آیت الله اعرافی، از همکاری با حوزه و دانشگاه تا نشستن کنار پزشکیان و اژه‌ای؛ از جامعه المصطفی تا شورای موقت رهبری

به گزارش اینتیتر به نقل از خبرآنلاین، در فقدان رهبری بر اساس اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی تا زمان انتخاب رهبر جدید، شورای رهبری تشکیل می شود تا به ایفای نقش وظایف رهبر بپردازد. این شورا از ترکیب سه نفر تشکیل شده است که دو نفر از آنها رئیس جمهور و رئیس دستگاه قضا هستند. نفر سوم نیز یکی از شش فقیه شورای نگهبان است که با رای مجمع تشخیص مصلحت نظام انتخاب می شود.

چند ساعت پس از اعلام خبر شهادت رهبر انقلاب سخنگوی مجمع تشخیص از انتخاب آیت‌الله علیرضا اعرافی برای عضویت در شورای رهبری خبر داد. علیرضا اعرافی فقیه ۶۶ ساله از نسل دوم مسئولان انقلاب است. او در زمان پیروزی انقلاب اسلامی ۱۹ ساله بود. پس از پیروزی انقلاب بیشتر بر کارهای حوزوی فعالیت داشت و مسیر رسیدن او به شورای رهبری نیز از راه فعالیت در حوزه دینی بوده است. 

وقتی که علیرضا اعرافی جای پدرش را پر کرد

علیرضا اعرافی در سال ۱۳۳۸ در شهر میبد واقع در استان یزد در خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمد. پدرش آیت اللَّه محمد ابراهیم اعرافی از علمای مشهور آن شهر و از دوستان نزدیک امام خمینی(ره) بود. علیرضا اعرافی تحصیلات خود را در همان میبد آغاز کرد. او پس از خواندن مقداری از دروس ادبیات، در سال ۱۳۴۹ به قم آمد و همان جا تحصیلات دوره ابتدایی خود را تکمیل کرد. محمد ابراهیم اعرافی، پدر علیرضا اعرافی تا سال ۱۳۷۱ امام جمعه میبد یزد بود.

اعرافی در سالهای تحصیل شاگرد آیات مشکینی، حسن زاده آملی، سید کاظم حائری، حاج شیخ مرتضی حائری(ره)، فاضل لنکرانی، وحید خراسانی، جواد تبریزی، مکارم شیرازی، جوادی آملی و شبیری زنجانی بود. او هم از شاگردان شهید مطهری بود و هم در موسسه «امام خمینی» مصباح یزدی فلسفه خواند. او در سال ۱۳۷۱ با حکم مقام معظم رهبری به امامت جمعه شهر میبد برگزیده شد.

 

ریاست اعرافی بر جامعه المصطفی

جامعة المصطفی در فروردین ماه سال ۸۷ با دستور رهبر شهید انقلاب آغاز به کار کرد. جامعة المصطفی با ادغام دو ارگان سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور و مرکز علوم اسلامی، تشکیل شد. از همان بدو تشکیل جامعه المصطفی، علیرضا اعرافی که پیشتر رئیس مرکز علوم اسلامی بود مسئولیت آن را برعهده دارد.

 

این مجموعه با هدف تربیت طلاب غیرایرانی تشکیل شده و گفته شده است که طلبه ها از ۱۳۰ کشور برای تحصیل در ۱۰۰ رشته به این مجموعه می‌آیند. اعرافی در مردادماه ۹۶ در مصاحبه ای با خبرگزاری مهر گفته بود که به واسطه فعالیت‌های جامعه المصطفی ۵۰ میلیون نفر در جهان شیعه شده‌اند. 

 

عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی، ریاست حوزه های علمیه و شورای نگهبان

اعرافی که ریاست پژوهشگاه حوزه و دانشگاه را برعهده داشته، در سال ۹۰ عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی هم شد. اعرافی در سال ۹۳ نیز به طور همزمان به جمع ائمه جمعه استان قم اضافه شد.

 

اعرافی، همچنین مسیر حضور خود در مجلس خبرگان رهبری را از سال ۱۳۹۴ و حوزه انتخابیه تهران آغاز کرد که هرچند در آن مقطع موفق به کسب آرای لازم نشد، اما در انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۱۴۰۰ با حمایت جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، رسماً به این مجلس راه یافت.

 

در سال ۹۵ شورای عالی حوزه علمیه قم، اعرافی را با حفظ سمت ریاست جامعة‌ المصطفی(ص) ‌به‌عنوان مدیر جدید حوزه‌های علمیه سراسر کشور انتخاب کرد. 

 

اعرافی در تیرماه ۹۸ با حکم رهبری به شورای نگهبان رفت. او جایگزین آیت الله مومن شده بود که پس از فوت صندلی اش در شورا خالی مانده بود.

