آخرین وضعیت اینترنت امروز شنبه 2 خرداد؛ آیا اینترنت این هفته وصل میشود؟
کشمکش میان وعدههای دولت، نهادهای نظارتی برای برقراری اینترنت
به گزارش اینتیتر به نقل از شایانیوز، امروز شنبه، دوم خردادماه ۱۴۰۵، هشتاد و پنجمین روز از دوران محدودیتهای شدید و اختلال در دسترسی کاربران ایرانی به شبکه جهانی اینترنت است؛ وضعیتی که از نهم اسفندماه سال گذشته آغاز شد و در طول این مدت، چالشهای بیشماری را برای عموم کاربران رقم زده است. با این حال، در شرایطی که سکوت خبری و ابهام در خصوص سرنوشت این محدودیتها فضای جامعه را در بر گرفته بود، اخباری نویدبخش از نشستهای ستاد اجرایی کشور به گوش میرسد. بر اساس گمانهزنیها و وعدههای ضمنی مقامات مسئول، امید میرود که این بنبست دیجیتال تا نیمه خردادماه پایان یابد و شاهد رفع محدودیتهای اینترنت باشیم. از طرفی گمانه زنی های زیادی از وصل شدن اینترنت هست که در ادامه به آن می پردازیم.
در ماههای اخیر، رفع انسداد از اینترنت به یکی از اصلیترین مطالبات جامعه ایران تبدیل شده است. در پی این مطالبه عمومی و همسو با وعدههای انتخاباتی دولت چهاردهم در زمینه بازنگری در سیاستهای فضای مجازی، «ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، تشکیل شد. این اقدام بلافاصله با موجی از انتقادات از سوی برخی جریانهای سیاسی همراه شد که تشکیل این ستاد را تلاشی برای ایجاد نهادهای موازنهساز در برابر «شورای عالی فضای مجازی» و «شورای عالی امنیت ملی» ارزیابی کردند.
با این وجود، حامیان دولت معتقدند که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، این حکم را نه تنها در جایگاه ریاست قوه مجریه، بلکه به عنوان «رئیس شورای عالی امنیت ملی» و «رئیس شورای عالی فضای مجازی» صادر کرده است. بنابراین، تمامی مصوبات این ستاد از وجاهت قانونی، مشروعیت و پشتوانه اجرایی کامل برخوردار بوده و ادعای «دور زدن شوراها» از منظر حقوقی فاقد وجاهت است. این رویه تشکیل ستادهای ویژه، پیش از این نیز در حوزههایی مانند تنظیم بازار یا بازسازیها برای صیانت از منافع عمومی سابقه داشته است.
واکاوی پشتپرده مخالفتها؛ روایت «سودهای نجومی» و مافیای فیلترینگ
اما پرسش اساسی اینجاست که چرا این حجم از مخالفتها و تخریبها علیه تصمیمات ستاد مذکور سازماندهی میشود؟ تحلیلگران بر این باورند که پاسخ را باید در داستان پیچیده و درهمتنیده «نفوذ یک جریان پرقدرت» جستوجو کرد. این جریان که به اصطلاح از آن به عنوان «مافیای فیلترینگ» یاد میشود، از وضعیت کنونی بازار فیلترشکنها و ابزارهای دور زدن انسداد، سودهای نجومی و غیرمتعارفی به دست میآورد. طبیعی است که این اقلیت صاحبنفوذ در برابر هر ساختار یا جریانی که بخواهد میان آنها و این حاشیه سود کلان فاصله بیندازد، مقاومت کرده و با استفاده از ابزارهای رسانهای و ایجاد جریانسازیهای غبارآلود، مانع از بازگشت اینترنت به چرخه عادی زندگی مردم میشوند.
اینترنت؛ زیرساختی حیاتی و ضرورت اولویتبندی منافع عمومی
امروز، اینترنت بینالملل دیگر یک کالای لوکس محسوب نمیشود، بلکه به عنوان یک زیرساخت حیاتی، همتراز با برق، آب و گاز، با حیات اقتصادی و معیشت میلیونها ایرانی گره خورده است. روزنامه «اعتماد» در گزارشهای هفته اخیر خود، با تکیه بر مطالبات مردمی و اطلاعاتی که برای نخستینبار منتشر میشود، به بررسی مصوبات این ستاد پرداخته است.
در نهایت، تداوم وضعیت موجود نه تنها به صلاح نیست، بلکه ضرورت دارد دولت با عبور از فشارهای گروهی و کاسبکارانه، گامی قاطع و شفاف برای رفع انسداد بردارد. موفقیت دولت در این مسیر، به معنای پیروزی عقلانیت بر اقدامات غیرقانونی و اولویتبندی منافع عمومی بر منافع یک اقلیت خاص است. مردم ایران که اکنون شاهد فراهم شدن زیرساختهای قانونی و مدیریتی هستند، منتظرند تا اینترنت به عنوان ابزار اصلی پیشرفت، به صاحبان واقعی آن بازگردد؛ اقدامی که میتواند به بهترین شکل ممکن، اعتماد عمومی را بازسازی و ترمیم کند.
آخرین موضعگیری مجلس و وضعیت فعلی محدودیتهای دسترسی
بر اساس تازهترین اظهارات علی یزدیخواه، نماینده مجلس شورای اسلامی، بازگشایی کامل اینترنت بینالملل در دستور کار قرار ندارد. این نماینده مجلس با بیان اینکه زیرساختهای داخلی و خدمات بانکی در حال حاضر فعال هستند و خللی در امور جاری مردم ایجاد نشده، تأکید کرد که دسترسی کامل به شبکه جهانی تنها برای گروههای خاص و واجد شرایط، از جمله شرکتهای بازرگانی فعال در حوزه صادرات و واردات، مراکز علمی و پژوهشی، نهادهای دانشگاهی و همچنین صنوفی که نیاز مبرم به تبادلات مالی بینالمللی دارند، امکانپذیر است. وی در ادامه مدعی شد که با همین رویه، بیش از ۹۰ درصد نیازهای عمومی تأمین میشود و موارد اضطراری و خاص نیز از طریق مجاری رسمی قابل پیگیری و دسترسی هستند.
