​دیدار پوتین و شی در پکن؛ گفتوگو برای احیای پروژه غولپیکر گازی «قدرت سیبری ۲» در سایه تحریمها و بحران انرژی

به گزارش اینتیتر، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، روز سه شنبه وارد پکن می شود تا در دیداری که کرملین امیدوار است به افزایش چشمگیر صادرات انرژی روسیه به چین منجر شود، شرکت کند. این سفر روابط دو کشوری را که مسکو آن را «در سطحی بی سابقه» توصیف میکند، بیش از پیش تقویت خواهد کرد.

به گزارش فایننشال تایمز، سفر پوتین به چین که وزارت خارجه پکن آن را بیست و پنجمین سفر او به این کشور اعلام کرده، تنها چند روز پس از نخستین سفر دونالد ترامپ، رئیس جمهور وقت آمریکا به چین در ۹ سال اخیر، نشان دهنده روابط نزدیک او با شی جینپینگ است.

کرملین اعلام کرد که خط لوله گاز «قدرت سیبری ۲» با ظرفیت سالانه ۵۰ میلیارد مترمکعب که قرار است از میادین گازی روسیه (که زمانی تأمینکننده اروپا بودند) به سمت شرق و چین امتداد یابد، محور «گفتوگوهای جدی و بسیار دقیق» بین پوتین و شی جینپینگ خواهد بود.

تحلیلگران میگویند مشکلات اقتصادی فزاینده روسیه، چهار سال پس از حمایت همه جانبه از حمله به اوکراین، این احتمال را افزایش داده که پوتین و شی برای اجرایی کردن خط لوله PS۲ به توافق برسند؛ توافقی که تنها شانس واقعی مسکو برای جبران بخشی از صادرات ازدست رفته اش به اروپا محسوب میشود.

روسیه و چین سپتامبر گذشته یک «یادداشت ساخت» برای این خط لوله امضا کردند و پس از آن مهندسان گازپروم کار روی طراحی های فنی را آغاز کردند. اما دو کشور همچنان بر سر قیمتی که چین باید برای گاز بپردازد و میزان خریدی که متعهد شود، در بن بست باقی مانده اند.

پوتین این ماه گفت روسیه و چین به «گامی جدی و بسیار بزرگ در زمینه نفت و گاز» نزدیک شده اند و افزود اگر توافقی در جریان این سفر نهایی شود، «بسیار خوشحال خواهد شد».

الکساندر گابوف، مدیر مرکز کارنگی روسیه و اوراسیا در برلین، معتقد است: «این بهترین زمان ممکن برای این کار است. چین بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد و روسیه نیز در موقعیتی درمانده به دنبال منابع درآمدی جدید است.»

روسیه اکنون بزرگترین تأمین کننده نفت خام چین است و ۲۰ درصد از واردات این کشور را تشکیل میدهد. چین در سالهای اخیر همچنین بزرگترین خریدار نفت خام ایران بوده است. یک سوم نفت و ۲۵ درصد گاز وارداتی چین از تنگه هرمز عبور میکند که از زمان شروع جنگ در منطقه، عمدتاً مسدود بوده است.

واسیلی کاشین، استاد دانشکده عالی اقتصاد مسکو میگوید جنگ در خلیج فارس، انگیزهای برای چین ایجاد کرده تا منابع انرژی خود را متنوع کند. اختلال در تأمین نفت از خاورمیانه به دلیل جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، میتواند به چین کمک کند تا نگرانیهای خود را درباره وابستگی بیش از حد به انرژی روسیه کنار بگذارد. با رشد کمبود انرژی، چین افزایش چشمگیر تورم و تضعیف ناگهانی فعالیتهای اقتصادی داخلی خود را در ماه آوریل گزارش کرد.

کاشین میگوید اگرچه پوتین به صادرکنندگان انرژی گفته است در بازارهای آسیایی توسعه پیدا کنند، اما روسیه قادر نخواهد بود به طور کامل جایگزین واردات نفت چین از خاورمیانه شود.

یک منبع آگاه ابراز تردید کرده که چین و روسیه بر سر قیمت گاز خط لوله «قدرت سیبری ۲» به توافق برسند، زیرا پکن قیمتی مشابه سطح یارانه ای سنگین در بازار داخلی روسیه را مطالبه میکند. به گفته این منبع، چین همچنین نگران «به اوج رسیدن» مصرف گاز است و چنین تعهد بلندمدتی را نمیپذیرد.

کرملین گفته «بیشترین انتظارات را» برای این سفر دارد که بخشی از نشست های عالی سالانه رهبران دو کشور است. آنها همچنین قصد دارند سه بار دیگر در سال جاری در نشست های چندجانبه با یکدیگر دیدار کنند.

یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی رئیسجمهور روسیه، به خبرنگاران گفت مواضع سیاست خارجی روسیه و چین «اساساً یکسان است» و روابطشان در «سطح بی سابقه ای بالایی» قرار دارد.

اوشاکوف تأکید کرد که زمان سفر پوتین (تنها چند روز پس از خروج ترامپ از پکن) تصادفی بوده است. او گفت روابط قوی روسیه با چین میتواند به تثبیت امور بین المللی کمک کند.

هیئت ۳۹ نفره روسیه قرار است روز چهارشنبه با همتایان چینی خود گفت و گو کند و پوتین و شی حدود ۴۰ سند را امضا خواهند کرد و سپس در یک نشست غیررسمی با چای، به بحث درباره مسائل جهانی می پردازند.

پوتین همچنین برنامه دارد با یک مهندس چینی دیدار کند که در اولین سفر رئیس جمهور روسیه به چین در سال ۲۰۰۰، در حالی که پسری ۱۰ ساله بوده، با او عکس یادگاری گرفته است؛ دیداری که قرار است بر پیوندهای عمیق او با چین تأکید کند.

وزارت خارجه چین گفت سفر پوتین «فرصتی برای تداوم توسعه روابط چین و روسیه به سطحی عمیق تر» خواهد بود.

روابط روسیه و چین در سالهای اخیر با انگیزه خصومت متقابل دو کشور نسبت به آمریکا، تقویت شده است. پکن با افزایش خرید انرژی روسیه و تأمین قطعات حیاتی برای تلاش جنگی پوتین، طناب نجات اقتصادی به سوی مسکو انداخته و همچنین به روسیه در دور زدن تحریمهای غربی کمک کرده است.

کسری بودجه روسیه در سال جاری با افزایش سرسام آور تورم، هزینه های سرسام آور جنگ در اوکراین و کاهش ۳۸ درصدی درآمدهای صادرات انرژی نسبت به سال قبل، به شدت افزایش یافته است.

چین واردات نفت روسیه را در سال جاری ۳۵ درصد افزایش داده و تجارت کل دو کشور در همین بازه زمانی حدود ۲۰ درصد رشد کرده و به بیش از ۸۵ میلیارد دلار رسیده است. گابوف می گوید بخش زیادی از این رشد احتمالاً ناشی از وابستگی روسیه به واردات قطعات چینی برای تلاش جنگی آن است. به گفته او: «چین در موقعیتی بسیار سودمند قرار دارد، زیرا روسیه بارها و بارها ناچار به روی آوردن به چین است. این امری غیرقابل جایگزین است.»