آخرین وضعیت قطعی اینترنت بین الملل ایران امروز 14 اردیبهشت؛ زمان بازگشت نت معلوم شد؟
با گذشت 66 روز از قطعی اینترنت هنوز هم خبری از بهبود وضعیت نیست
به گزارش اینتیتر به نقل از شایانیوز، همزمان با تداوم شصتوششمین روز قطع گسترده اینترنت بینالملل در ایران، گزارشها از تشدید آسیبهای اقتصادی، آموزشی و روانی حکایت دارد؛ اما مقامات مسئول همچنان از «شرایط جنگی» به عنوان مانع اصلی وصل مجدد نام میبرند و هیچ چشمانداز زمانی مشخصی ارائه نمیدهند.
به گزارش پایگاه خبری، دادههای منتشرشده توسط نهاد پایش اینترنت «NetBlocks» نشان میدهد خاموشی گسترده اینترنت در ایران وارد شصتوششمین روز متوالی خود شده و مجموع زمان این اختلال به حدود 1560 ساعت رسیده است. این وضعیت که یکی از طولانیترین قطعیهای اینترنت در مقیاس ملی در جهان محسوب میشود، نگرانیهای گستردهای درباره پیامدهای حقوق بشری، اقتصادی و اجتماعی آن ایجاد کرده است.
اینترنت طبقاتی؛ دسترسی فقط برای گروههای خاص
نتبلاکس اعلام کرده که در کنار قطع سراسری، نوعی «دسترسی گزینشی» یا whitelisting برای برخی افراد و گروههای خاص برقرار شده است. تنها تعداد محدودی از کاربران، نهادها یا کسبوکارهایی که موفق به دریافت تأییدیه صنفی، کد نظامپزشکی، کارت خبرنگاری یا معرفینامه سازمانی شدهاند، میتوانند از اینترنت بینالمللی استفاده کنند. عموم مردم اما همچنان در وضعیت قطع کامل ارتباط باقی ماندهاند.
کارشناسان این رویکرد را «اینترنت طبقاتی» توصیف کردهاند و هشدار میدهند که تداوم چنین سیاستی میتواند شکاف دیجیتال را به شکافی اجتماعی تبدیل کند.
معیشت قربانی بیثباتی اینترنت
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که پیکهای موتوری، فروشگاههای آنلاین، رستورانها و کسبوکارهای وابسته به پلتفرمهای دیجیتال با کاهش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی سفارشها مواجه شدهاند. یکی از پیکهای موتوری در گفتوگو با این پایگاه خبری میگوید: «وقتی اینترنت قطع میشود، عملاً کار ما هم قطع میشود. حتی اگر در خیابان باشیم، بدون اپلیکیشن نمیتوانیم سفارش بگیریم.»
در کنار کاهش درآمد، افزایش هزینههای سوخت، استهلاک موتور و رشد بیسابقه تعداد پیکها (به دلیل تعدیل نیرو در سایر بخشها) باعث شده که بسیاری از فعالان این حوزه شغل خود را رها کنند یا به حاشیه رانده شوند.
آموزش و سلامت روان در وضعیت قرمز
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، حسین سیمایی صراف، قطع اینترنت را یکی از مهمترین چالشهای علمی و پژوهشی کشور توصیف کرده و هشدار داده است: «این مسئله آسیب قابل توجهی به پژوهشها، تحقیقات و مراودات بینالمللی وارد کرده و میتواند به کاهش رتبه علمی کشور و تضعیف دادههای پژوهشی منجر شود.»
از سوی دیگر، امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران، با اشاره به تأثیر قطعی طولانیمدت اینترنت بر سلامت روان میگوید: «جنگ به خودی خود باعث دوریها میشود، اما الان با قطع اینترنت ما خودمان به دست خودمان فاصله ایجاد میکنیم. هیچکس به صورت روشن پاسخگو نیست و حالتی از بیاعتنایی نسبت به رنج عمومی در آن دیده میشود.»
کی وصل میشود؟ پاسخ مسئولان
در حالی که مطالبه عمومی برای رفع قطعی اینترنت روزبهروز افزایش مییابد، پاسخ مقامات رسمی همچنان مبهم و مشروط است:
سخنگوی دولت، فاطمه مهاجرانی: «دولت با بیعدالتی ارتباطی مخالف است، اما اینترنت پرو با مصوبه شورای عالی امنیت ملی برای حفظ ارتباط کسبوکارها در شرایط بحران ایجاد شده است. با اعلام عادیشدن شرایط، وضعیت اینترنت تغییر خواهد کرد.»
معاون ارتباطات دفتر رئیسجمهور، محمدمهدی طباطبایی: «رئیسجمهور با محدودیت دسترسی مردم قویاً مخالف است، اما مراجع تخصصی در شرایط جنگی مخاطراتی برای بازگشایی اینترنت قائلند. طرح اینترنت پرو صرفاً راهی موقت برای دسترسیهای ضروری است.»
نماینده تهران در مجلس، امیرحسین ثابتی: «شورای عالی امنیت ملی دستور محدودیت دسترسی به فضای مجازی را صادر کرده و وصل شدن دوباره اینترنت جهانی منوط به خروج از «شرایط جنگی» است.»
مشاور وزیر ارتباطات، محمد حافظ حکمی: «روزانه پیگیر بازگشایی اینترنت هستیم. اتصال ممکن است به صورت مرحلهبهمرحله یا دفعی انجام شود.»
جمعبندی؛ انتظار برای پایان «وضعیت جنگی»
با توجه به اظهارات رسمی، هیچ تاریخ دقیقی برای وصل شدن اینترنت بینالملل اعلام نشده است. تنها شرط قطعی که مسئولان بر آن تأکید دارند، پایان یافتن «شرایط جنگی» از دید شورای عالی امنیت ملی است. تا آن زمان، وضعیت موجود ادامه خواهد یافت و تنها گروههای خاص از طریق «اینترنت پرو» امکان دسترسی محدود به شبکه جهانی را دارند.
کارشناسان معتقدند فقدان شفافیت در تصمیمگیری و عدم اقناع افکار عمومی، بیاعتمادی را تشدید کرده و فشار روانی و اقتصادی بر مردم را افزایش داده است. به نظر میرسد تا زمانی که نهادهای امنیتی پایان شرایط اضطراری را اعلام نکنند، چشماندازی برای بازگشت به حالت عادی وجود نخواهد داشت.
