کاهش ۱ تا ۲ میلیون تومانی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در بهمن ۱۴۰۴ در راه است!
در هفتههای اخیر، بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی بار دیگر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز میان بازنشستگان تبدیل شده است؛ موضوعی که اگرچه با وعده افزایش تعهدات درمانی همراه بوده، اما همزمان فشار مالی قابلتوجهی را به این قشر وارد کرده است.
به گزارش اینتیتر، ۲۳ آبانماه محمد اسدی، رئیس کانون عالی کارگران بازنشسته تأمین اجتماعی کشور، از آغاز بیمه تکمیلی بازنشستگان از اول آذرماه خبر داد و اعلام کرد که تعهدات در قرارداد جدید افزایشیافته است. وی با تأکید بر قانون الزام درمان رایگان، عنوان کرد که سازمان تأمین اجتماعی مکلف است خدمات درمانی را بهصورت رایگان به بیمهشدگان ارائه دهد؛ بااینحال، واقعیت میدانی نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از هزینههای درمان همچنان از جیب بازنشستگان پرداخت میشود.
همزمان با اجرای قرارداد جدید، برخی از بازنشستگان در تماس با فارس اعلام کردهاند که مبالغی در حدود دو میلیون تومان از حقوق آنها کسر شده است؛ کسریهایی که برای بسیاری از بازنشستگان، باتوجهبه سطح حقوق و افزایش هزینههای معیشتی، قابلتوجه و نگرانکننده است.
عیوضی تأکید کرد که تاکنون گزارشی مبنی بر کسری حقوق با دلایلی غیر از بیمه به کانون بازنشستگان تهران ارائه نشده است؛ بااینحال، بازنشستگان میگویند انتخاب این بستهها در شرایطی صورتگرفته که هزینههای درمانی بهقدری افزایشیافته که عملاً گزینهای جز پذیرش بیمههای گرانتر برای آنها باقی نمانده است.
در سومین جلسه کمیته مزد، نمایندگان سازمان تأمین اجتماعی اعلام کردند هزینههای درمانی بیمهشدگان بیش از سهم قانونی تعیینشده است. این ادعا با مخالفت نمایندگان کارگری مواجه شد. به گفته باقری، نماینده کارگران در کمیته مزد، بر اساس گزارشهای رسمی سالهای گذشته از جمله گزارشهای ارائهشده در کمیسیون اجتماعی مجلس، میزان واقعی هزینهکرد درمان حتی به ۵ درصد نیز نرسیده و سهم قانونی درمان هیچگاه بهطور کامل تخصیص نیافته است.
عیدعلی کریمی، دبیر اجرایی خانه کارگر قزوین، با تأکید بر ضرورت انتشار گزارشهای مستند مالی گفت سازمان تأمین اجتماعی باید دقیقاً اعلام کند چه مقدار از سهم درمان هزینه شده و این هزینهها در کدام بخشها صرف شده است.سرگرمی روز نوشت، به گفته او، طرح ادعای هزینهکرد بیش از منابع بدون ارائه گزارش کارشناسی و حسابرسی شفاف، برای جامعه کارگری قابل پذیرش نیست.
کریمی همچنین به دریافت مبالغ اضافی از بیمهشدگان اشاره کرد و افزود با وجود تأمین منابع درمان از محل حقبیمه کارگران، مبالغی تحت عنوان بیمه تکمیلی از کارگران و بازنشستگان دریافت میشود؛ در حالیکه طبق قانون الزام، خدمات درمانی باید بهصورت کامل و رایگان ارائه شود. او وجود بیمه تکمیلی برای بیمهشدگان تأمین اجتماعی را نشانه ضعف بیمه پایه دانست.
افزایش هزینه بیمه تکمیلی و فشار بر بازنشستگان
در قرارداد جدید بیمه تکمیلی بازنشستگان، هزینه بسته «متوسط» حدود ۷۲۰ هزار تومان و بسته «طلایی» حدود یکمیلیون و ۲۵۰ هزار تومان تعیین شده است؛ رقمی که برای پوشش یک زوج بازنشسته به حدود دو میلیون تومان میرسد. فعالان کارگری میگویند این مبلغ برای بسیاری از بازنشستگان سنگین است و بخش قابل توجهی از مستمری آنان را مصرف میکند.
در ماههای اخیر گزارشهایی از کاهش خالص دریافتی برخی بازنشستگان منتشر شده که در مواردی به حدود دو میلیون تومان میرسد. علیاکبر عیوضی، دبیر کانون کارگران بازنشسته تأمین اجتماعی تهران، علت این اختلاف را انتخاب نوع بیمه تکمیلی دانسته و گفته است مبالغ متفاوتی بر اساس بستههای متوسط یا طلایی از حقوق افراد کسر میشود. با این حال، بازنشستگان میگویند افزایش هزینههای درمانی عملاً آنان را به انتخاب پوششهای گرانتر سوق داده است.
فعالان کارگری از افزایش چشمگیر تعرفه ویزیت پزشکان، قیمت دارو و خدمات بیمارستانی خبر میدهند و میگویند حتی هزینه جراحیهای ساده نیز برای بسیاری از خانوارهای بازنشسته سنگین شده است. به گفته آنان، در مواردی هزینه درمان به حدی افزایش یافته که امکان انجام آن عملاً از بین میرود؛ موضوعی که به افزایش سهم پرداخت از جیب بیماران انجامیده و با فلسفه بیمه اجتماعی در تضاد تلقی میشود.
انتقادها تنها به هزینهها محدود نیست. در استان قزوین، به گفته کریمی، حدود ۶۷ تا ۷۰ درصد جمعیت تحت پوشش تأمین اجتماعی هستند اما تنها دو بیمارستان فعال با ظرفیت محدود وجود دارد. شاخص تخت بیمارستانی نیز حتی به یک تخت برای هر هزار نفر نمیرسد و تجهیزات درمانی طی سالهای اخیر افزایش محسوسی نداشته است.سرگرمی روز نوشت، همچنین گزارشهایی از ارجاع بیماران مراکز دولتی و تأمین اجتماعی به مراکز خصوصی و تحمیل هزینههای سنگین منتشر شده است.
بر اساس آمارهای منتشرشده، حدود ۷۰۰ هزار بازنشسته بسته طلایی بیمه تکمیلی را انتخاب کردهاند؛ موضوعی که برخی کارشناسان آن را ناشی از اجبار برای دسترسی به خدمات بدون سقف میدانند. تمدید قرارداد بیمه تکمیلی نیز با وقفهای هشتروزه در ابتدای آذرماه همراه بود که نگرانیهایی درباره پایداری پوشش درمانی ایجاد کرد.
در مجموع، اختلاف بر سر سهم درمان در تأمین اجتماعی اکنون از یک بحث آماری فراتر رفته و به موضوعی اجتماعی تبدیل شده است. کارگران و بازنشستگان میگویند در حالیکه قانون بر درمان رایگان تأکید دارد، سهم پرداختی آنان از جیب رو به افزایش است. فعالان کارگری خواستار انتشار گزارش مالی شفاف از محل هزینهکرد سهم درمان هستند و تأکید دارند در صورت تداوم ابهام، مناقشه «نهبیستوهفتم درمان» همچنان یکی از چالشهای اصلی حوزه رفاه و بیمه اجتماعی باقی خواهد ماند؛ چالشی که معیشت میلیونها بیمهشده و بازنشسته را تحت تأثیر قرار داده است.