 

علیرضا اعرافی که خود از خانواده‌ای مجتهد برخاسته و از همان دوران کودکی مبارزه پدر و حضور مبارزین نهضت را در منزل از نزدیک دید، در دوران نهضت همراهی و همگامی با مخالفان و مبارزان را تجربه کرد و در سن 16 سالگی به زندان افتاد،

 

او در سال‌های دفاع مقدس بارها در جبهه‌های جنگ حضور یافت و مشوق رزمندگان اسلام بود. با روحیه ولایت ‏مداری درصحنه‌های سخت و دشوار، در کنار مردم پاسدار خون شهدا و ارزش‌های به‌دست‌آمده بوده و بر اساس تکلیف مداری، هرگز از وظیفه‌‏ای که اسلام و انقلاب بر دوش او نهاده شانه خالی نکرده است. 

 

تأکید بر ولایت‌فقیه، پاسداری از ارزش‌های الهی و انسانی به‌دست‌آمده از خون شهدا، احترام به مردم‌سالاری دینی و قانون و رأی مردم، رسیدگی به نابسامانی‌های اجتماعی چون بیکاری و تورم و رعایت اخلاق و ادب اسلامی در عرصه سیاست و .... از مبانی و دغدغه‌های سیاسی و اجتماعی ایشان است. اعرافی از جمله روحانیون سطح بالای حوزوی است که از جریان اعتدالی حوزه می‌آید.

 

فراگیری زبان‌های عربی و انگلیسی و مطالعات فراوان او در رشته‌های ریاضی و فلسفه غرب، علوم انسانی و اجتماعی و کتبی که نوعاً در حوزه متداول نبوده است کمک شایانی به او در درک درست از فضای جدید جامعه شد، با این‌همه شرکت او در دوره تحقیقاتی تعلیم و تربیت و علوم انسانی دفتر همکاری حوزه و دانشگاه (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه) او را به رسیدن الگویی در چگونگی برخورد، نقد و یا گفتگو با مکاتب و اندیشه‌های نوین کمک کرد و از همه مهم‌تر به شناخت و ارتباط با نسل جدید حوزه و دانشگاه رهنمون ساخت و در طول چهار دهه گذشته همواره با دانشگاه‌های داخل و خارج در عرصه بین ‏الملل در ارتباط و در دانشگاه‌های گوناگون تدریس کرده است.

 

اعرافی در زمان تحصیل با پر کردن روزهای تعطیل خود به مباحثه تفسیر المیزان و نهج‌البلاغه و سایر کتب علمی پرداخت. سرانجام این حرکت فرهنگی و اجتماعی او به جهت‌‏دهی مطالعات و پژوهش‌های کتابخانه‏ای و میدانی در تعلیم و تربیت رساند و ضرورت و خلأ در این بخش او بر آن داشت که با نوآوری و تطبیق مباحث موجود در کتب قدما با مباحث امروزین به تدریس فقه ‏التربیه پرداخته و درزمینهٔ علوم انسانی و فلسفه آن و به ‏ویژه حوزه علوم تربیتی و فلسفه تربیتی، ابواب جدید فقهی از جمله فقه تربیتی، فقه روابط اجتماعی، فقه اخلاق را پایه‌ریزی کند، به‌گونه‌ای که جایزه جهانی علوم انسانی اسلامی ویژه نوآوری و نظریه‌پردازی در رشته تعلیم و تربیت اسلامی به او اعطاء شد.

 

این جهت‌‏دهی سال‌ها تحقیق و تبلیغ و تدریس در حالی صورت گرفت که وی در عرصه تدریس، تدریس اسفار اربعه و خارج فقه و اصول را ادامه و با دارا بودن شاگردانی در فقه، اصول و فلسفه در زمره اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم قرار گیرد.

 

او به دلیل مطالعات در علوم مختلف و مشاهده مراکز علمی و حوزوی در بسیاری از کشورهای جهان از نزدیک و حضور فعال در همایش‌ها و کنفرانس علمی و دینی بین‌المللی در کنار تسلط بر علوم حوزوی و تدریس سطوح عالی حوزه از معدود شخصیت‌های علمی و دینی است که در دوره گذار حوزه‌های علمیه به مقطعی جدید ورود انقلاب اسلامی به دهه چهارم، یعنی دهه تقابل و تعامل گفتمان‌ها، گفتمان‌ها و پدیده‌های نوین فکری، سیاسی و اجتماعی را رصد و آسیب‌شناسی و فرصت‌ها و تهدیدها را فهرست می‏کند.

 

آثار و مسئولیت‌های علمی و اجرایی آیت الله اعرافی بیانگر جایگاه مذهبی، مردمی، علمی و اخلاقی او است به‌گونه‌ای که او در عین قرار داشتن در جایگاه یکی از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و ارتباط با فضلا و روحانیون و بدنه حوزه و مؤسسات علمی، در قم در جایگاه امام‌جمعه قم ارتباط تنگاتنگی با مردم داشته و در جایگاه مدیریت حوزه‌‏های علمیه سراسر کشور با نخبگان حوزوی در ارتباط است