مبلغ کالابرگ در سال ۱۴۰۵ چقدر می شود؟

نرخ دلار ترجیحی که ۲۸۵۰۰ تومان بود با آزادسازی نرخ ارز به ۱۱۲ هزار تومان افزایش یافت و اکنون نیز به حدود ۱۳۹ هزار تومان رسیده است. یعنی در عرض چهار ماه ۳۸۸ درصد رشد کرده است.

دولت پیش از این قول داده بود همگام با نرخ ارز، یارانه را ترمیم کند، و حالا در آستانه اردیبهشت‌ماه بر سر دوراهی انتخاب چند سناریو قرار دارد.

در سناریوی اول، دولت نگاهی سلامت‌محور دارد. سبدی شامل ۲۳۸۶ کیلوکالری (مورد تأیید انستیتو تغذیه) که علاوه بر ۱۱ قلم کالای اساسی قبلی، نان، میوه و سبزیجات را هم در بر می‌گیرد.

طبق محاسبات بر اساس قیمت‌های فروشگاه‌های آنلاین، اگر به ۱۱ قلم کالای قبلی، سیب به عنوان میوه، کاهو به عنوان سبزی و نان لواش را اضافه کنیم، هزینه ماهانه این ۱۴ قلم کالا برای هر نفر برابر با حدود ۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان خواهد بود.

در این محاسبه، مقدار مصرفی هر کالا بر اساس سبد مطلوب وزارت بهداشت تنظیم شده است. برای مثال، وزارت بهداشت می‌گوید مقدار مطلوب مصرف تخم مرغ برای هر نفر ۴۰ گرم در روز است. به این ترتیب هر نفر باید ماهانه ۱۲۰۰ گرم تخم مرغ مصرف کند.

طبق محاسبات قبلی هزینه سبد کالابرگی اولیه – شامل ۱۱ قلم بدون نان، میوه و سبزیجات - در ابتدای حذف ارز ترجیحی یعنی نیمه دی ماه برابر با حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان بوده است. بنابراین قیمت این سبد ۱۱ کالایی در حدود چهار ماه گذشته، حدود ۱ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان افزایش یافته است. با احتساب میوه، نان و سبزی در سبد جدید، میتوان گفت در این سناریو سبد کالابرگی جدید دولت نسبت به سبد قدیم ۵ میلیون و ۱۹۷ هزار تومان افزایش قیمت دارد .

بنابراین اگر دولت بخواهد سناریوی اول را اجرایی و همان کیفیت را حفظ کند، باید عدد ۷ میلیون تومان را ملاک قرار دهد. بنابراین میزان کالابرگ هم باید متناسب با آن افزایش یابد که اجرای این سناریو برای دولت هزینه بسیار بالایی خواهد داشت. دولت اگر همان نسبت را بخواهد تامین کند باید عدد یارانه را به نزدیک ۳ میلیون تومان برساند.

محاسبات نشان می‌دهد در سناریوی دوم، که سبد کالابرگی ۲۱۰۰ کالری در نظر گرفته شده و شامل همان ۱۱ قلم به اضافه میوه است، هزینه این سبد با قیمت‌های کنونی برای هر نفر برابر با ۵ میلیون و ۳۵۴ هزار تومان برآورد می‌شود که نسبت به سبد قبلی (قیمت‌های نیمه دی ماه و بدون احتساب میوه) ۲ میلیون و ۶۴۷ هزار تومان بیشتر است.

بنابراین اگر دولت این سناریو را انتخاب کند،‌ حفظ همان قدرت خرید حدود ۲ میلیون تومان یارانه می‌خواهد.

اینطور که اعلام شده، سناریوهای دیگری نیز وجود دارد که مبتنی بر تاثیرات نرخ ارز بر کالاهای مختلف است. در این سناریوها مبلغ کالابرگ بیشتر بر پایه کالاهایی تنظیم خواهد شد که از تغییرات نرخ ارز اثر بیشتری گرفته‌اند.

به این ترتیب،‌ تفاوت زیادی میان سناریوهای افزایش کالابرگ وجود دارد.

با این حال انتظار اینکه مبلغ کالابرگ جهش زیادی از عدد یک میلیون تومانی کنونی داشته باشد، کمی دور از ذهن به نظر می‌رسد. زیرا کل بودجه تخصیص شده به این طرح ۹۶۶ همت است که با احتساب ۸۶.۹ میلیون نفر مشمول این طرح، مبلغ کالابرگ برای هر نفر همان حدود یک میلیون تومان خواهد بود. و در صورت افزایش بیشتر، دولت باید از منابع دیگری فرای بودجه تخصیص داده شده خرج کند. مثلا اگر دولت قرار باشد یارانه ۲ میلیون تومانی دهد یعنی این بودجه کلان باید دو برابر شود که با توجه به وضعیت کشور و دولت بعید است.