ترامپ: توافق صلح با ایران احتمالاً یکشنبه امضا میشود؛ تنگه هرمز بلافاصله پس از آن بازگشایی خواهد شد
دونالد ترامپ اعلام کرد که آمریکا و ایران ممکن است روز یکشنبه توافقی جدید را امضا کنند؛ توافقی که به گفته او مانع دستیابی تهران به سلاح هستهای خواهد شد و زمینه بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی بینالمللی را فراهم میکند. با این حال، مقامهای ایرانی درباره زمان دقیق امضای این توافق ابراز احتیاط کردهاند.
به گزارش اینتیتر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه اعلام کرد که واشنگتن و تهران قرار است روز یکشنبه توافق جدیدی را امضا کنند؛ توافقی که به گفته او مانع از دستیابی ایران به سلاح هستهای خواهد شد و همچنین به بازگشایی تنگه هرمز برای تردد کشتیهای بینالمللی منجر میشود.
به گزارش گاردین، ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت که ایران «دیگر خواهان سلاح هستهای نیست و به هیچ شکلی، چه از طریق خرید، توسعه یا هر روش دیگری، به آن دست نخواهد یافت.»
او افزود: «قرار است این توافق فردا امضا شود و بلافاصله پس از امضای آن، تنگه هرمز برای همه باز خواهد شد. روابط ما با ایران بسیار متفاوت و بهتر از روابط دولتهای پیشین است. امیدواریم این روند سریع، آسان و روان پیش برود. اگر چنین نشود، گزینه نهایی ما همچنان روی میز است؛ گزینهای که امیدوارم هرگز مجبور به استفاده دوباره از آن نشویم.»
پیش از این نیز ایران، آمریکا و میانجیهای مذاکراتی اعلام کرده بودند که توافق اولیه صلح برای پایان دادن به جنگ سهماهه در خاورمیانه ممکن است ظرف چند روز آینده امضا شود، هرچند درباره زمانبندی و مفاد آن روایتهای متفاوتی ارائه شده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، روز شنبه اعلام کرد اسلامآباد در حال آمادهسازی مقدمات امضای الکترونیکی توافق ظرف ۲۴ ساعت آینده است و پس از آن مذاکرات فنی در هفته آینده آغاز خواهد شد.
وی در شبکههای اجتماعی نوشت: «اکنون بیش از هر زمان دیگری به توافق صلح نزدیک شدهایم و اطمینان داریم این توافق تاریخی میتواند پایهای مستحکم برای صلحی پایدار باشد.»
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نسبت به گمانهزنیها درباره زمان امضای توافق هشدار داد و خواستار احتیاط شد.
براساس گزارش اینتیتر، بقایی گفت: «باید منتظر ماند و درباره زمان دقیق امضای تفاهمنامه تصمیمگیری کرد، اما این اتفاق فردا رخ نخواهد داد. با این حال نمیتوان احتمال امضای آن در روزهای آینده را رد کرد.»
در روزهای اخیر، با وجود برقراری آتشبس از ماه آوریل، شدیدترین درگیریها میان ایران، آمریکا و اسرائیل از زمان اجرای این آتشبس رخ داده است.
ترامپ روز پنجشنبه تهدید کرده بود که پایانه صادرات نفت ایران در جزیره خارک را هدف قرار خواهد داد و موج جدیدی از حملات را آغاز میکند، اما ساعاتی بعد از یک «پیشرفت دیپلماتیک» سخن گفت و مدعی شد پیشنویس توافق در «بالاترین سطوح رهبری ایران» تأیید شده است.
رئیسجمهور آمریکا در طول ماههای گذشته بارها اعلام کرده بود که توافق با ایران در آستانه نهایی شدن قرار دارد، اما هر بار این اظهارات با تهدیدهای جدید نظامی علیه تهران همراه شده است.
در همین حال، مقامهای دو طرف تلاش میکنند توافق احتمالی را بهعنوان یک پیروزی برای خود معرفی کنند و مدعیاند که طرف مقابل امتیازهای مهمی داده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه در گفتوگو با تلویزیون دولتی ایران اعلام کرد که متن پیشنهادی توافق نشان میدهد تهران از این رویارویی دست بالا را به دست آورده است.
او گفت: «ایران برنده جنگ با آمریکا بوده است.»
ساعاتی پس از این اظهارات، نیروهای آمریکایی چند پهپاد انتحاری ایرانی را که به سمت تنگه هرمز در حرکت بودند سرنگون کردند. این آبراه راهبردی پیش از آغاز درگیریها مسیر انتقال حدود یکپنجم نفت و گاز مایع جهان بود، اما ایران پس از شروع جنگ، بخش عمده تردد کشتیها از آن را متوقف کرده بود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی منابع نزدیک به مذاکرات، توافق پیشنهادی شامل بازگشایی تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا است و مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران در مرحله بعدی دنبال خواهد شد.
با این حال، روایتهای منتشرشده از مفاد توافق تفاوتهای قابل توجهی دارند.
خبرگزاری نیمهرسمی مهر و برخی مقامهای ایرانی مدعیاند توافق مورد بحث شامل پایان درگیریها در تمامی جبههها از جمله لبنان، آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران، تعلیق تحریمهای فروش نفت و محصولات پتروشیمی، دریافت عوارض عبور از تنگه هرمز توسط ایران و لغو محاصره دریایی بنادر این کشور خواهد بود.
در مقابل، مقامهای آمریکایی تأکید میکنند که توافق شامل نابودی مواد هستهای ایران، برچیده شدن برنامه هستهای این کشور، مشروط شدن آزادسازی داراییهای بلوکهشده به اجرای تعهدات تهران و توقف حمایت ایران از گروههای همپیمان خود در منطقه است.
یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، روز جمعه به خبرنگاران گفت این توافق اهداف اصلی ترامپ را تأمین میکند و مذاکرات را «در موقعیتی بسیار خوب» قرار داده است.
احتمال دستیابی به چنین توافقی نگرانیهایی را در اسرائیل ایجاد کرده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در هفتههای اخیر بر سر درخواست آمریکا برای کاهش عملیات نظامی اسرائیل در لبنان بهمنظور تسهیل مذاکرات با ایران، اختلافاتی با ترامپ داشته است.
در همین راستا، ارتش اسرائیل روز شنبه حملاتی هوایی را در جنوب لبنان انجام داد و پیش از عملیات جدید، برای شهر نبطیه و بیش از ۲۰ منطقه دیگر هشدار تخلیه صادر کرد.
