علت ریزش قیمت طلا در این روزها چیست؟

به گزارش اینتیتر، بازارهای مالی امروز را محتاطانه شروع کردند. اخبار احتمال آغاز مجدد شروع جنگ ایران و امریکا و شسکت احتمالی مذاکرات صلح، معامله گران را محافظه کارتر از قبل کرده است.

همین موضوع براساس روال گذشته بازار، قطعا باعث افزایش قیمت طلا می شد اما این بار طلا متفاوت عمل کرد و به جای رشد دست به اصلاح قیمت زد. واقعیت ماجرا چیست چرا در سایه تنش های ژئوپلتیک و افازیش قیمت نفت و چالش های اقتصادی کشورها قیمت طلا ریزشی شده است؟ مگر طلا محل امن سرمایه گذاری در زمان بحران ها نیست؟

پاسخ به این پرسش اندکی پیچیده است و برای دریافت جواب باید تصویر کلی از بازارهای مالی به دست آورد. عملکرد  بازار اوراق قرضه، شاخص‌های نوسان و جریان سرمایه در صندوق‌های طلا فضای متفاوتی را از ریسکی که بر بازار جریان دارد،‌نشان میدهند.

وال استریت ژورنال درباره پیچیدگی معاملات این روزها و علت یابی آن می نویسند: شاخص بخش طلا و نقره فیلادلفیا که وضعیت شرکت‌های بزرگ طلا و نقره را نشان می‌دهد با افت روبه‌رو شده است. هم‌زمان با این اتفاق، قیمت «بولیون» (شمش استاندارد طلا) نیز نخستین پول‌بک (اصلاح یا کاهش موقتی قیمت بعد از یک دوره رشد) جدی خود را در ماه‌های اخیر تجربه می‌کند.

در همین حال، قیمت نقدی طلا به زیر ۴۶۴۰ دلار برای هر اونس رسیده و این موج کاهش به بیشتر ابزارهای سرمایه‌گذاری مرتبط با طلا نیز سرایت کرده است. در یک ماه گذشته ارزش شاخص شرکت‌های طلا حدود ۱۳.۷ درصد افت کرده؛ زیرا نقش طلا به‌عنوان یک دارایی امن تا حدی زیر سؤال رفته است. عامل اصلی این فشار، افزایش «بازدهی واقعی» اوراق قرضه (سود اوراق دولتی پس از در نظر گرفتن تورم) عنوان می‌شود.

در حال حاضر سود اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت آمریکا به حدود ۴.۳۴ درصد رسیده که یکی از سطوح بالای یک سال اخیر است. وقتی سود این اوراق بالا می‌رود، هزینه فرصت نگهداری طلا افزایش می‌یابد؛ یعنی چون طلا سود ماهانه یا بهره بانکی ندارد، برخی سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند پول خود را به سمت اوراق قرضه ببرند تا سود ثابت دریافت کنند.

در همین حال شاخص VIX(شاخصی که میزان ترس و نوسان بازار سهام آمریکا را نشان می‌دهد) در محدوده عادی قرار دارد. این موضوع نشان می‌دهد افت اخیر طلا بیشتر به دلیل جذاب‌تر شدن بازدهی دلار و اوراق قرضه است، نه فروش هیجانی ناشی از ترس.

هم‌زمان، تحولات سیاسی آمریکا و ابهام درباره روند مذاکرات با ایران نیز بر فضای بازار سایه انداخته است. این تحولات در آستانه هفته‌ای رخ می‌دهد که نگاه‌ها به فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) دوخته شده؛ نهادی که انتظار می‌رود در نشست پیش‌رو نرخ بهره را بدون تغییر نگه دارد.

درگیری‌های منطقه‌ای مرتبط با ایران که حالا به ماه سوم نزدیک شده، تا حدی الگوی سنتی بازار را به‌هم زده است. ایمی گاور از موسسه مورگان استنلی می‌گوید:

کاهش امیدها به کاهش نرخ بهره باعث شده طلا این‌بار نتواند نقش همیشگی خود به‌عنوان دارایی امن را ایفا کند.

در همین مدت صندوق‌های ETF طلا (صندوق‌های بورسی که پشتوانه آن‌ها طلاست) در مجموع حدود ۹۰ تن از ذخایر خود را فروخته‌اند و حتی بانک مرکزی ترکیه نیز در ماه مارس حدود ۵۲ تن طلا به بازار عرضه کرده است.

اثر این روند در ابزارهای مالی مرتبط با طلا نیز دیده می‌شود. صندوق GLD (بزرگ‌ترین صندوق سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا در جهان) تقریباً قدم‌به‌قدم افت قیمت نقدی طلا را دنبال کرده و امروز حدود یک درصد کاهش ارزش داشته است.

در مقابل، شرکت‌های استخراج طلا ضربه بیشتری خورده‌اند. برای مثال سهام شرکت نیومونت (یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان طلای جهان) حدود سه درصد کاهش یافته است. سهام شرکت‌های معدنی معمولاً دو تا سه برابر خودِ طلا نوسان می‌کنند، زیرا سود آن‌ها مستقیماً به قیمت این فلز وابسته است.

با وجود این اصلاح، طلا از ابتدای سال هنوز بیش از ۹ درصد رشد داشته و بسیاری از تحلیلگران معتقدند خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی جهان مانند یک «کف حمایتی» برای قیمت عمل می‌کند و اجازه نمی‌دهد بازار به‌راحتی سقوط کند. با این حال، در کوتاه‌مدت اگر بازدهی اوراق قرضه بالا بماند، برخی کارشناسان احتمال افت ۱۰ تا ۲۰ درصدی دیگر را نیز مطرح می‌کنند.

در هفته‌های آینده نگاه بازار به داده‌های تورمی آمریکا یا همان CPI (شاخص قیمت مصرف‌کننده) خواهد بود. اگر تورم کاهش یابد و سود اوراق قرضه پایین بیاید، فشار از روی طلا کمتر می‌شود. اما در صورتی که بازدهی اوراق همچنان بالا بماند یا تنش‌های ژئوپلیتیک کاهش یابد، ممکن است روند اصلاحی طلا ادامه پیدا کند؛ روندی که معمولاً در سهام شرکت‌های معدنی سریع‌تر و شدیدتر دیده می‌شود.