وعده دولت برای بازگشت اینترنت بینالملل؛ آیا اینترنت امروز 30 اردیبهشت وصل میشه؟
بحران اینترنت و چندصدایی در تصمیمگیری؛ انتقاد عضو شورای عالی فضای مجازی از ساختار جدید دولت
به گزارش اینتیتر به نقل از شرق، در حالی که محدودیت و اختلال اینترنت در ایران همچنان ادامه دارد و کسبوکارهای آنلاین، بومگردیها و حتی خدمات روستایی با مشکلات گسترده مواجه شدهاند، حالا انتقادها به نحوه مدیریت اینترنت از درون شورای عالی فضای مجازی نیز علنی شده است. محمد سرافراز، عضو شورای عالی فضای مجازی، تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» را نه راهحل بحران، بلکه نمونهای دیگر از ساختارهای موازی و ناکارآمد توصیف کرده است.
با گذشت هفتهها از اعلام تشکیل ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور، هنوز جزئیات دقیق اختیارات و مسئولیتهای این نهاد مشخص نشده است. با این حال، دولت اعلام کرده بود هدف از ایجاد این ستاد، کاهش چندصدایی و هماهنگی بیشتر در تصمیمگیریهای حوزه اینترنت است.
اما حالا محمد سرافراز معتقد است مشکل اصلی اینترنت در ایران، نبود ساختار جدید نیست؛ بلکه ریشه بحران در مدیریت ضعیف، موازیکاری و دخالت نهادهای متعدد در تصمیمگیریها قرار دارد.
او تاکید کرده تصمیمات مربوط به محدودسازی یا قطع اینترنت اساسا در شورای عالی فضای مجازی اتخاذ نشده و این شورا حتی نزدیک به یک سال است که جلسهای برگزار نکرده است.
شورایی که به اهداف اولیه نرسید
سرافراز با اشاره به سابقه ۱۵ ساله شورای عالی فضای مجازی گفته این شورا نتوانسته به هدف اصلی خود یعنی بهرهبرداری حداکثری از فرصتهای اینترنت و فضای مجازی دست پیدا کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که طی ماههای اخیر، اختلال اینترنت علاوه بر کسبوکارهای شهری، آسیب سنگینی به اقتصاد روستاها و مناطق محروم وارد کرده است. بسیاری از اقامتگاههای بومگردی، فروشگاههای محلی، تولیدکنندگان صنایعدستی و کسبوکارهای کوچک روستایی که فروش و ارتباطات خود را بر بستر اینترنت بنا کرده بودند، با افت شدید درآمد و حتی تعطیلی مواجه شدهاند.
ابهام درباره مسئول اصلی اینترنت
بخش مهم صحبتهای سرافراز مربوط به این پرسش قدیمی است که تصمیم نهایی درباره اینترنت در ایران دقیقا توسط چه نهادی گرفته میشود.
او صراحتا گفته تصمیمات مربوط به قطع اینترنت در شورای عالی فضای مجازی گرفته نشده است؛ موضوعی که بار دیگر مسئله نبود شفافیت در حکمرانی اینترنت را برجسته میکند.
این در حالی است که افکار عمومی طی ماههای گذشته بارها از دولت خواسته توضیح دهد مسئول اصلی محدودیتهای اینترنتی چه نهادی است و چرا هیچ دستگاهی مسئولیت مستقیم پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن را برعهده نمیگیرد.
وقتی رئیسجمهور هم نتوانست بحران را حل کند
یکی از مهمترین انتقادهای مطرحشده، مربوط به جایگاه ستاد تازه دولت است. مسعود پزشکیان همزمان رئیس شورای عالی فضای مجازی و شورای عالی امنیت ملی محسوب میشود؛ دو نهادی که مهمترین مراکز تصمیمگیری درباره اینترنت کشور هستند.
با این حال، سرافراز معتقد است وقتی رئیسجمهور نتوانسته اختلافها، چندصدایی و بحران محدودیت اینترنت را حل کند، تشکیل ستادی تازه زیر نظر معاون اول نیز تغییری اساسی ایجاد نخواهد کرد.
به گفته او، مشکل فعلی ناشی از کمبود شورا و ستاد نیست، بلکه نتیجه ساختاری پیچیده، چندلایه و فاقد مسئولیتپذیری شفاف است؛ ساختاری که در آن تصمیمگیر نهایی مشخص نیست اما تبعات تصمیمها مستقیما متوجه مردم و کسبوکارها میشود.
اینترنت؛ نیاز حیاتی شهر و روستا
در شرایطی که مسئولان از بازگشت اینترنت به وضعیت عادی سخن میگویند، بسیاری از فعالان اقتصادی معتقدند ادامه اختلالها بیشترین فشار را بر مشاغل کوچک وارد کرده است؛ بهویژه در روستاها که اینترنت حالا بخشی از معیشت روزانه مردم محسوب میشود.
فعالان بومگردی و اقتصاد محلی میگویند قطع یا اختلال اینترنت تنها یک مشکل ارتباطی نیست، بلکه مستقیما رزرو اقامتگاهها، فروش محصولات محلی، تبلیغات گردشگری و حتی ارتباط روستاییان با بازار را مختل کرده است.
در چنین شرایطی، همچنان این پرسش پابرجاست که آیا ساختارهای جدید میتوانند بحران اینترنت را حل کنند یا مشکل اصلی همچنان نبود مدیریت شفاف و پاسخگو در حکمرانی فضای مجازی کشور است.
