آتشبس اسرائیل و حزبالله پس از درگیریهای مرگبار از سر گرفته شد؛ مذاکرات ایران و آمریکا به تعویق افتاد
پس از ۲۴ ساعت درگیری شدید میان اسرائیل و حزبالله که دهها کشته و زخمی بر جای گذاشت، دو طرف بار دیگر با برقراری آتشبس موافقت کردند. همزمان، مذاکرات برنامهریزیشده میان ایران و آمریکا در سوئیس برای اجرای توافق اخیر دو کشور به دلیل تشدید تنشها لغو شد.
به گزارش اینتیتر، اسرائیل و حزبالله لبنان روز جمعه پس از حدود یک شبانهروز درگیری شدید، بر سر ازسرگیری آتشبس توافق کردند؛ درگیریهایی که نخستین چالش جدی برای توافق جدید میان ایران و آمریکا به شمار میرود.
براساس گزارش گاردین، تنشها پس از آن شدت گرفت که نیروهای حزبالله چهار سرباز اسرائیلی را کشتند و ارتش اسرائیل نیز در پاسخ، موجی از حملات هوایی را در جنوب لبنان و منطقه بقاع انجام داد. بر اساس گزارشها، این حملات دستکم ۴۷ کشته بر جای گذاشت.
قرار بود روز جمعه مقامهای ایران و آمریکا در روستای اوبورگن سوئیس درباره اجرای توافق جدید میان دو کشور گفتوگو کنند، اما تشدید درگیریها باعث لغو این نشست شد.
این مذاکرات قرار بود دو روز پس از امضای یادداشت تفاهمی آغاز شود که یک بازه ۶۰ روزه برای دستیابی به توافقی دائمی درباره برنامه هستهای ایران تعیین کرده و همچنین زمینه بازگشایی مسیرهای نفتی در تنگه هرمز را فراهم میکرد.
بر اساس مفاد این یادداشت تفاهم، همه طرفها موظف به توقف درگیریها در جبهههای مختلف از جمله لبنان بودند.
محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، روز جمعه نسبت به هرگونه نقض توافق هشدار داد و اعلام کرد هرگونه اقدام از سوی طرف مقابل با «پاسخی قاطع» مواجه خواهد شد.
لغو مذاکرات ایران و آمریکا به قدری ناگهانی بود که کارکنان دفتر جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و گروهی از خبرنگاران در پایگاه مشترک اندروز در نزدیکی واشنگتن برای سفر به سوئیس آماده شده بودند. همچنین دهها مقام کاخ سفید و اعضای تیمهای تدارکاتی پیشتر وارد سوئیس شده بودند.
با این حال، گزارشها حاکی از آن است که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، ممکن است مذاکرات را در روزهای آینده آغاز کند. پایگاه آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که ویتکاف به همراه جرد کوشنر، داماد ترامپ، در سوئیس حضور دارد.
همچنین منابع آگاه اعلام کردند عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، احتمالاً روز شنبه راهی سوئیس خواهد شد؛ هرچند این برنامه هنوز قطعی نیست.
در همین حال، خبرگزاری رسمی لبنان گزارش داد که صبح شنبه دستکم پنج نفر در حمله هوایی اسرائیل به شهر عربصالیم در جنوب لبنان کشته شدند.
بر اساس این گزارش، جنگندهها و پهپادهای اسرائیلی در طول شب و صبح شنبه چندین حمله به منطقه نبطیه انجام دادند که به تخریب ساختمانهای مسکونی منجر شد. توپخانه اسرائیل نیز بخشهایی از این منطقه را هدف قرار داد.
تشدید دوباره خشونتها و ابهام در سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا، نگرانیها درباره پایان قطعی جنگ منطقهای را افزایش داده است؛ جنگی که تاکنون دستکم هفت هزار کشته برجای گذاشته، قیمت انرژی را بالا برده و نگرانیهایی درباره اقتصاد جهانی ایجاد کرده است.
دونالد ترامپ بار دیگر از توافق اخیر با ایران دفاع کرد. او در شبکههای اجتماعی نوشت: «جنگ ایران را تضعیف کرده است. ما از سر استیصال پای میز مذاکره نرفتیم؛ این ایران بود که به مذاکره نیاز داشت. آنها تمام شدهاند. ما ۶۰ روز فرصت داریم و هیچ پولی به آنها داده نخواهد شد.»
لبنان اکنون به یکی از مهمترین نقاط بحرانی تبدیل شده که میتواند تلاشهای ترامپ برای خروج آمریکا از این درگیریها را با مشکل مواجه کند.
