پافشاری لابی دوحه برای نهاییسازی تفاهم تهران و واشنگتن
تماس تلفنی شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر نگاهها را به نقش دوحه در تحولات پشتپرده میان تهران و واشنگتن جلب کرده است.
به گزارش اینتیتر، تماس تلفنی شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر نگاهها را به نقش دوحه در تحولات پشتپرده میان تهران و واشنگتن جلب کرده است؛ تماسی که در ظاهر بر «دیپلماسی» و «کاهش تنش» متمرکز بود اما در بستر تحولات روزهای اخیر، میتواند معنایی فراتر از یک گفتوگوی معمول دیپلماتیک داشته باشد.
دفتر امیر قطر اعلام کرده شیخ تمیم در این تماس بر ضرورت اولویت دادن به راهحلهای دیپلماتیک و گفتوگو میان طرفها برای جلوگیری از تشدید بحران در خاورمیانه تأکید کرده است. در مقابل، ترامپ نیز از نقش قطر در حمایت از تلاشهای میانجیگرانه میان تهران و واشنگتن قدردانی کرده است.
این تماس در شرایطی انجام میشود که طی روزهای اخیر گزارشهای متعددی از حضور هیاتهای ایرانی در دوحه منتشر شده بود. رسانههایی مانند رویترز و فایننشال تایمز گزارش دادهاند بخشی از رایزنیها در قطر به موضوع منابع بلوکهشده ایران، نحوه دسترسی تهران به این منابع و طراحی سازوکارهای مالی احتمالی مربوط بوده است.
برخی منابع نزدیک به روند مذاکرات نیز میگویند یکی از گرههای اصلی تفاهم برای عبور از تنشهای اخیر و ورود دوباره به مذاکرات، نه فقط مسائل هستهای بلکه موضوع دریافت تضمینهای اقتصادی و دسترسی ایران به منابع مالی بوده است.
لابی قطر برای عبور از مرحله آتشبس
اگر تحرکات روزهای اخیر کنار هم قرار گیرد، بهنظر میرسد قطر در حال تلاش برای عبور پرونده ایران و آمریکا از مرحله «آتشبس شکننده» و رساندن آن به سطح یک تفاهم اولیه قابل اعلام است.
حضور همزمان مقامهای سیاسی، دیپلماتیک و اقتصادی ایران در دوحه، از جمله چهرههای مرتبط با سیاست خارجی و حوزه پولی، این گمانه را تقویت کرده که گفتوگوها از سطح پیامرسانی سیاسی عبور کرده و وارد جزئیات اجرایی شده است؛ موضوعاتی مانند نحوه آزادسازی مرحلهای منابع ایران، مدل انتقال پول، کانالهای بانکی و چارچوب کاهش تنش در خلیج فارس و تنگه هرمز.
در چنین فضایی، تماس امیر قطر با ترامپ از نگاه برخی تحلیلگران صرفاً یک تماس تشریفاتی نیست، بلکه بخشی از تلاش دوحه برای آمادهسازی فضای سیاسی جهت نهاییسازی تفاهم و ورود رسمیتر تهران و واشنگتن به فاز مذاکره تلقی میشود.
قطر طی سالهای اخیر بارها در پروندههای حساس میان ایران و آمریکا نقش واسطه را ایفا کرده و حالا نیز بهنظر میرسد تلاش دارد از ظرفیت روابط همزمان خود با تهران و واشنگتن برای تثبیت مسیر کاهش تنش استفاده کند؛ مسیری که در صورت موفقیت، میتواند زمینهساز مذاکرات گستردهتر درباره پرونده هستهای و مسائل منطقهای شود.
