ایران از «پیشرفت» در مذاکرات با آمریکا خبر داد؛ توافق بر سر نقشه راه ۶۰ روزه و کاهش محدود تحریمهای نفتی
وزیر امور خارجه ایران پس از پایان نخستین روز مذاکرات تهران و واشنگتن در سوئیس از «پیشرفت» در گفتوگوها خبر داد. بر اساس بیانیه مشترک میانجیگران قطری و پاکستانی، دو طرف بر سر نقشه راهی ۶۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی، ایجاد سازوکار جلوگیری از تنش در تنگه هرمز و آغاز روند کاهش برخی تحریمهای نفتی ایران به توافق رسیدهاند.
به گزارش اینتیتر، ایران پس از پایان نخستین روز مذاکرات با آمریکا در سوئیس، از دستیابی به «پیشرفت» در گفتوگوها خبر داد؛ مذاکراتی که با تهدیدهای دونالد ترامپ برای ازسرگیری حملات علیه ایران آغاز شد اما در نهایت با توافق بر سر یک نقشه راه ۶۰ روزه به پایان رسید.
براساس گزارش گاردین، در بیانیه مشترک قطر و پاکستان که نقش میانجی این مذاکرات را بر عهده دارند، آمده است که تهران و واشنگتن بر سر چارچوبی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز آینده به تفاهم رسیدهاند. همچنین گفتوگوهای فنی میان مقامهای رده پایینتر دو کشور در طول هفته جاری ادامه خواهد یافت و موضوع درگیریهای میان اسرائیل و حزبالله لبنان در صدر دستور کار قرار دارد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پس از پایان مذاکرات که حدود ساعت ۳ بامداد به وقت محلی خاتمه یافت، اعلام کرد: «میانجیگری قطر و پاکستان پیشرفت مهمی برای پایان دادن به جنگ لبنان به همراه داشته است.»
بر اساس بیانیه مشترک، ایران و آمریکا توافق کردهاند یک «خط ارتباطی مستقیم» برای جلوگیری از وقوع حوادث در تنگه هرمز ایجاد کنند. همچنین قرار است با همکاری دولت لبنان، یک سازوکار مشترک برای نظارت بر اجرای توقف عملیات نظامی در لبنان تشکیل شود.
در یکی از مهمترین تحولات این مذاکرات، وزارت خزانهداری آمریکا در حال آمادهسازی معافیت ۶۰ روزهای برای تعلیق بخشی از تحریمهای نفت، پتروشیمی و فرآوردههای مرتبط با ایران است. مقامهای ایرانی میگویند این اقدام به بانک مرکزی ایران امکان میدهد نفت خود را، عمدتاً به مشتریان چینی، بفروشد و بدون نگرانی از تحریمها درآمد حاصل از آن را دریافت کند.
همچنین ایران و قطر یادداشت تفاهمی درباره آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران در حسابهای بانکی قطر امضا کردند؛ داراییهایی که به دلیل تحریمهای ثانویه آمریکا مسدود شده بودند. با این حال هنوز مشخص نیست واشنگتن محدودیتی برای نحوه استفاده تهران از این منابع مالی در نظر گرفته است یا خیر.
کارشناسان معتقدند این اقدامات اقتصادی میتواند بخشی از فشار موجود بر بازار ارز ایران را کاهش داده و به کنترل تدریجی تورم، که یکی از مهمترین دغدغههای داخلی کشور محسوب میشود، کمک کند.
بیانیه میانجیگران بر سازوکارهای اجرایی جدید برای عملیاتی کردن تفاهمنامهای که هفته گذشته میان تهران و واشنگتن امضا شد تمرکز دارد. هدف از این روند، دستیابی به توافقی درباره آینده برنامه هستهای ایران و رفع تحریمهای اقتصادی ظرف ۶۰ روز آینده عنوان شده است.
اگرچه مذاکرات اصلی با حضور جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، به پایان رسیده است، اما مقامهای فنی دو طرف همچنان در اقامتگاه بورگناشتوک سوئیس باقی خواهند ماند تا گفتوگوهای تخصصی را ادامه دهند.
عراقچی تأکید کرد که نخستین آزمون واقعی توافقهای حاصلشده، اجرای سازوکار کاهش تنش در لبنان خواهد بود؛ بحرانی که به گفته او اکنون بزرگترین تهدید برای توافق اخیر میان ایران و آمریکا محسوب میشود.
ایران در روزهای گذشته اعلام کرده بود در اعتراض به ادامه حملات اسرائیل به لبنان، محدودیتهایی را در تنگه هرمز اعمال کرده و واشنگتن را به نادیده گرفتن مفاد تفاهمنامه متهم کرده است. این تفاهمنامه بر برقراری آتشبس در تمامی جبههها تأکید دارد، اما حملات اسرائیل در روز شنبه به مناطق مرکزی و جنوبی لبنان بیش از ۳۰ کشته بر جای گذاشت.
در مقابل، دونالد ترامپ روز یکشنبه با واکنشی تند هشدار داد که اگر ایران تنگه هرمز را ببندد، با پیامدهای سنگینی روبهرو خواهد شد. او همچنین از تهران خواست فوراً مانع اقدامات نیروهای همپیمان خود در لبنان شود و تهدید کرد در غیر این صورت آمریکا بار دیگر حملاتی شدید علیه ایران انجام خواهد داد.
رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که پس از انتشار پیام ترامپ، مذاکرات برای مدتی متوقف شد. هیأت ایرانی در این فاصله با میانجیگران قطری دیدار کرد و از محل مذاکرات خارج شد. با این حال، تبادل پیامها از طریق میانجیها ادامه یافت.
یک دیپلمات ارشد آمریکایی نیز اعلام کرد که هیأت ایرانی در محل مذاکرات باقی مانده و روند گفتوگوها متوقف نشده است.
جیدی ونس در این مذاکرات با همراهی استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، حضور داشت. هیأت ایرانی نیز متشکل از محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی بود.
موضوع اصلی مذاکرات پیشرو، آینده برنامه هستهای ایران است. بر اساس تفاهمنامه اخیر، ایران باید دستکم بخشی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا را رقیق کند، اما مسائل مهمی از جمله حق غنیسازی اورانیوم در آینده همچنان حلنشده باقی ماندهاند.
ایران پیش از آغاز این گفتوگوها خواستار لغو محدودیتهای صادرات نفت، انتشار رسمی معافیتهای تحریمی و آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده خود شده بود. اکنون با تحقق بخش عمده این شروط، تهران پذیرفته است مذاکراتی درباره آینده غنیسازی داخلی اورانیوم و نحوه کاهش ذخایر اورانیوم غنیشده خود انجام دهد.
عراقچی در پایان بار دیگر تأکید کرد که دشوارترین موضوع باقیمانده، بحران لبنان است و موفقیت توافق اخیر در گرو مهار تنشها و پایان درگیریها در این کشور خواهد بود.