درگیریهای اخیر میان اسرائیل و حزبالله شدیدترین تنشها از زمان برقراری آتشبس محسوب میشود. حزبالله پس از گلولهبارانهای پراکنده ارتش اسرائیل، با شلیک راکت و پهپاد مواضع اسرائیل در نزدیکی نبطیه را هدف قرار داد.
ارتش اسرائیل نیز با حملات گسترده هوایی به نبطیه و مناطق اطراف پاسخ داد. وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد این حملات دستکم ۱۸ کشته و ۳۳ زخمی بر جای گذاشته است.
با فرارسیدن شامگاه جمعه، نشانههایی از توقف درگیریها دیده شد. یک مقام اسرائیلی گفت: «اگر حزبالله به ما حمله نکند، دلیلی برای ادامه جنگ وجود ندارد.»
دو منبع نزدیک به حزبالله نیز در گفتوگو با خبرگزاری رویترز تأیید کردند که آتشبس جدیدی میان دو طرف برقرار شده است.
در اسرائیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند توافق اخیر میان ایران و آمریکا در نهایت میتواند به تقویت موقعیت تهران منجر شود. کشته شدن چهار سرباز اسرائیلی نیز موجی از خشم را در این کشور به همراه داشته است.
بنیامین نتانیاهو که پیشتر وعده داده بود جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران به تغییر حکومت در تهران منجر خواهد شد، در روزهای اخیر با انتقادهای گسترده داخلی روبهرو شده است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد که این کشور حملات علیه نیروهای خود را تحمل نخواهد کرد و حزبالله «بهای بسیار سنگینی» برای این اقدامات خواهد پرداخت.
در این بیانیه آمده است: «اسرائیل تا زمانی که برای حفاظت از شهرکهای شمالی ضروری باشد، در منطقه امنیتی جنوب لبنان باقی خواهد ماند.»
نتانیاهو در آستانه انتخابات قرار دارد و با فشار سیاسی مخالفان روبهرو است. ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، نیز خواستار تشدید حملات شد و گفت: «تمام لبنان باید بسوزد.»
از سوی دیگر، آیتالله مجتبی خامنهای، رهبر ایران، روز پنجشنبه اعلام کرد با وجود برخی ملاحظات، یادداشت تفاهم با آمریکا را تأیید کرده است.
همزمان آمریکا به طور رسمی محاصره دریایی بنادر ایران را لغو کرد. ارتش آمریکا اعلام کرد کشتیها میتوانند دوباره به بنادر ایران رفتوآمد کنند، هرچند ناوهای آمریکایی همچنان در منطقه حضور خواهند داشت.
پیش از لغو مذاکرات، خبرگزاری تسنیم گزارش داده بود که ایران انتظار دارد پیش از آغاز دور جدید گفتوگوها، نشانههای عملی اجرای توافق موقت از سوی آمریکا مشاهده شود.
اسرائیل که در مذاکرات صلح ایران و آمریکا حضور نداشته و فاصله خود را با این توافق حفظ کرده است، حزبالله را به نقض آتشبس متهم میکند؛ اتهامی که حزبالله نیز متقابلاً متوجه اسرائیل میداند.
درگیریهای کنونی از دوم مارس آغاز شد؛ زمانی که حزبالله اعلام کرد در واکنش به کشته شدن رهبر ایران در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، مواضع اسرائیل را هدف قرار داده است. از آن زمان تاکنون، حملات اسرائیل به لبنان بیش از سه هزار و ۹۰۰ کشته برجای گذاشته است.
حزبالله نیز در این مدت دستکم ۳۲ سرباز و سه غیرنظامی اسرائیلی را کشته است.
اسرائیل روز پنجشنبه از ایجاد «منطقه امنیتی» در جنوب لبنان خبر داد؛ منطقهای وسیع که مقامات لبنانی خواستار خروج کامل نیروهای اسرائیلی از آن شدهاند. ایران نیز تأکید کرده است که بر اساس مفاد یادداشت تفاهم، اسرائیل باید از این مناطق خارج شود.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز اعلام کرده است که اسرائیل باید به روند صلح احترام بگذارد.
با وجود لغو محاصره دریایی ایران، تردد کشتیها در تنگه هرمز همچنان محدود و کمتر از حد معمول گزارش شده است؛ گذرگاهی راهبردی که در طول درگیریهای اخیر شاهد اختلالهای گسترده بود.
