زلزلهای که تهران را هم لرزاند؛ روایت فاجعهای که ۱۲۰ روستا را نابود کرد
۶۹ سال از زلزله مرگبار سنگچال مازندران میگذرد؛ زمینلرزهای با بزرگای ۶.۸ که بیش از ۱۲۰ روستا را ویران کرد، بین ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند و لرزش آن حتی در تهران نیز احساس شد. به گفته یک استاد زلزلهشناسی، آنچه این حادثه را به یکی از تلخترین زلزلههای تاریخ ایران تبدیل کرد، تنها شدت لرزش نبود، بلکه زمینلغزشهای گسترده و تخریب زیرساختها نیز ابعاد فاجعه را تشدید کرد.
به گزارش اینتیتر به نقل از خبرآنلاین، مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی، با مرور ابعاد زلزله سنگچال میگوید بامداد ۱۱ تیر ۱۳۳۶، زمینلرزهای با بزرگای ۶.۸ در نزدیکی روستای سنگچال در منطقه بندپی آمل رخ داد و بخش وسیعی از مازندران را تحت تأثیر قرار داد.
به گفته او، بیش از ۱۲۰ روستا در البرز شرقی به طور کامل تخریب شدند و بیشترین تلفات در مناطق سنگچال، ناندل، پردمه، زیراب و پل سفید ثبت شد. شمار جانباختگان این حادثه نیز بین ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ نفر برآورد شده است.
زارع تأکید میکند که شدت خسارتها تنها ناشی از لرزش زمین نبود. به گفته او، وقوع زمینلغزشهای گسترده، ریزش سنگ، تخریب راههای ارتباطی و حتی بسته شدن موقت رودخانه هراز بر اثر رانش زمین، دامنه خسارتها را به شکل قابل توجهی افزایش داد. در یکی از این رانشها، تودهای حدود ۱۰ هزار مترمکعبی در نزدیکی علیآباد، سدی طبیعی به ارتفاع حدود ۲۰ متر روی رودخانه هراز ایجاد کرد.
این استاد زلزلهشناسی همچنین از آسیب به زیرساختهای منطقه خبر میدهد و میگوید پایههای یک پل در جاده هراز، برخی تونلها و تأسیسات شهری در آمل، ساری، بابل و قائمشهر دچار خسارت شدند.
زارع با اشاره به اینکه لرزش این زمینلرزه در تهران نیز احساس شد، میگوید شدت آن در پایتخت حدود ۶ درجه مرکالی برآورد شده و موجب وحشت مردم و آسیب به تعدادی از خانهها، بهویژه در جنوب تهران شده بود.
او در پایان تأکید میکند زلزله سنگچال یکی از نمونههای مهم در تاریخ لرزهخیزی ایران است که نشان میدهد در کنار خود زلزله، مخاطرات ثانویهای مانند زمینلغزش میتوانند نقش تعیینکنندهای در افزایش تلفات و خسارات داشته باشند.
