تسلا، فروش خودروهای این شرکت کاهش یافته و درآمد آن نیز روندی نزولی داشته است؛ موضوعی که هم‌زمان با تمرکز ماسک بر آینده تسلا در حوزه هوش مصنوعی و رباتیک مطرح می‌شود. در این گزارش، سال پرتنش تسلا به‌عنوان «گذار از یک شرکت سخت‌افزارمحور به یک شرکت هوش مصنوعی فیزیکی» توصیف شده است.

با وجود این چالش‌ها، وعده‌ها و چشم‌اندازهای بلندپروازانه ماسک باعث شد تسلا فراتر از انتظارات وال‌استریت ظاهر شود؛ آن هم در شرایطی که این شرکت برای نخستین بار کاهش درآمد سالانه را تجربه کرد و با افت ۳ درصدی نسبت به سال قبل روبه‌رو شد. تسلا در سه‌ماهه چهارم سال، سود هر سهم ۰.۵۰ دلار را گزارش داد که بالاتر از پیش‌بینی ۰.۴۵ دلاری تحلیلگران بود. درآمد اعلام‌شده نیز ۲۴.۹ میلیارد دلار بود که اندکی از برآورد ۲۴.۷۹ میلیارد دلاری بازار فراتر رفت.

با این حال، مجموع درآمدهای خودرویی تسلا در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۱۱ درصد کاهش یافت. این شرکت پیش‌تر اعلام کرده بود تحویل خودروها در سه‌ماهه چهارم – شاخصی که تحویل واقعی خودرو به مشتریان را می‌سنجد – با افت ۱۶ درصدی مواجه شده است؛ کاهشی که به‌ویژه به دلیل افت شدید تقاضا در بازار اروپا رخ داده است. سهام تسلا پس از انتشار گزارش مالی، در معاملات پس از ساعات رسمی تا ۴ درصد رشد کرد، اما بخشی از این افزایش را از دست داد.

در حالی که فروش خودروهای تسلا طی سال گذشته کاهش یافته، ماسک و مدیران شرکت بارها بر تغییر مسیر به سمت پروژه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، از جمله ربات‌های مصرفی Optimus و تاکسی‌های خودران، تأکید کرده‌اند. این فناوری‌ها هنوز به‌طور گسترده در دسترس عموم قرار نگرفته‌اند و سودآوری آن‌ها نیز اثبات نشده است، اما به ماسک این امکان را داده‌اند که از رشد بی‌سابقه آینده شرکت سخن بگوید؛ آن هم بدون دستاورد ملموس در کوتاه‌مدت.

ماسک پیش‌تر Optimus را «بزرگ‌ترین محصول تاریخ» توصیف کرده و مدعی شده است که این ربات‌ها در کنار خودروهای خودران، «دنیایی بدون فقر» را رقم خواهند زد. طبق گزارش مالی تسلا، تولید Optimus قرار است پیش از پایان سال ۲۰۲۶ آغاز شود و ماسک گفته فروش عمومی آن از سال ۲۰۲۷ شروع خواهد شد. همچنین تسلا اعلام کرده که اوایل این ماه با سرمایه‌گذاری ۲ میلیارد دلاری در شرکت xAI، استارتاپ هوش مصنوعی متعلق به ماسک، موافقت کرده است.

«ویبهَو تانجا»، مدیر مالی تسلا، در این تماس اعلام کرد هزینه‌های سرمایه‌ای شرکت به ۲۰ میلیارد دلار خواهد رسید؛ رقمی بسیار بالاتر از برآورد بسیاری از تحلیلگران.

اگرچه قیمت سهام تسلا در دوران پرحاشیه حضور ماسک در دولت طی سال گذشته سقوط کرده بود، اما در ماه دسامبر و هم‌زمان با تب بازار سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و وعده ماسک برای ساخت «ارتش ربات‌ها»، به بالاترین سطح تاریخی خود بازگشت. ماه پیش از آن نیز سهام‌داران تسلا بسته حقوقی ماسک را تصویب کردند که در صورت تحقق اهداف مالی مشخص، می‌تواند تا سقف یک تریلیون دلار برای او پاداش به همراه داشته باشد.

با وجود تبلیغات گسترده تسلا درباره پروژه‌های آینده، برخی محصولات که زمانی نماد آینده‌نگری این شرکت بودند، با مشکلات جدی مواجه شده‌اند. برای مثال، فروش سایبرتراک تسلا – خودرویی که ماسک اخیراً آن را «بهترین خودرویی که تسلا تاکنون ساخته» نامیده بود – بنا بر گزارش‌های Kelley Blue Book در سال گذشته ۴۸ درصد کاهش یافته است.

در عین حال، تسلا با رقابت فزاینده‌ای از سوی دیگر خودروسازان برقی، به‌ویژه شرکت چینی BYD، روبه‌روست. BYD سال گذشته با پشت سر گذاشتن تسلا، به بزرگ‌ترین خودروساز برقی جهان تبدیل شد و فروش آن در سال ۲۰۲۵ با رشدی ۲۸ درصدی همراه بود؛ رشدی که تا حد زیادی به دلیل ارائه خودروهای ارزان‌تر در بازارهای مختلف رقم خورد.